Trong bối cảnh hiện nay, Ukraine khó có thể nhanh chóng trở thành một thành viên đầy đủ của EU nhưng quy chế đặc biệt sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho tiến trình chấm dứt xung đột Nga-Ukraine.

Tại Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU)-Tây Balkan diễn ra ở Montenegro, Đức và Pháp đã đưa ra sáng kiến mới nhằm thúc đẩy tiến trình mở rộng Liên minh châu Âu, qua đó tạo thêm động lực cải cách cho các quốc gia ứng cử viên.

Theo phóng viên TTXVN tại châu Âu, Thủ tướng Đức Friedrich Merz và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã trình bày văn kiện lập trường chung, trong đó đưa ra đề xuất đơn giản hóa tiến trình đàm phán gia nhập Liên minh châu Âu đối với các nước Tây Balkan cũng như Moldova.

Theo văn kiện này, Liên minh châu Âu và các nước ứng cử viên cần “tập trung vào thực chất cải cách thay vì các bước thủ tục” và cần tiếp thêm động lực mới cho chính sách mở rộng Liên minh châu Âu.

Sáng kiến của Đức và Pháp hướng tới việc tăng thêm khuyến khích cho các nước ứng cử viên trong việc đẩy nhanh cải cách. Khi hoàn thành một số tiêu chí nhất định, các nước này có thể được tiếp cận thị trường chung Liên minh châu Âu hoặc cử quan sát viên tham gia các cơ quan của Liên minh châu Âu ngay trong quá trình đàm phán gia nhập.

Đề xuất được áp dụng cho các quốc gia Tây Balkan gồm Serbia, Montenegro, Bosnia và Herzegovina, Bắc Macedonia, Albania, Moldova.

Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại của Nghị viện châu Âu David McAllister nhấn mạnh một khu vực Balkan ổn định có ý nghĩa quan trọng cho toàn châu Âu và Liên minh châu Âu cần thúc đẩy tăng cường hiện diện tại khu vực này.

Sáng kiến mới được đưa ra sau khi Thủ tướng Merz ủng hộ ý tưởng trao tư cách “thành viên liên kết” cho Ukraine, tương tự mô hình “thành viên Liên minh châu Âu thu gọn.”

Theo nhà lãnh đạo Đức, trong bối cảnh hiện nay, Ukraine khó có thể nhanh chóng trở thành một thành viên đầy đủ của Liên minh châu Âu nhưng quy chế đặc biệt sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho tiến trình chấm dứt xung đột Nga-Ukraine.

Các quốc gia Tây Balkan đã chờ đợi nhiều năm để được gia nhập Liên minh châu Âu, trong đó Kosovo nộp đơn cách đây 4 năm, còn Bắc Macedonia đã theo đuổi mục tiêu này suốt 22 năm.

Theo đánh giá của Ủy ban châu Âu (EC), Montenegro có thể hoàn tất đàm phán gia nhập vào cuối năm nếu duy trì tiến độ cải cách hiện nay, trong khi Albania có khả năng hoàn tất đàm phán vào cuối năm 2027.

Ngoài ra, Iceland dự kiến tổ chức bỏ phiếu vào cuối tháng 8 về khả năng nối lại đàm phán gia nhập Liên minh châu Âu vốn bị đình chỉ từ năm 2013./.