Chi phí năng lượng và vận tải leo thang đang đẩy giá thực phẩm tươi sống tăng cao tại nhiều quốc gia châu Âu, trong bối cảnh lạm phát Eurozone tháng 10 lên mức cao nhất trong hơn 3 năm.

Chi phí năng lượng và vận tải tăng cao đang đẩy giá thực phẩm tại châu Âu đi lên, đặc biệt là các mặt hàng tươi sống. Sau một năm tương đối ổn định, giá thực phẩm có dấu hiệu tăng nhanh trở lại, khiến người tiêu dùng tại nhiều nước phải đối mặt với áp lực chi tiêu lớn hơn.

Theo số liệu sơ bộ của Cơ quan Thống kê quốc gia Italy (Istat), giá thực phẩm chưa qua chế biến tại nước này trong tháng 10 tăng 7,5% so với cùng kỳ năm ngoái, cao hơn mức 5,5% của tháng Chín.

Giá giỏ hàng tiêu dùng gồm thực phẩm, hàng gia dụng và sản phẩm chăm sóc cá nhân cũng tăng 2,5%, so với mức 1,5% của tháng trước.

Italy là một trong những trường hợp chịu tác động rõ nét. Cuối tháng Mười, các cuộc đình công của lái xe tải phản đối giá dầu diesel đã làm gián đoạn hoạt động vận tải tại miền Nam nước này, khiến nhiều kho hàng ngừng xuất hàng và các cửa hàng ở một số địa phương rơi vào tình trạng thiếu thịt, sữa tươi, trái cây và nước uống đóng chai.

Trên toàn Khu vực sử dụng đồng euro (Eurozone), lạm phát tháng 10 lên 4%, mức cao nhất trong hơn 3 năm. Nguyên nhân chủ yếu là giá năng lượng tăng 20,8% so với cùng kỳ năm trước, bao gồm nhiên liệu, điện và sưởi ấm.

Trong khi đó, giá thực phẩm, đồ uống có cồn và thuốc lá chỉ tăng 1,6%. Tuy nhiên, nếu xét riêng nhóm thực phẩm chưa qua chế biến như rau quả, thịt và cá, mức tăng lên tới 4,6%, so với 2,7% hồi tháng Tám.

Theo ông Nicola Nobile, chuyên gia kinh tế trưởng phụ trách Italy tại Oxford Economics, năng lượng và thực phẩm là hai yếu tố thúc đẩy giá cả tăng, trong khi lạm phát cơ bản nhìn chung vẫn ổn định.

Chi phí nhiên liệu tác động trực tiếp đến toàn bộ chuỗi sản xuất và phân phối thực phẩm: máy móc nông nghiệp sử dụng dầu diesel, nhà kính cần năng lượng để sưởi ấm, còn phần lớn hàng hóa được vận chuyển bằng xe tải. Đặc biệt, rau quả và các sản phẩm tươi sống dễ chịu ảnh hưởng do khó lưu kho trong thời gian dài.

Tình trạng này cũng thể hiện tại nhiều nền kinh tế lớn. Ở Pháp, giá thực phẩm nói chung tăng 1,2% trong tháng 10, nhưng giá sản phẩm tươi sống tăng tới 8% so với cùng kỳ năm trước, dù đã giảm từ mức 9,5% của tháng Chín.

Tại Đức, giá thực phẩm tăng 0,4%, trong khi thực phẩm chưa qua chế biến tại Bồ Đào Nha tăng 3,7%.

Số liệu tháng Chín, thời điểm gần nhất có dữ liệu đầy đủ của toàn Liên minh châu Âu (EU), cho thấy giá thực phẩm và đồ uống không cồn tăng mạnh nhất tại Cyprus (4%), tiếp đến là Tây Ban Nha (2,7%), Romania (2,6%), Malta (2,5%) và Bồ Đào Nha (2,4%).

Ngoài EU, Thổ Nhĩ Kỳ ghi nhận mức tăng tới 27,6%. Ngược lại, giá nhóm hàng này giảm tại 14 trong tổng số 27 nước EU, trong đó Thụy Điển giảm mạnh nhất, ở mức 6,3%, sau khi nước này giảm một nửa thuế giá trị gia tăng đối với thực phẩm từ tháng 4/2026.

Công ty nghiên cứu Pantheon Macroeconomics dự báo lạm phát Eurozone có thể đạt đỉnh 4,5% vào tháng 1/2027 và Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) có thể tăng lãi suất trong tháng 12.

Diễn biến giá thực phẩm cho thấy sức ép chi phí sinh hoạt tại châu Âu có nguy cơ gia tăng đúng thời điểm các hộ gia đình bước vào mùa sử dụng năng lượng sưởi ấm nhiều hơn./.