Hà Nội đẩy nhanh sử dụng nguồn vốn bố trí cho khoa học, công nghệ, chuyển đổi số
Việc hướng dẫn rõ từ khi xây dựng dự toán, xác định sản phẩm, phương thức nghiệm thu sẽ giúp đơn vị chủ trì chủ động triển khai, hạn chế tình trạng phải bổ sung, điều chỉnh hồ sơ trong khi thực hiện.
Được ưu tiên bố trí nguồn lực để thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về "đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia" nhưng đến hết tháng 10/2026, Hà Nội mới giải ngân khoảng 34,4% kế hoạch vốn đầu tư công dành cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Tỷ lệ giải ngân thấp đặt ra yêu cầu làm rõ những vướng mắc trong quá trình triển khai, xác định trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị để đẩy nhanh tiến độ sử dụng nguồn vốn đã bố trí.
Tại Hội nghị giao ban với Thường trực Hội đồng Nhân dân các xã, phường quý 4/2026, kết hợp tiếp xúc cử tri chuyên đề về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tổ chức vào ngày 13/11, bà Phùng Thị Hồng Hà, Chủ tịch Hội đồng Nhân dân thành phố Hà Nội cho biết, đến hết ngày 23/10, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công dành cho các lĩnh vực này mới đạt khoảng 34,4%.
Đáng chú ý, tình trạng giải ngân chậm đã kéo dài nhiều năm, trong khi yêu cầu đưa khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trở thành động lực phát triển Thủ đô ngày càng cấp thiết. Con số trên cho thấy hơn 65% kế hoạch vốn thuộc phạm vi thống kê chưa được giải ngân.
Đây là vấn đề cần được xem xét trong bối cảnh Hà Nội đã ban hành nhiều chính sách để cụ thể hóa Nghị quyết 57; đồng thời mở rộng các nhiệm vụ nghiên cứu, ứng dụng và phát triển công nghệ.
Theo thông tin công bố tại hội nghị, thành phố đã ban hành 30 văn bản quy phạm pháp luật, trong đó có 6 nghị quyết cụ thể hóa các cơ chế của Luật Thủ đô; thành lập Quỹ Phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, công bố 30 bài toán lớn để đặt hàng nghiên cứu.
Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội đã báo cáo việc phê duyệt hai nhiệm vụ công nghệ chiến lược, phân bổ 600 tỷ đồng vốn ngân sách cho Quỹ Đầu tư mạo hiểm.

Những bước đi này tạo thêm cơ sở pháp lý và nguồn lực cho hoạt động nghiên cứu, phát triển công nghệ. Tuy nhiên, việc ban hành chính sách, phê duyệt nhiệm vụ hoặc phân bổ vốn mới là khâu đầu tiên.
Những kiến nghị được nêu tại hội nghị ngày 13/11 đã chỉ ra một số khó khăn cần sớm giải quyết. Đại diện cơ sở, giới nghiên cứu và doanh nghiệp đề nghị thành phố hướng dẫn cụ thể hơn về định mức chi phí, quy trình thực hiện và điều kiện nghiệm thu các nhiệm vụ khoa học, công nghệ, nhất là trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, phần mềm và dữ liệu. Đây là những lĩnh vực có đặc thù về sản phẩm và phương pháp đánh giá.
Một nhiệm vụ phát triển phần mềm hoặc ứng dụng trí tuệ nhân tạo không thể áp dụng hoàn toàn cách xác định chi phí, nghiệm thu như hoạt động mua sắm thiết bị thông thường. Khi yêu cầu kỹ thuật, sản phẩm bàn giao và điều kiện thanh toán chưa được xác định rõ, cả cơ quan quản lý và đơn vị thực hiện đều có thể gặp khó khăn.
Trước những vướng mắc được phản ánh, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng yêu cầu các sở, ngành trả lời kiến nghị của cử tri bằng văn bản trước ngày 20/11, trong đó nêu rõ nội dung có thể giải quyết, thời hạn hoàn thành và lý do đối với những vấn đề chưa thể xử lý.
Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Cù Ngọc Trang cam kết sẽ có văn bản trả lời, hướng dẫn cụ thể từng kiến nghị trước thời hạn này, đồng thời phối hợp với địa phương tháo gỡ khó khăn trong quá trình thực hiện.
Theo kết luận của Thường trực Hội đồng Nhân dân thành phố Hà Nội, Sở Khoa học và Công nghệ có trách nhiệm phối hợp Sở Tài chính hướng dẫn lập dự toán, sử dụng, thanh quyết toán kinh phí, tháo gỡ khó khăn trong giải ngân và chuẩn bị dự toán năm 2027. Đây là khâu cần được ưu tiên bởi nhiều nhiệm vụ khoa học, công nghệ có yêu cầu khác với các dự án đầu tư thông thường.
Việc hướng dẫn rõ ngay từ khi xây dựng dự toán, xác định sản phẩm và phương thức nghiệm thu sẽ giúp đơn vị chủ trì chủ động triển khai, hạn chế tình trạng phải bổ sung, điều chỉnh hồ sơ trong quá trình thực hiện.
Cùng với tháo gỡ cơ chế tài chính, thành phố yêu cầu xử lý những khó khăn về điều kiện thực thi ở cơ sở. Sở Tài chính được đề nghị bảo đảm kinh phí hỗ trợ các tổ chuyển đổi số cộng đồng năm 2026 cho những xã, phường chưa được cấp, hoàn thành trước ngày 15/12. Sở Nội vụ hướng dẫn bố trí nhân lực chuyên trách cấp xã, hoàn thành trước ngày 31/12/2026.
Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội yêu cầu đánh giá hiệu quả chính sách sau khoảng 6-12 tháng, trên cơ sở sản phẩm và kết quả thực hiện. Những chính sách chưa phù hợp cần được xem xét điều chỉnh hoặc dừng triển khai.
Yêu cầu này đặc biệt có ý nghĩa khi Hà Nội đang mở rộng cơ chế đặt hàng nghiên cứu và thúc đẩy ứng dụng công nghệ. Đối với nhiệm vụ có mục tiêu ứng dụng, kết quả cần được đánh giá bằng khả năng đưa sản phẩm vào sử dụng, giải quyết những vấn đề thực tế.
Với nghiên cứu cơ bản hoặc nhiệm vụ có độ rủi ro cao, tiêu chí đánh giá phải phù hợp với đặc thù khoa học, tránh chạy theo kết quả ngắn hạn.../.
