Xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, nhất là các tổ chức, cá nhân đứng ra thu mua, tiêu thụ lâm sản trái phép được xem là giải pháp then chốt nhằm ngăn chặn tận gốc tình trạng xâm hại tài nguyên rừng.

Từ điểm tập kết tang vật tại Ủy ban Nhân dân xã Ia Lâu đến hiện trường rừng bị cắt hạ và các bãi gỗ gần khu dân cư cho thấy tình trạng khai thác, vận chuyển lâm sản trái phép tại các khu vực giáp ranh giữa tỉnh Gia Lai với Đắk Lắk diễn biến phức tạp, có dấu hiệu hình thành chuỗi từ khai thác đến tiêu thụ.

Tại trụ sở Ủy ban Nhân dân xã Ia Lâu, nhiều đống củi, gỗ được lực lượng chức năng thu gom, tập kết sau các đợt kiểm tra, xử lý. Đáng chú ý, ngoài các loại củi rừng, tại đây còn có nhiều lóng gỗ lớn, đường kính hàng chục cm, mặt cắt còn tươi, rỉ nhựa, cho thấy vừa bị khai thác thời gian gần đây.

Theo ông Bùi Văn Phụng, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Ia Lâu, trong hơn 10 ngày qua, lực lượng chức năng liên tiếp phát hiện và xử lý 3 vụ vận chuyển, tập kết lâm sản trái phép.

Trong số đó, xã đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính 2 vụ về hành vi vận chuyển lâm sản trái phép với số tiền 12 triệu đồng. Ngoài ra, một điểm tập kết gỗ, củi rừng tại tiểu khu 974 với nhiều loại gỗ như dầu, cà chít, kơ nia cũng đã được phát hiện và phân loại để xử lý theo quy định.

Tuy nhiên, do địa bàn rộng, khu vực giáp ranh phức tạp nên tình trạng vi phạm vẫn còn xảy ra.Từ những vụ việc được phát hiện, xử lý trên địa bàn xã Ia Lâu, ghi nhận thực tế cho thấy hoạt động khai thác, tập kết lâm sản trái phép không dừng ở các điểm thu gom mà còn diễn ra trực tiếp trong rừng và dọc các tuyến giáp ranh.

Từ phản ánh của người dân, phóng viên đã tiếp cận khu vực rừng thuộc Ban Quản lý rừng phòng hộ Nam Phú Nhơn. Tại đây, nhiều khoảnh rừng tái sinh với những cây gỗ đường kính chỉ từ 10 đến 15 cm, thân cao vài mét bị cắt hạ hàng loạt. Riêng một số cây có kích thước lớn hơn thì bị cắt khúc, phần thân vận chuyển khỏi hiện trường.

Diễn biến này cho thấy tình trạng khai thác không còn mang tính chọn lọc mà đã chuyển sang tận thu.Không những vậy, dọc các tuyến đường dẫn vào khu canh tác của người dân và các đường mòn tại khu vực giáp ranh giữa xã Ia Lâu và xã Ia Le, nhiều điểm tập kết gỗ, củi được hình thành.

Tại đây, các lóng gỗ được cắt thành từng đoạn dài từ 1 - 2 m xếp thành đống, thuận tiện cho việc bốc xếp, vận chuyển.

Trao đổi với phóng viên, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm khu vực Chư Prông Trần Anh Tài cho biết, những ngày đầu tháng 4, lực lượng chức năng liên tục phát hiện các vụ vận chuyển, tập kết củi rừng không rõ nguồn gốc tại xã Ia Lâu.

Tuy nhiên, các đối tượng rất tinh vi, lợi dụng khu vực giáp ranh tổ chức vận chuyển nhỏ lẻ, phân tán nhiều điểm, khi phát hiện lực lượng chức năng thì nhanh chóng tẩu tán tang vật vào nương rẫy, gây rất nhiều khó khăn cho công tác xử lý.

Theo nhận định ban đầu của cơ quan chức năng, số củi, gỗ rừng sau khi khai thác được tập kết, trộn lẫn với củi điều rồi vận chuyển đi tiêu thụ tại các điểm thu mua trên địa bàn tỉnh Gia Lai và tỉnh Đắk Lắk.

Qua kiểm tra thực tế cùng lực lượng Kiểm lâm Cơ động số 3, Hạt Kiểm lâm khu vực Chư Sê và Ban Quản lý rừng phòng hộ Nam Phú Nhơn, các đơn vị chức năng xác nhận có tình trạng khai thác cây, củi rừng xảy ra trên diện tích rừng do đơn vị quản lý.

Hiện diện tích rừng tự nhiên tại khu vực này khoảng 14.700 ha, riêng Ban Quản lý rừng phòng hộ Nam Phú Nhơn quản lý trên 7.000 ha, công tác tuần tra, kiểm soát tại khu vực giáp ranh đặt ra nhiều áp lực.

Theo ông Nguyễn Đức Trọng, Phó Giám đốc Ban Quản lý rừng phòng hộ Nam Phú Nhơn, đơn vị vẫn duy trì tuần tra, kiểm tra thường xuyên trên diện tích rừng được giao quản lý.

Tuy nhiên, do khu vực xảy ra vụ việc là rừng phục hồi, cây nhỏ và trước đây chưa ghi nhận khai thác trái phép nên trọng điểm tuần tra chủ yếu tập trung ở những khu vực rừng có nguy cơ bị xâm hại cao hơn.

Những ngày gần đây, tình trạng khai thác lâm sản trái phép mới xuất hiện tại khu vực rừng giáp ranh giữa tỉnh Gia Lai và tỉnh Đăk Lăk, thuộc địa bàn các xã Ia Le và xã Ia Lâu.

Ông Trần Cao Linh, Phó Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm khu vực Chư Sê cho biết, sau khi phát hiện vụ việc, lực lượng kiểm lâm và chính quyền địa phương đã tăng cường tuần tra, kiểm soát tại các khu vực rừng giáp ranh này. Tuy nhiên, do địa bàn rộng, phát hiện, xử lý vi phạm có thời điểm chưa kịp thời.

Thực tế cho thấy, tình trạng khai thác lâm sản trái phép tại khu vực giáp ranh không chỉ dừng ở những hành vi đơn lẻ mà đã xuất hiện dấu hiệu hình thành các điểm tập kết, trung chuyển trước khi tiêu thụ. Nếu không kiểm soát chặt các khâu trung gian và đầu ra, việc phát hiện, xử lý sẽ khó mang lại hiệu quả bền vững.

Trước đó, vào tháng 6/2024, 4 tỉnh Gia Lai, Đăk Lăk, Bình Định và Phú Yên (cũ) đã cùng nhau họp bàn đưa ra giải pháp bảo vệ rừng phù hợp với tình hình thực tế và ký kết quy chế phối hợp trong quản lý, bảo vệ rừng giáp ranh. Tuy nhiên, tình trạng vi phạm lâm luật vẫn tiếp tục diễn ra trong thời gian qua.

Trước thực trạng trên, các cơ quan chức năng cho rằng cần tăng cường phối hợp giữa các địa phương giáp ranh, đặc biệt giữa tỉnh Gia Lai và tỉnh Đăk Lăk, đồng thời siết chặt quản lý các điểm thu mua, tập kết lâm sản, nâng cao ý thức của người dân trong bảo vệ rừng.

Việc xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, nhất là các tổ chức, cá nhân đứng ra thu mua, tiêu thụ lâm sản trái phép được xem là giải pháp then chốt nhằm ngăn chặn tận gốc tình trạng xâm hại tài nguyên rừng./.