Đúc rút lại từ kinh nghiệm bản thân, Nguyễn Đăng Khoa cho hay điểm mấu chốt là có định hướng sớm, đề cao tự học, phân bổ thời gian hợp lý và giữ vững tâm lý.

Tự học là yếu tố quyết định, biết quản trị thời gian, không phụ thuộc quá nhiều vào học thêm và phải vững tâm lý là “bí quyết” được Nguyễn Đăng Khoa, học sinh lớp 10H, Trường Trung học phổ thông chuyên Ngoại ngữ (Trường Đại học Ngoại ngữ) chia sẻ với các sỹ tử lớp 9 đang miệt mài chuẩn bị cho kỳ thi năm nay.

Trong kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm 2025, Nguyễn Đăng Khoa là thủ khoa chuyên tiếng Hàn, Trường Trung học phổ thông Chu Văn An (Hà Nội), đồng thời là á khoa chuyên tiếng Hàn của Trường Trung học phổ thông chuyên Ngoại ngữ.

Sai lầm khi lệ thuộc vào học thêm

Khi được hỏi về điều tạo nên sự khác biệt trong quá trình ôn thi, Đăng Khoa không nhắc đến thầy giỏi hay tài liệu hay mà đặt hai yếu tố lên hàng đầu đó là sự chăm chỉ có định hướng và khả năng tự học.

Khoa cho hay em xác định được định hướng từ đầu năm lớp 8 nên bắt đầu ôn thi khá sớm. Đây cũng là một lợi thế lớn giúp em chủ động trong quá trình chuẩn bị. Việc xác định mục tiêu từ sớm giúp em không rơi vào trạng thái “học dồn” ở những tháng cuối, giai đoạn mà phần lớn học sinh chịu áp lực nặng nề nhất. Thay vào đó, em có thể xây dựng lộ trình theo từng giai đoạn, ôn chắc từng phần thay vì chạy theo khối lượng.

Không dừng lại ở việc bắt đầu sớm, Khoa nhấn mạnh vai trò của tự học. Theo Khoa, tự học không phải là phương án thay thế khi không học thêm mà là nền tảng cốt lõi của quá trình ôn luyện.

“Nếu chỉ học trên lớp, khó có thể nắm chắc toàn bộ kiến thức. Tự học giúp em chủ động và độc lập hơn trong quá trình ôn luyện,” Khoa lý giải. Theo Khoa, chỉ khi tự ngồi ôn lại, tự luyện đề và tự phát hiện ra lỗ hổng của mình, người học mới thực sự “tiêu hóa” được kiến thức, điều mà không một buổi học thêm nào có thể làm thay.

Về cách phân bổ thời gian, Đăng Khoa cho biết em luôn chú trọng cân bằng giữa môn chuyên và các môn điều kiện. Mỗi tuần, em dành khoảng 2-3 buổi tối để tập trung cho môn chuyên tiếng Hàn, trong khi thời gian trên lớp ưu tiên tối đa cho các môn Toán, Văn, Anh. Sau giờ học, em thường dành 1-2 tiếng nghỉ ngơi trước khi bước vào khoảng 2 tiếng tự học buổi tối. Theo Khoa, việc duy trì thời gian nghỉ ngơi hợp lý là cần thiết để tránh tình trạng quá tải và giữ tinh thần ổn định.

Từ trải nghiệm cá nhân, Đăng Khoa cho rằng việc lệ thuộc vào học thêm đang là một trong những hiểu lầm lớn nhất của học sinh trong giai đoạn ôn thi. “Học thêm chỉ là một phần phụ. Nếu dành quá nhiều thời gian cho học thêm, thứ nhất sẽ bị quá tải về tâm lý và thời gian, thứ hai sẽ ảnh hưởng đến việc học trên lớp và cắt đi thời gian tự học lẫn nghỉ ngơi,” Khoa phân tích.

Trong bối cảnh nhiều học sinh phụ thuộc vào lịch học thêm dày đặc, quan điểm này cho thấy một cách tiếp cận khác, đề cao tính chủ động thay vì chạy theo khối lượng.

Với môn chuyên tiếng Hàn, một lựa chọn còn khá mới, Khoa phải đối mặt với không ít thách thức khi gần như không có cộng đồng học tập, tài liệu ôn thi hay tiền bối để tham khảo kinh nghiệm. “Thời gian đầu em khá mông lung, nhưng sau đó, nhờ sự hỗ trợ của thầy cô và gia đình, em dần xác định được hướng đi rõ ràng hơn,” Khoa chia sẻ.

Không để nỗi sợ đánh mất sự tự tin

Nếu phần lớn các chia sẻ về ôn thi tập trung vào kiến thức và phương pháp, thì điều Đăng Khoa muốn nhấn mạnh nhất lại là yếu tố tâm lý, thứ mà em cho là nhiều học sinh đang bỏ ngỏ.

“Thời điểm này năm ngoái, em từng khá mất tự tin vì chưa hình dung rõ mức độ và độ khó của kỳ thi, nên rất dễ bị dao động,” Khoa bày tỏ. Từ trải nghiệm bản thân, Khoa cho rằng cảm giác mơ hồ trước một kỳ thi chưa từng trải qua là điều phổ biến, tuy nhiên nếu không được kiểm soát, tâm lý này có thể ảnh hưởng đến sự tự tin vào quá trình ôn luyện.

Cách Đăng Khoa vượt qua áp lực không phải là né tránh hay cố gắng không nghĩ đến, mà là dựa trên sự chủ động trong quá trình chuẩn bị. Theo Khoa, khi học sinh có phương pháp học phù hợp, phân bổ thời gian hợp lý và xây dựng được lộ trình rõ ràng, sự tự tin sẽ dần hình thành một cách tự nhiên. “Các em hãy tự tin vào những gì mình đã học và đã chuẩn bị. Nếu có sự tự tin và cố gắng, chắc chắn sẽ đạt được kết quả như mong muốn,” Khoa nhắn nhủ tới các sỹ tử thi lớp 10 năm nay.

Đúc rút lại từ kinh nghiệm bản thân, Khoa cho hay điểm mấu chốt là có định hướng sớm, đề cao tự học, phân bổ thời gian hợp lý và giữ vững tâm lý. Khi kỳ thi vào lớp 10 năm 2026 đang đến gần, những yếu tố này càng được xem là cần thiết để thí sinh có thể tận dụng tối đa giai đoạn “nước rút.”

Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 tại Hà Nội được đánh giá là vô cùng căng thẳng do áp lực cạnh tranh cao. Theo thông tin từ Sở Giáo dục và Đào tạo, năm học 2025-2026, Thủ đô có khoảng 147.000 học sinh tốt nghiệp trung học cơ sở. Trong khi đó, tổng chỉ tiêu tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2026-2027 cho 124 trường trung học phổ thông công lập trên địa bàn thành phố là 1.820 lớp và 81.048 học sinh.

Cụ thể, Hà Nội giao 119 trường trung học phổ thông công lập tuyển 1.742 lớp với 78.318 học sinh; giao 1 trường trung học phổ thông công lập chất lượng cao là Trường Trung học phổ thông Phan Huy Chú tuyển 10 lớp 10 với 400 chỉ tiêu. Chỉ tiêu của 4 trường trung học phổ thông chuyên là 78 lớp và 2.730 học sinh.

Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 của Hà Nội sẽ diễn ra vào các ngày 30 và 31/5, với ba môn Toán, Ngữ văn, Tiếng Anh. Các thí sinh có nguyện vọng thi vào các trường chuyên của thành phố sẽ thi thêm môn chuyên./.