Gia tăng đầu đạn hạt nhân sẵn sàng sử dụng, báo động nguy cơ an ninh toàn cầu

Báo cáo cho biết khoảng 9.745 đầu đạn hạt nhân đang ở trạng thái sẵn sàng hoạt động, trong bối cảnh xung đột leo thang và các cơ chế kiểm soát vũ khí suy yếu sau khi hiệp ước New START hết hiệu lực.

Theo báo cáo Giám sát Cấm Vũ khí Hạt nhân công bố ngày 26/3, trong năm ngoái đã có sự gia tăng đáng kể số lượng vũ khí hạt nhân được triển khai để sẵn sàng cho việc sử dụng, một "diễn biến đáng quan ngại" trong bối cảnh leo thang các cuộc xung đột vũ trang.

Báo cáo, được tổ chức nhân đạo Viện trợ của Nhân dân Na Uy (NPA) phối hợp với Liên đoàn các nhà khoa học Mỹ (FAS) công bố, cho thấy tính đến đầu năm nay đã có 9 quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân trên thế giới với tổng cộng 12.187 đầu đạn.

Mặc dù con số này đã giảm đáng kể so với đỉnh điểm hơn 70.000 đầu đạn trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh và cũng đã giảm 144 đầu đạn so với đầu năm 2025, nhưng số lượng vũ khí hạt nhân ở trạng thái sẵn sàng hoạt động lại tăng vọt, đạt 9.745 đơn vị vào năm ngoái, tăng 141 đầu đạn so với năm 2024.

Đáng chú ý, khoảng 40% trong số các đầu đạn ở trạng thái sẵn sàng hoạt động, tương đương 4.012 đầu đạn, đã được triển khai trên các tên lửa đạn đạo, bệ phóng di động, tàu ngầm hoặc tại các căn cứ máy bay ném bom, tăng 108 đầu đạn so với năm 2024.

Giới phân tích cho rằng với số đầu đạn hạt nhân nói trên, thế giới đang có lượng bom tương đương sức công phá của 135.000 quả bom nguyên tử từng thả xuống thành phố Hiroshima của Nhật Bản năm 1945.

Giám đốc Dự án Thông tin Hạt nhân tại FAS, ông Hans Kristensen, đồng thời cũng là một trong những thành viên đóng góp chính cho báo cáo nhấn mạnh: "Việc số lượng đầu đạn hạt nhân được triển khai tiếp tục tăng lên qua các năm là diễn biến đáng lo ngại, làm gia tăng căng thẳng, nguy cơ tính toán sai lầm và sử dụng ngoài ý muốn."

Cũng theo ông Hans Kristensen, điều này "khiến thế giới trở nên nguy hiểm hơn đối với tất cả chúng ta" xét trong bối cảnh gia tăng các cuộc xung đột ở châu Âu, châu Á và Trung Đông có liên quan đến các quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân.

Ngoài ra, nó cũng làm xói mòn cơ chế giải trừ quân bị, không phổ biến vũ khí hạt nhân và kiểm soát vũ khí đã tồn tại lâu nay, trong đó có Hiệp ước cắt giảm vũ khí chiến lược mới (New START) vừa hết hiệu lực vào tháng trước.

Đây là thỏa thuận cuối cùng giữa hai cường quốc hạt nhân hàng đầu thế giới là Nga và Mỹ.

Cũng theo báo cáo, tính đến cuối năm ngoái đã có 99 quốc gia tham gia Hiệp ước Cấm Vũ khí Hạt nhân (TPNW) của Liên hợp quốc.

Tuy nhiên, không một quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân nào tham gia hiệp ước này, thậm chí còn tiếp tục đầu tư mạnh vào việc hiện đại hóa và mở rộng kho vũ khí của mình.

Báo cáo cũng cho biết tổng cộng 47 quốc gia cực lực phản đối TPNW, với phần nhiều trong số này là các nước châu Âu.

Theo nữ chủ nhân Giải Nobel Hòa bình năm 2017 Melissa Parke, người đứng đầu Chiến dịch quốc tế xóa bỏ vũ khí hạt nhân, những nước trông chờ vào sự bảo vệ của vũ khí hạt nhân cần phải hiểu rằng sẽ không có nơi trú ẩn nào dưới chiếc ô hạt nhân./.

(TTXVN/Vietnam+)