Hải Phòng là địa phương dẫn đầu cả nước về chỉ Bộ chỉ số đánh giá kết quả thực thi hiệp định thương mại tự do FTA Index năm 2025 và là địa phương duy nhất được đánh giá ở mức cao nhất là rất tốt.

Chiều ngày 18/8, Bộ Công Thương đã tổ chức Lễ Công bố Bộ chỉ số đánh giá kết quả thực thi hiệp định thương mại tự do (FTA) tại các địa phương (FTA Index) năm 2025.

Tạo động lực cải cách

Phát biểu tại buổi lễ công bố, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết năm 2024 là năm đầu tiên Bộ Công Thương phối hợp với các bộ, ngành và địa phương triển khai xây dựng, công bố FTA Index trên phạm vi toàn quốc. Đây là một sáng kiến mới, chưa có tiền lệ, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ của nhiều cơ quan, sự tham gia tích cực của các địa phương và đặc biệt là sự đồng hành, phản hồi khách quan từ cộng đồng doanh nghiệp.

Qua năm đầu triển khai, điều đáng ghi nhận không chỉ là việc hình thành một bộ chỉ số để đánh giá kết quả thực hiện FTA, mà quan trọng hơn là FTA Index đã tạo ra một cách tiếp cận mới trong công tác thực thi FTA. Nhiều địa phương đã chủ động rà soát chương trình hành động, tăng cường đối thoại với doanh nghiệp, cải tiến chất lượng cung cấp thông tin, hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng các cam kết FTA và quan tâm nhiều hơn đến kết quả thực thi, thay vì chỉ dừng lại ở việc ban hành kế hoạch.

“Tín hiệu tích cực này cho thấy, khi có một công cụ đánh giá khách quan, minh bạch và bám sát thực tiễn, các địa phương sẽ có thêm cơ sở để tự nhìn nhận, tự điều chỉnh và không ngừng nâng cao chất lượng điều hành,” Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân cho hay.

Trên cơ sở những đánh giá bước đầu, FTA Index năm 2025 tiếp tục được hoàn thiện cả về phương pháp đánh giá, phạm vi khảo sát và chất lượng dữ liệu. Quá trình xây dựng bộ chỉ số năm nay tiếp tục lấy doanh nghiệp làm trung tâm, mở rộng phạm vi thu thập ý kiến, tăng cường kiểm chứng và chuẩn hóa dữ liệu; qua đó phản ánh đầy đủ hơn mức độ cảm nhận của doanh nghiệp đối với chất lượng thực thi FTA tại địa phương.

“Điều chúng tôi mong muốn không phải là tạo ra một bảng xếp hạng để so sánh giữa các địa phương. Điều quan trọng hơn là, thông qua kết quả của bộ chỉ số, mỗi địa phương có thể nhận diện rõ những lĩnh vực đã làm tốt để tiếp tục phát huy, đồng thời nhìn thẳng vào những hạn chế, điểm nghẽn và những nội dung doanh nghiệp còn chưa hài lòng để có giải pháp cải thiện trong thời gian tới. Vì vậy, FTA Index không hướng tới tạo ra một cuộc đua về thứ hạng, mà hướng tới tạo dựng động lực cải cách, nâng cao chất lượng điều hành và hiệu quả phục vụ doanh nghiệp ở mỗi địa phương,” Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh.

“Mỗi chỉ số phải dẫn đến một hành động cụ thể”

Tính đến ngày 31/12/2025, khảo sát FTA được thực hiện với 4.066 doanh nghiệp tới từ 34 tỉnh, thành phố trên cả nước. Doanh nghiệp thuộc đối tượng điều tra phải bảo đảm các điều kiện sau: có trụ sở đăng ký sản xuất, kinh doanh được xác định trên lãnh thổ Việt Nam; có hoạt động xuất khẩu hàng hóa và/hoặc nhập khẩu hàng hóa trong hai năm liên tiếp là 2023 và 2024.

Điều tra được thực hiện trên phạm vi cả nước đối với các doanh nghiệp được chọn mẫu điều tra và bảo đảm các tiêu chí chọn mẫu về loại hình doanh nghiệp, ngành sản xuất kinh doanh chính và quy mô doanh nghiệp dựa trên kim ngạch xuất nhập khẩu thuộc một số ngành kinh tế trực tiếp liên quan đến tận dụng các FTA theo Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam, bao gồm các ngành: nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản; khai khoáng; công nghiệp chế biến, chế tạo; bán buôn, bán lẻ, sửa chữa ô tô, mô tô, xe máy và xe có động cơ khác.

Kết quả FTA Index 2025 cho thấy chất lượng thực thi các FTA tại các địa phương tiếp tục được cải thiện, tạo động lực thúc đẩy các địa phương quan tâm hơn đến công tác hội nhập kinh tế quốc tế và hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng FTA.

Phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ, Phó Thủ tướng thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc nhận định năm 2025 là năm đầu tiên Bộ chỉ số FTA Index được công bố, đặt nền móng quan trọng để đo lường năng lực tổ chức thực hiện và hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng các FTA của các địa phương. Bước sang năm thứ hai, yêu cầu đặt ra cho chúng ta không chỉ là tiếp tục chấm điểm, xếp hạng, mà quan trọng hơn là phải chuyển hóa những kết quả đo lường thành hành động cụ thể, tạo chuyển biến thực chất trong quản trị, điều hành và năng lực cạnh tranh của từng địa phương.

Phó Thủ tướng cho rằng FTA Index năm 2025 cần được nhìn nhận không chỉ là một bộ chỉ số chuyên ngành, mà là một công cụ quan trọng để quản trị hội nhập kinh tế quốc tế. Thông qua những phản ánh từ doanh nghiệp và kết quả tổ chức thực hiện tại địa phương, FTA Index phải giúp chỉ ra rõ nơi nào đang làm tốt, nơi nào còn hạn chế; điểm nghẽn đang nằm ở thể chế, thủ tục, thông tin, hạ tầng, chất lượng nguồn nhân lực hay ở sự phối hợp giữa các cơ quan. Quan trọng hơn, mỗi phát hiện phải gắn với một giải pháp cụ thể, một cơ quan chịu trách nhiệm và một thời hạn khắc phục rõ ràng.

Phó Thủ tướng khẳng định mục tiêu cuối cùng của FTA Index không phải là tạo thêm một bảng xếp hạng hay một bộ chỉ số đánh giá chuyên ngành mà hướng tới việc nâng cao chất lượng quản trị, năng lực thực thi và khả năng phát triển hội nhập của các địa phương.

“Mỗi chỉ số phải dẫn đến một hành động cụ thể; mỗi cam kết quốc tế phải được chuyển hóa thành nguồn lực, động lực phát triển thực chất của từng địa phương và của đất nước. Mỗi cơ hội từ thị trường sẽ góp phần tạo thêm những doanh nghiệp mạnh, những việc làm tốt, những sản phẩm có giá trị gia tăng cao và nâng cao năng lực cạnh tranh bền vững cho toàn nền kinh tế,” Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc nhấn mạnh.

Cũng tại buổi lễ công bố, Bộ Công Thương cũng đã chính thức khai trương Trang thông tin điện tử FTA Index 2025 (index.fta.gov.vn) do Chính phủ Australia tài trợ./.