Nhiều địa phương đã chủ động rà soát, chuyển đổi công năng các thiết chế văn hóa, trụ sở cũ thành những không gian phục vụ cộng đồng, góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân.

Sau sắp xếp tổ chức bộ máy và triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tỉnh Thái Nguyên đang tích cực đưa các trụ sở, cơ sở vật chất dôi dư vào khai thác, sử dụng hiệu quả, tránh tình trạng bỏ trống, xuống cấp, lãng phí.

Từ chủ trương chung, nhiều địa phương đã chủ động rà soát, chuyển đổi công năng các thiết chế văn hóa, trụ sở cũ thành những không gian phục vụ cộng đồng, góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân.

Tại xã Kha Sơn, ngay sau khi có chủ trương của tỉnh và hướng dẫn của các sở, ngành, địa phương đã nhanh chóng vào cuộc, thành lập hai mô hình gồm: Trung tâm chăm sóc sức khỏe cộng đồng và sức khỏe người cao tuổi; Trung tâm sinh hoạt văn hóa cộng đồng. Xã Kha Sơn mới được sáp nhập từ 5 xã gồm Tân Đức, Lương Phú, Kha Sơn, Dương Thành và Thanh Ninh.

Hai trung tâm mới thành lập được bố trí trên cơ sở tận dụng các thiết chế sẵn có từ Trung tâm văn hóa xã Dương Thành (cũ) và Trung tâm văn hóa xã Tân Đức (cũ).

Theo đó, Trung tâm chăm sóc sức khỏe cộng đồng và sức khỏe người cao tuổi xã Kha Sơn là không gian để người cao tuổi giao lưu, chia sẻ, được chăm sóc sức khỏe, nâng cao thể chất, tạo điều kiện sống vui, sống khỏe, sống có ích, tiếp tục là chỗ dựa tinh thần cho gia đình và xã hội.

Còn Trung tâm sinh hoạt văn hóa cộng đồng thu hút người dân với điểm thư viện có hơn 2.000 đầu sách, được trang bị hệ thống máy tính kết nối với thư viện các trường học và thư viện tỉnh, hình thành không gian đọc, học tập, tra cứu thông tin, góp phần nâng cao dân trí, khuyến học và đáp ứng nhu cầu tiếp cận tri thức của người dân.

Việc chuyển đổi công năng đã nhanh chóng phát huy hiệu quả, tạo không gian sinh hoạt, giao lưu cho người dân. Tại các trung tâm, người dân có thể đọc sách, tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao; người cao tuổi được khám, tư vấn, theo dõi sức khỏe định kỳ. Để duy trì hoạt động thường xuyên, ngay sau khi ra mắt hai trung tâm, xã Kha Sơn đã thành lập 5 câu lạc bộ gồm: dân vũ, bóng chuyền, thơ ca, dưỡng sinh và bóng đá, thu hút đông đảo người dân tham gia.

Ông Cao Đắc Hoan, người dân xóm Vàng, xã Kha Sơn chia sẻ: “Trước đây, nhiều cơ sở còn để không hoặc sử dụng chưa hiệu quả. Nay được cải tạo thành nơi sinh hoạt cộng đồng, chúng tôi rất phấn khởi. Người cao tuổi có chỗ tập luyện, gặp gỡ, được quan tâm chăm sóc sức khỏe thường xuyên.”

Bà Trần Thị Kim Oanh, người dân xóm An Thành, thành viên Câu lạc bộ dưỡng sinh xã Kha Sơn cho biết: “Từ khi các trung tâm đi vào hoạt động, người dân có thêm không gian sinh hoạt, giao lưu. Tôi thấy thiết thực nhất là được khám bệnh, tư vấn sức khỏe, cấp thuốc miễn phí; con cháu cũng có nơi đọc sách, tham gia các hoạt động văn hóa.”

Ông Nguyễn Đắc Vinh, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Kha Sơn cho biết, địa phương xác định việc khai thác hiệu quả tài sản công dôi dư không chỉ dừng ở tận dụng cơ sở vật chất, mà còn hướng tới xây dựng các thiết chế phục vụ thiết thực đời sống nhân dân. Thời gian tới, xã tiếp tục duy trì, đa dạng hóa các hoạt động, bảo đảm các mô hình phát huy hiệu quả bền vững.

Từ thực tiễn tại Kha Sơn, một số địa phương lân cận đã chủ động học tập, vận dụng mô hình phù hợp với điều kiện thực tế, bước đầu hình thành các không gian sinh hoạt cộng đồng, chăm sóc sức khỏe cho người dân.

Theo kế hoạch, trước ngày 30/5/2026, toàn bộ 92/92 xã, phường trên địa bàn toàn tỉnh sẽ hoàn thành việc thành lập và đưa vào vận hành các mô hình thư viện, trung tâm sinh hoạt văn hóa cộng đồng, trung tâm chăm sóc sức khỏe cộng đồng và sức khỏe người cao tuổi, bảo đảm mọi tài sản dôi dư đều được khai thác, sử dụng đúng mục đích, hiệu quả.

Theo thống kê, toàn tỉnh Thái Nguyên hiện có 3.173 cơ sở nhà, đất thuộc phạm vi quản lý; trong đó 743 cơ sở phải thực hiện rà soát, sắp xếp khi triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Đến nay, đa số đã được đưa vào diện xử lý, một phần được chuyển về cấp xã, phường và bố trí sử dụng. Tuy nhiên, tiến độ ở một số khâu còn chậm; một số địa phương còn lúng túng trong việc xác định phương án xử lý, tiềm ẩn nguy cơ lãng phí.

Bà Nguyễn Thị Loan, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Thái Nguyên nhấn mạnh: “Việc xã Kha Sơn tiên phong triển khai thành công hai mô hình là minh chứng rõ nét cho tinh thần chủ động, sáng tạo của cơ sở. Đây cũng là bước cụ thể hóa các chủ trương về phát triển văn hóa, chăm sóc sức khỏe nhân dân và sử dụng hiệu quả tài sản công sau sắp xếp. Từ hiệu quả này, tỉnh mong muốn các địa phương tiếp tục quan tâm, tích cực triển khai và nhân rộng cách làm, bảo đảm mọi tài sản dôi dư đều được đưa vào sử dụng, phát huy hiệu quả cao nhất.”

Từ những công trình từng có nguy cơ bị bỏ trống, xuống cấp, xã Kha Sơn đã tạo nên những không gian sinh hoạt cộng đồng thiết thực, giàu sức sống.

Kết quả bước đầu cho thấy hướng đi đúng của Thái Nguyên trong khai thác tài sản công dôi dư, không chỉ góp phần chống lãng phí, mà còn tạo thêm nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế-xã hội, nâng cao chất lượng đời sống nhân dân, hướng tới phát triển bền vững./.