Đồng chí Xaysomphone Phomvihane đã ra đi mãi mãi nhưng những thành tựu và đóng góp to lớn, những dấu ấn đậm nét mà đồng chí để lại cho mối quan hệ đặc biệt Việt-Lào sẽ vẫn mãi tồn tại với thời gian.

Theo thông cáo đặc biệt của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, cùng Quốc hội, Chính phủ nước Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào, Trung ương Mặt trận Lào Xây dựng đất nước và gia đình Phomvihane, đồng chí Xaysomphone Phomvihane, Ủy viên Bộ Chính trị Trung ương Đảng, Chủ tịch Quốc hội nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, đã từ trần vào hồi 11 giờ 18 phút ngày 8/8/2026.

Sự ra đi của đồng chí Xaysomphone Phomvihane là tổn thất to lớn đối với Đảng, Nhà nước và Nhân dân Lào anh em, đồng thời Đảng, Nhà nước và Nhân dân Việt Nam cũng mất đi một người bạn lớn, người đồng chí thủy chung, gắn bó.

Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam và Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam quyết định để tang đồng chí Saysomphone Phomvihane theo nghi thức Quốc tang trong 2 ngày 10 và 11/8/2026.

Nhà lãnh đạo tài ba, có uy tín của Đảng và Nhà nước Lào

Đồng chí Xaysomphone Phomvihane sinh ngày 12/12/1956 tại xã Namèo, huyện Viengxay, tỉnh Houaphanh; gia nhập Đảng Nhân dân Cách mạng Lào năm 1976.

Là con trai cả của Chủ tịch Kaysone Phomvihane - lãnh tụ kiệt xuất của cách mạng Lào, người sáng lập và đặt nền móng cho Nhà nước Lào, đồng chí Xaysomphone Phomvihane được kế thừa truyền thống cách mạng vẻ vang của gia đình, luôn dành sự quan tâm đặc biệt đối với việc gìn giữ và phát huy quan hệ đặc biệt giữa hai Đảng, hai Nhà nước và Nhân dân hai nước Việt Nam-Lào.

Đồng chí là Ủy viên Bộ Chính trị Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, Chủ tịch Quốc hội nước Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào.

Thông cáo đặc biệt của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào nhấn mạnh, đồng chí Xaysomphone Phomvihane là một trong những cán bộ lãnh đạo chủ chốt của Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, là người có kiến thức, năng lực, nhạy bén và giàu kinh nghiệm, từng đảm nhiệm các cương vị lãnh đạo ở địa phương và nhiều ngành, lĩnh vực trước khi giữ cương vị Chủ tịch Quốc hội Lào.

Quá trình công tác của đồng chí Xaysomphone Phomvihane gắn với hầu hết các lĩnh vực trọng yếu của bộ máy nhà nước Lào.

Sau thời gian công tác tại tỉnh Savannakhet (1987-1995), đồng chí lần lượt giữ các chức vụ: Bộ trưởng Bộ Tài chính (1995-1998); Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Phủ Thủ tướng (1998-2001); Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội (2001-2006); Phó Chủ tịch Quốc hội (2006-2016); Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Lào Xây dựng Đất nước (2016-2020); Chủ tịch Quốc hội Lào từ tháng 3/2021 đến nay. Đồng chí được bầu vào Bộ Chính trị từ tháng 1/2016 và tiếp tục được tín nhiệm qua các nhiệm kỳ sau.

Trên cương vị Chủ tịch Quốc hội, đồng chí luôn quan tâm nâng cao chất lượng công tác lập pháp, giám sát tối cao và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước; chỉ đạo hoàn thiện hệ thống pháp luật phục vụ phát triển kinh tế-xã hội, cải thiện môi trường đầu tư, tháo gỡ khó khăn cho nền kinh tế và thúc đẩy xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Lào.

Đồng chí cũng đặc biệt chú trọng tăng cường sự phối hợp giữa Quốc hội và Chính phủ trong việc xử lý các vấn đề về tài chính, ngân sách, đầu tư công và triển khai các chương trình phát triển quốc gia.

Tháng 3/2021, tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa IX, đồng chí được bầu giữ chức Chủ tịch Quốc hội Lào. Trong nhiệm kỳ 2021-2026, đồng chí lãnh đạo Quốc hội tập trung hoàn thiện hệ thống pháp luật phục vụ Chương trình phát triển kinh tế-xã hội; tăng cường giám sát việc thực hiện các chính sách về tài chính, ngân sách, đầu tư công, cải cách hành chính và xây dựng Nhà nước pháp quyền.

Tháng 3/2026, tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa X, đồng chí tiếp tục được Quốc hội tín nhiệm bầu giữ chức Chủ tịch Quốc hội khóa X.

Với gần bốn thập kỷ hoạt động liên tục trên các cương vị lãnh đạo từ địa phương đến Trung ương, cùng bề dày kinh nghiệm, đa dạng trong nhiều lĩnh vực tài chính, kinh tế, dân vận, Mặt trận, đối ngoại và lập pháp, đồng chí Xaysomphone Phomvihane được đánh giá là một trong những nhà lãnh đạo tài ba, có uy tín của Đảng và Nhà nước Lào; có nhiều đóng góp quan trọng đối với sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước Lào.

Thông cáo đặc biệt của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào đã nhấn mạnh đồng chí Xaysomphone Phomvihane là nhà lãnh đạo có nhiều thành tích nổi bật.

Trong suốt cuộc đời hoạt động của mình, đồng chí đã cống hiến trí tuệ và sức lực cho sự nghiệp cách mạng của Đảng, cho công cuộc phát triển đất nước và cuộc sống ấm no, hạnh phúc của nhân dân các dân tộc Lào.

Ban Chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào chỉ rõ sự ra đi mãi mãi của đồng chí Xaysomphone Phomvihane là tổn thất vô cùng to lớn đối với Đảng, Nhà nước và nhân dân các dân tộc Lào.

Ban Chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào khẳng định trong giờ phút vô cùng đau thương này, toàn Đảng, toàn Nhà nước, toàn thể lực lượng vũ trang, cán bộ, đảng viên và toàn thể nhân dân Lào sẽ biến đau thương và sự thương tiếc đối với đồng chí Xaysomphone Phomvihane thành sức mạnh; tăng cường đoàn kết, nhất trí, gắn bó chặt chẽ xung quanh Ban Chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào; phát huy truyền thống vẻ vang, anh hùng của dân tộc và của Đảng; kiên định triển khai sâu rộng đường lối đổi mới của Đảng; tiếp tục hoàn thiện chế độ dân chủ nhân dân, tiến lên theo mục tiêu xã hội chủ nghĩa.

Để tôn vinh những công lao và bày tỏ lòng tiếc thương sâu sắc đối với đồng chí Xaysomphone Phomvihane, Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Quốc hội, Chính phủ nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào và Trung ương Mặt trận Lào Xây dựng Đất nước quyết định tổ chức Quốc tang trong thời gian 5 ngày, từ ngày 9 đến 13/8/2026 tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia.

Lễ truy điệu được tổ chức vào ngày 13/8/2026 tại Quảng trường That Luang.

Luôn dành tâm huyết vun đắp quan hệ hữu nghị đặc biệt Việt Nam-Lào

Là người kế thừa truyền thống cách mạng của gia đình và luôn luôn dành tình cảm sâu đậm đối với Việt Nam, đồng chí Xaysomphone Phomvihane đặc biệt coi trọng việc giữ gìn và phát huy quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện Việt Nam-Lào.

Trong Thông cáo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã nêu rõ đồng chí Saysomphone Phomvihane là một nhà lãnh đạo có vai trò quan trọng trong việc kế thừa, vun đắp và phát triển mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện, gắn kết chiến lược Việt Nam-Lào.

Mối quan hệ truyền thống tốt đẹp, sự gắn bó thủy chung giữa nhân dân hai nước Việt Nam-Lào được Chủ tịch Hồ Chí Minh, Chủ tịch Kaysone Phomvihane và Chủ tịch Suphanouvong đặt nền móng, được các thế hệ lãnh đạo của hai Đảng, hai Nhà nước và nhân dân hai nước dày công vun đắp, đã trở thành tài sản vô giá của cả hai dân tộc và là quy luật phát triển chung của hai nước trên con đường phát triển đất nước phồn vinh, nhân dân ấm no, hạnh phúc.

Hai nước chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao vào ngày 5/9/1962. Trải qua hơn 6 thập kỷ dày công vun đắp, hiện quan hệ hai nước đã được nâng tầm lên "Quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện, gắn kết chiến lược" Việt Nam-Lào. Trong chặng đường đó, có đóng góp quan trọng của đồng chí Saysomphone Phomvihane.

Trên cương vị Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Lào Xây dựng Đất nước và sau này là Chủ tịch Quốc hội, đồng chí đã có nhiều đóng góp quan trọng trong việc thúc đẩy hợp tác giữa Quốc hội Việt Nam và Quốc hội Lào, cũng như giữa Mặt trận Lào Xây dựng Đất nước và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

Đồng chí luôn nhấn mạnh việc triển khai hiệu quả các thỏa thuận của lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai Nhà nước; tăng cường trao đổi kinh nghiệm về xây dựng pháp luật, giám sát tối cao, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước; thúc đẩy hợp tác trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, giáo dục và giao lưu nhân dân.

Dưới sự lãnh đạo của đồng chí, Quốc hội hai nước duy trì thường xuyên các chuyến thăm và tiếp xúc cấp cao; tăng cường trao đổi giữa các Ủy ban chuyên môn, Nhóm Nghị sỹ hữu nghị; phối hợp chặt chẽ tại Liên minh nghị viện Hiệp hội các nước Đông Nam Á (AIPA), Liên minh Nghị viện thế giới (IPU) và các diễn đàn nghị viện đa phương, qua đó góp phần củng cố nền tảng chính trị, tăng cường lòng tin chiến lược và đưa quan hệ hợp tác giữa Quốc hội hai nước ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả.

Những cống hiến của đồng chí trong việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, nâng cao hiệu quả hoạt động của Quốc hội, thúc đẩy đối ngoại nghị viện và không ngừng vun đắp quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện, gắn kết chiến lược Việt Nam-Lào đã để lại dấu ấn sâu đậm, góp phần tạo nền tảng vững chắc để quan hệ hợp tác giữa Quốc hội hai nước tiếp tục được kế thừa, phát triển ngày càng thực chất, hiệu quả và bền vững…

Đồng chí Xaysomphone Phomvihane mất đi, Đảng, Nhà nước và nhân dân Lào mất đi một người lãnh đạo tài năng và mẫu mực, Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam mất đi một người bạn gần gũi, thân thiết và thủy chung, một người đồng chí luôn kề vai sát cánh.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã gửi Điện chia buồn tới Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith; Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã gửi Điện chia buồn tới Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone; đồng chí Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đã gửi Điện chia buồn tới đồng chí Thường trực Ban Bí thư Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào Vilay Lakhamphong.

Các Điện chia buồn bày tỏ tin tưởng Đảng, Nhà nước và Nhân dân Lào anh em sẽ sớm vượt qua mất mát to lớn, phát huy những di sản tốt đẹp mà Chủ tịch Quốc hội Xaysomphone Phomvihane để lại, tiếp tục công cuộc xây dựng đất nước Lào ngày càng phát triển, đồng thời không ngừng củng cố, vun đắp mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện, gắn kết chiến lược Việt Nam-Lào.

Để tỏ lòng thương tiếc đồng chí Saysomphone Phomvihane và xuất phát từ quan hệ đặc biệt Việt Nam-Lào, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam và Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam quyết định để tang đồng chí Saysomphone Phomvihane theo nghi thức Quốc tang trong 2 ngày 10 và 11/8/2026.

Ngày 9/8/2026, đồng chí Trần Thanh Mẫn, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội đã dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao của Đảng, Nhà nước Việt Nam viếng Đồng chí Xaysomphone Phomvihane tại thủ đô Vientiane, Lào.

Đồng chí Xaysomphone Phomvihane đã ra đi mãi mãi nhưng những thành tựu và đóng góp to lớn, những dấu ấn đậm nét mà đồng chí để lại cho mối quan hệ đặc biệt Việt Nam-Lào sẽ vẫn mãi tồn tại với thời gian. Tình hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện và gắn kết chiến lược giữa hai Đảng, hai Nhà nước và nhân dân hai nước Việt Nam-Lào, Lào-Việt Nam sẽ tiếp tục được vun đắp, phát triển, nở hoa kết trái./.