Kết quả bỏ phiếu là 198 phiếu thuận và 218 phiếu chống, trong khi dự luật cần sự ủng hộ của 2/3 số nghị sỹ tại Hạ viện để được thông qua, do được đưa ra xem xét theo quy trình rút gọn.

Hạ viện Mỹ ngày 11/6 đã bác bỏ dự luật gia hạn trong thời gian ngắn đối với Mục 702 của Đạo luật Giám sát Tình báo Nước ngoài (FISA), khiến một trong những công cụ tình báo quyền lực nhất của Washington đứng trước nguy cơ hết hiệu lực chỉ trong vài giờ tới.

Cuộc bỏ phiếu thất bại liên quan đến chương trình giám sát không cần lệnh khám xét quy mô lớn, sau khi các hạ nghị sỹ đảng Dân chủ cùng 19 hạ nghị sỹ đảng Cộng hòa phản đối việc gia hạn thẩm quyền này trong bối cảnh diễn ra cuộc tranh cãi rộng hơn về kế hoạch của Tổng thống Donald Trump bổ nhiệm đồng minh thân cận Bill Pulte làm quyền Giám đốc Tình báo Quốc gia (DNI).

Kết quả bỏ phiếu là 198 phiếu thuận và 218 phiếu chống, thậm chí không đạt mức đa số đơn thuần. Dự luật cần sự ủng hộ của 2/3 số nghị sỹ tại Hạ viện để được thông qua, do được đưa ra xem xét theo quy trình rút gọn.

Chương trình này cho phép các cơ quan tình báo Mỹ thu thập thông tin liên lạc của các mục tiêu nước ngoài ở bên ngoài lãnh thổ Mỹ mà không cần lệnh của tòa án.

Giới chức Washington cho rằng đây là công cụ then chốt trong công tác phòng, chống khủng bố và các nhiệm vụ an ninh quốc gia khác.

Những người ủng hộ cảnh báo rằng nếu chương trình bị gián đoạn, các cơ quan tình báo và các công ty viễn thông sẽ rơi vào tình trạng bất ổn pháp lý, đồng thời có thể khiến Chính phủ Mỹ mất đi một công cụ được cho là đã góp phần ngăn chặn các âm mưu khủng bố và cung cấp phần lớn nội dung trong báo cáo tình báo hằng ngày dành cho Tổng thống.

Tuy nhiên, cuộc bỏ phiếu đã đổ vỡ do sự phản đối nhằm vào ông Pulte. Đây là vị quan chức, hiện giữ cương vị Giám đốc Cơ quan Tài chính Nhà ở Liên bang (FHFA), không có kinh nghiệm trong lĩnh vực an ninh quốc gia, đồng thời bị phe Dân chủ cáo buộc sử dụng cơ sở dữ liệu của chính phủ để tìm kiếm thông tin bất lợi về các đối thủ chính trị của ông Trump.

Mặc dù đạo luật sẽ hết hiệu lực vào nửa đêm 12/6 (theo giờ địa phương), nhưng các chương trình giám sát hiện hoạt động theo các chứng nhận có thời hạn 1 năm do Tòa án Giám sát Tình báo Nước ngoài phê duyệt. Điều đó đồng nghĩa với việc các hoạt động giám sát đã được cấp phép, về mặt lý thuyết, vẫn có thể tiếp tục đến tháng 3/2027.

Tổng thống Trump đã thúc giục các nhà lập pháp thông qua biện pháp gia hạn tạm thời đến ngày 2/7, cho rằng bước đi này sẽ giúp Nhà Trắng có thêm thời gian để lựa chọn và phê chuẩn Giám đốc Tình báo Quốc gia chính thức.

Tuy nhiên, các nghị sỹ đảng Dân chủ khẳng định sẽ không ủng hộ ngay cả việc gia hạn tạm thời nếu không có những chương trình cải cách nhằm bảo vệ quyền riêng tư của người dân Mỹ và nếu ông Pulte vẫn được đưa lên vị trí DNI.

Thất bại trên khiến Quốc hội Mỹ không còn đủ thời gian để ngăn chặn việc lần đầu tiên Mục 702 hết hiệu lực, trong bối cảnh các hạ nghị sỹ chuẩn bị rời Washington đến ngày 23/6 và Thượng viện cũng đang gặp khó khăn trong nỗ lực tìm kiếm giải pháp sau khi chặn dự luật gia hạn FISA vào tuần trước.

Sau cuộc bỏ phiếu thất bại tại Hạ viện, Tổng thống Trump đã đề cử công tố viên liên bang tại New York - ông Jay Clayton - làm ứng viên cho vị trí Giám đốc Tình báo Quốc gia. Tuy nhiên, ông chủ Nhà Trắng không rút lại quyết định bổ nhiệm ông Pulte vào vị trí quyền giám đốc.

Trong bối cảnh Hạ viện tạm nghỉ và các thượng nghị sỹ đảng Dân chủ vẫn xem quyết định bổ nhiệm ông Pulte là “lằn ranh đỏ,” động thái này khó có thể chấm dứt tình trạng bế tắc đã làm đảo lộn tiến trình vốn được kỳ vọng nhận được sự ủng hộ của cả hai đảng đối với việc gia hạn quyền giám sát tình báo.

Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson cho biết phe Cộng hòa đã làm “mọi cách trong khả năng để đảm bảo” rằng Mục 702 của đạo luật FISA “không hết hạn,” đồng thời cáo buộc phe Dân chủ đang “biến vấn đề này thành con tin chính trị."

Khi trao đổi với các phóng viên sau cuộc bỏ phiếu bất thành về việc gia hạn thẩm quyền giám sát tình báo đến ngày 2/7, ông Johnson từ chối cam kết sẽ triệu tập Hạ viện trở lại làm việc trong tuần tới để bỏ phiếu lại về FISA./.