Hoạt động kiểm tra cần chuyển từ cách làm dàn trải, xử lý theo từng vụ việc sang phương thức dựa trên đánh giá nguy cơ, tập trung vào những sản phẩm, cơ sở có nguy cơ cao.

Tại Hội thảo chia sẻ kinh nghiệm quốc tế về an toàn thực phẩm diễn ra trong hai ngày 19-20/10 tại Hà Nội do Bộ Y tế phối hợp với Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tổ chức, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên đã thông tin về định hướng sửa đổi Luật An toàn thực phẩm.

Theo đó, các nội dung trọng tâm tập trung vào 4 nhóm chính sách, hướng tới đổi mới phương thức quản lý, kiểm soát nguy cơ hiệu quả hơn và phù hợp với sự phát triển của thị trường thực phẩm.

Về quản lý an toàn thực phẩm theo chuỗi và dựa trên đánh giá nguy cơ, theo Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên, trước đây công tác quản lý an toàn thực phẩm được thực hiện theo từng khâu, với sự tham gia của nhiều bộ, ngành.

Định hướng mới là quản lý xuyên suốt từ nuôi trồng, sản xuất, chế biến, lưu thông đến bàn ăn của người tiêu dùng, qua đó tăng cường tính liên kết và hiệu quả kiểm soát trong toàn bộ chuỗi thực phẩm.

Việc quản lý cũng cần căn cứ vào mức độ nguy cơ của từng nhóm sản phẩm. Đối với sản phẩm có nguy cơ thấp, có thể áp dụng cơ chế quản lý phù hợp, đơn giản hóa thủ tục; trong khi sản phẩm nguy cơ cao cần đáp ứng các yêu cầu chặt chẽ hơn về công bố, thẩm định, kiểm tra và hậu kiểm.

Cách tiếp cận này nhằm tập trung nguồn lực vào những khâu, sản phẩm tiềm ẩn nguy cơ lớn, đồng thời tạo thuận lợi cho các cơ sở sản xuất, kinh doanh chấp hành đúng quy định.

Về đổi mới công tác kiểm tra an toàn thực phẩm, Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên cho biết, hoạt động kiểm tra cần chuyển từ cách làm dàn trải, xử lý theo từng vụ việc sang phương thức dựa trên đánh giá nguy cơ, tập trung vào những sản phẩm, cơ sở có nguy cơ cao.

Cùng với đó, cần tăng cường hậu kiểm đối với sản phẩm đã lưu thông trên thị trường, nâng cao hiệu quả phát hiện và xử lý vi phạm. Các hành vi vi phạm nghiêm trọng phải được xử lý đủ sức răn đe, góp phần ngăn chặn tình trạng cố tình vi phạm để trục lợi.

Đổi mới kiểm tra không chỉ nhằm nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước mà còn hướng tới giảm các thủ tục, hoạt động kiểm tra không cần thiết, tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp tuân thủ pháp luật và phát triển hoạt động sản xuất, kinh doanh thực phẩm an toàn.

Đối với đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong quản lý an toàn thực phẩm, trong bối cảnh thương mại điện tử và các phương thức kinh doanh trực tuyến phát triển, việc quản lý thực phẩm cần thích ứng với môi trường số.

Thứ trưởng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong truy xuất nguồn gốc, theo dõi quá trình lưu thông và giám sát sản phẩm trên thị trường.

Về tăng cường bảo đảm an toàn thực phẩm đối với thức ăn đường phố và bếp ăn tập thể, đây là nhóm vấn đề cần được quan tâm trong bối cảnh các vụ ngộ độc thực phẩm vẫn xảy ra, trong đó có những vụ việc liên quan đến thức ăn đường phố và bếp ăn tập thể.

Theo Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên, tại Việt Nam, thức ăn đường phố có nhiều hình thức chế biến, kinh doanh khác nhau, điều kiện bảo đảm vệ sinh không đồng đều.

Đối với bếp ăn tập thể, có nơi tự tổ chức chế biến tại chỗ, có nơi ký hợp đồng với đơn vị bên ngoài cung cấp suất ăn. Sự đa dạng này đòi hỏi quy định quản lý phải cụ thể, phù hợp với thực tế.

Do đó, cần làm rõ trách nhiệm của cơ sở chế biến, đơn vị cung ứng suất ăn và đơn vị sử dụng suất ăn; đồng thời tăng cường kiểm soát điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm, chủ động phòng ngừa nguy cơ ngộ độc, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.

Bên cạnh 4 nhóm chính sách nêu trên, Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh yêu cầu đổi mới phương thức kiểm soát nguy cơ theo hướng phù hợp với thông lệ quốc tế và khuyến nghị của Codex.

Việc chuyển sang quản lý dựa trên đánh giá nguy cơ cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với tính tự giác, trách nhiệm của doanh nghiệp trong bảo đảm an toàn thực phẩm, đồng thời đề cập định hướng đổi mới mô hình quản lý an toàn thực phẩm theo hướng thống nhất đầu mối từ Trung ương đến địa phương.

Việc tổ chức bộ máy cần gắn với nâng cao năng lực quản lý, bảo đảm sự phối hợp và hiệu quả kiểm soát trong thực tiễn.

Tại hội thảo, chuyên gia quốc tế và đại biểu trong nước tập trung chia sẻ kinh nghiệm về xây dựng chính sách, quản lý theo chuỗi, đánh giá nguy cơ, tổ chức bộ máy, ứng dụng công nghệ thông tin và kiểm soát các loại hình kinh doanh thực phẩm mới.

Những trao đổi, luận cứ khoa học và kinh nghiệm thực tiễn được chia sẻ tại hội thảo sẽ góp phần hỗ trợ Việt Nam rà soát, hoàn thiện chính sách, pháp luật về an toàn thực phẩm, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và bảo vệ sức khỏe nhân dân./.

​

​