Giải Sách Quốc gia năm 2026 có nhiều điểm đáng chú ý, cho thấy xu hướng gia tăng của độc giả lựa chọn sách Việt Nam. Khả năng thắng giải của các tựa sách giảm bởi tỷ lệ cạnh tranh đã tăng lên.

Ngày 3/3, Trung ương Hội Xuất bản Việt Nam tổ chức họp báo về Giải thưởng Sách Quốc gia lần VIII, năm 2026. Ban tổ chức tiết lộ thông tin về giải A cùng những điểm đặc biệt riêng có của giải năm nay.

Theo đó, giải sách năm nay đã thu hút 46/52 nhà xuất bản trong cả nước với 397 tên sách và bộ sách (tổng cộng 512 cuốn), số lượng gia tăng so với kỳ trước. Số sách dịch chỉ chiếm thiểu số (36%), sách Việt Nam tăng về cả số lượng lẫn chất lượng, phần nào phản ánh sự quan tâm ngày càng lớn của độc giả với các tác phẩm trong nước.

Theo ông Nguyễn Nguyên - Cục trưởng Cục Xuất bản, In và Phát hành, có lẽ chưa khi nào những đầu sách chính trị, lý luận mang tính thời sự, được quan tâm nhiều như năm nay. Ban tổ chức trao nhiều giải cho sách về vấn đề nóng như chống tiêu cực, tham nhũng dù tỷ lệ "chọi" khá cao: 1/10.

Giải thưởng năm nay dự kiến trao cho 50 cuốn sách, bộ sách. Cơ cấu gồm 2 giải A, 17 giải B, 23 giải C, 5 giải Khuyến khích và 5 giải "Sách được bạn đọc yêu thích" (có 2 cuốn sách cùng đạt 2 giải).

Ông Đỗ Quang Dũng - Phó Chủ tịch Hội đồng Giải thưởng Sách Quốc gia và Phó Chủ tịch Hội Xuất bản Việt Nam - nhận định năm nay có rất nhiều sách chất lượng và có giá trị cao. Riêng giải A sẽ gây rất nhiều sự chú ý. "Giải A rất đẹp và hay. Thậm chí khi nhìn cuốn này sẽ cảm thấy sốc vì nó quá đồ sộ" - ông Dũng bật mí.

Ban tổ chức cũng nhấn mạnh sách được trao giải không nhất thiết phải là sách xuất bản mới, mà có thể được tái bản trong thời gian mà giải thưởng quy định (đối với mùa giải năm 2026 là sách được xuất bản hoặc tái bản từ tháng 3/2024 đến tháng 3/2025). Nhờ vậy có những tựa sách đã ra mắt từ 40 năm trước, nhưng còn chứng minh được giá trị đến hiện tại, nên vẫn được vinh danh.

Hạng mục "Sách được bạn đọc yêu thích" cũng tiếp tục được duy trì. Tới thời điểm chấm giải, ban tổ chức ghi nhận 1.368 lượt bình chọn cho 150 sách và bộ sách.

Trong số này có tiểu thuyết "Mưa đỏ" của nhà văn Chu Lai - tác phẩm được chuyển thể thành phim, tạo ra hiện tượng điện ảnh gây sốt năm 2025.

Tuy vậy theo ban tổ chức, hạng mục này được chấm kết hợp cả các tiêu chí về mặt chuyên môn chứ không phụ thuộc hoàn toàn vào bình chọn công khai trên internet. Cụ thể ý kiến của công luận sẽ được ghi nhận tương đương 15-25% trong thang điểm.

Hội đồng chung khảo và chấm giải năm nay quy tụ trên 70 giáo sư, nhà khoa học và các chuyên gia uy tín đầu ngành. Sách dịch cũng được thẩm định kỹ càng bởi người có ngoại ngữ, chấm điểm dựa không chỉ chất lượng bản gốc mà còn cả lẫn chất lượng bản dịch.

Lễ trao Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII diễn ra tối ngày 8/3 tại Hà Nội, truyền hình trực tiếp trên kênh VTV1 Đài truyền hình Việt Nam.

Giải thưởng Sách Quốc gia là giải thưởng thường niên, được tổ chức lần đầu năm 2018. Qua 7 kỳ tổ chức, ban tổ chức nỗ lực khẳng định vị thế của của một giải thưởng cấp nhà nước trong lĩnh vực xuất bản.

Đến nay, Giải thưởng Sách Quốc gia đã góp phần phát hiện, tôn vinh các tác phẩm có giá trị nổi bật về mặt tư tưởng, học thuật, khoa học và thẩm mỹ, hướng đến lan tỏa văn hóa đọc, định hướng độc giả và thúc đẩy sự phát triển lành mạnh của hoạt động xuất bản tại Việt Nam./.