Thành phố Hà Nội yêu cầu khắc phục hàng loạt tồn tại trong thu gom, xử lý rác thải, phế thải xây dựng và kiểm soát ô nhiễm không khí trong những tháng cuối năm 2026. 

Ngày 22/10, Thường trực Hội đồng Nhân dân thành phố Hà Nội tổ chức phiên chất vấn về công tác quản lý, bảo vệ môi trường với 26 lượt đại biểu đặt câu hỏi, tái chất vấn và 17 lượt ý kiến giải trình. Nhiều bất cập trong thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải và trách nhiệm quản lý tại cơ sở được làm rõ.

Thường trực Hội đồng Nhân dân thành phố Hà Nội yêu cầu khắc phục hàng loạt tồn tại trong thu gom, xử lý rác thải, phế thải xây dựng và kiểm soát ô nhiễm không khí trong những tháng cuối năm 2026. Đáng chú ý trong tháng 12, thành phố cần có lộ trình xử lý dứt điểm khoảng 100.000 tấn tro bay tồn lưu tại các nhà máy điện rác.

Chủ tịch Hội đồng Nhân dân thành phố Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà yêu cầu Ủy ban Nhân dân thành phố tập trung thực hiện 5 nhóm nhiệm vụ, trong đó nhiều công việc phải hoàn thành trong tháng 11 và 12/2026. Những vấn đề đã được chỉ ra qua giám sát nhưng chậm khắc phục cần được xác định rõ trách nhiệm, tiến độ thực hiện.

Tháng 12 phải có lộ trình xử lý khoảng 100.000 tấn tro bay

Theo báo cáo giám sát của Ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Hội đồng Nhân dân thành phố Hà Nội, lượng tro bay tồn lưu tại hai nhà máy điện rác Nam Sơn và Seraphin khoảng 100.764 tấn. Việc xử lý, tái chế lượng chất thải này còn nhiều khó khăn. Tại phiên chất vấn, các đại biểu đề nghị làm rõ lộ trình xử lý tro bay tồn đọng; đồng thời nêu rõ những vướng mắc trong xử lý, chôn lấp tro bay...

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Lê Thanh Nam cho biết, trước mắt việc xử lý tro bay tiếp tục thực hiện theo phương án hiện hành và các hợp đồng đã ký. Về lâu dài, thành phố định hướng tái chế, tận dụng tro bay làm nguyên liệu sản xuất vật liệu xây dựng. Một số công nghệ như xử lý bằng plasma, nung ở nhiệt độ cao đang được nghiên cứu, thử nghiệm.

Theo kết luận phiên chất vấn, Hà Nội hiện xử lý 82% rác sinh hoạt bằng công nghệ đốt phát điện, 18% bằng chôn lấp. Thành phố đã động thổ 3 dự án điện rác mới với tổng công suất dự kiến 4.600 tấn/ngày.

Chấn chỉnh việc thu gom rác sau phân cấp

Việc phân cấp nhiệm vụ thu gom, vận chuyển rác cho 126 xã, phường sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã phát sinh những bất cập. Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Lê Thanh Nam cho biết, trước đây hoạt động vệ sinh môi trường được tổ chức thành 30 gói thầu tương ứng với các quận, huyện, nay chia thành 126 gói thầu.

Việc tổ chức dịch vụ theo địa giới hành chính khiến chất lượng vệ sinh trên một số tuyến đường đi qua nhiều xã, phường không đồng đều. Một số địa phương còn thiếu phương tiện, trang thiết bị và điểm tập kết rác phù hợp.

Về vấn đề này, Thường trực Hội đồng Nhân dân thành phố yêu cầu trong tháng 12/2026 hoàn thành việc rà soát, ban hành các cơ chế, chính sách bảo đảm thực hiện hiệu quả nhiệm vụ phân cấp cho xã, phường, nhất là về kinh phí, nhân lực và điều kiện tổ chức thực hiện.

Ngay sau phiên chất vấn, các địa phương phải bảo đảm thu gom rác hằng ngày, không để tồn đọng tại khu dân cư, đường giao thông, đồng ruộng. Các trạm tập kết, trung chuyển rác phải hoàn thành theo quy chuẩn trong năm 2026. Thành phố đặt mục tiêu triển khai đồng bộ phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn trên toàn địa bàn trong năm 2027.

Đối với chất thải rắn xây dựng, Thường trực Hội đồng Nhân dân thành phố yêu cầu đưa 21 vị trí xử lý tạm thời vào hoạt động trong năm 2026. Trong tháng 11, thành phố phải hoàn thành các quy định về cho thuê đất ngắn hạn và quản lý chất thải xây dựng. Sở Xây dựng có trách nhiệm trình ban hành định mức, đơn giá tái chế, đồng thời đề xuất tăng tỷ lệ sử dụng vật liệu tái chế trong các công trình sử dụng vốn nhà nước.

Tại phiên chất vấn, Đại tá Nguyễn Đức Long, Phó Giám đốc Công an thành phố Hà Nội cho biết, từ tháng 7/2025 đến nay, Cơ quan Cảnh sát điều tra (Công an thành phố) đã khởi tố 9 vụ án với 29 bị can liên quan đến các tội danh về môi trường; trong đó có 6 vụ, 22 bị can liên quan đến hành vi đổ trộm, chôn lấp chất thải rắn và chất thải xây dựng. Công an thành phố đã lập danh sách 257 cơ sở có nguy cơ cao gây ô nhiễm môi trường và 53 khu vực, địa điểm ô nhiễm để tập trung kiểm tra, xử lý.

Công khai cam kết để người dân giám sát

Đối với chất thải y tế, Thường trực Hội đồng Nhân dân thành phố yêu cầu Sở Y tế thống kê đầy đủ lượng chất thải phát sinh tại các cơ sở khám, chữa bệnh, kể cả cơ sở thuộc bộ, ngành và ngoài công lập.

Trong tháng 11/2026, thành phố phải ban hành quy định về thu gom chất thải rắn y tế; đồng thời chấm dứt tình trạng chất thải y tế lẫn vào rác sinh hoạt trong năm 2026. Ngành Y tế cũng xây dựng phương án dự phòng, bảo đảm hoạt động xử lý chất thải an toàn, liên tục khi cơ sở xử lý tập trung gặp sự cố.

Về ô nhiễm không khí, Thường trực Hội đồng Nhân dân thành phố yêu cầu hoàn thành kiểm kê khí thải trong tháng 10/2026, lắp đặt 15 trạm quan trắc trong năm 2026 và công khai kết quả để người dân giám sát.

Sở Xây dựng có trách nhiệm lắp đặt thiết bị giám sát bụi tại các công trình lớn, kết nối dữ liệu với chính quyền xã, phường. Các địa phương tăng cường xử lý tình trạng đốt rác, đốt rơm rạ ngoài trời, bụi từ công trình xây dựng và phương tiện vận chuyển vật liệu. Sở Khoa học và Công nghệ được giao hỗ trợ các làng nghề ứng dụng công nghệ xử lý ô nhiễm.

Theo kết luận phiên chất vấn, kinh phí dành cho sự nghiệp môi trường của Hà Nội năm 2026 khoảng 4.800 tỷ đồng, gấp 2,5 lần năm 2025. Chủ tịch Hội đồng Nhân dân thành phố Hà Nội yêu cầu nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, bảo đảm chất lượng vệ sinh môi trường đồng đều giữa các địa bàn.

Đối với những vụ việc được phản ánh tại phiên chất vấn, chính quyền địa phương khẩn trương xử lý, báo cáo kết quả bằng văn bản. Những nội dung chưa được giải trình đầy đủ cần tiếp tục được các cơ quan liên quan trả lời bằng văn bản trong tháng 10/2026.

Các cam kết tại phiên chất vấn sẽ được Thường trực Hội đồng Nhân dân thành phố tổng hợp, công khai trên các nền tảng số để cử tri và người dân theo dõi. Những nhiệm vụ chậm tiến độ hoặc chưa đạt yêu cầu phải được giải trình và tiếp tục chất vấn khi cần thiết./.