Trong nền kinh tế, cộng đồng doanh nhân luôn được xem là lực lượng tiên phong, kiến tạo giá trị, dẫn dắt tăng trưởng đưa nền kinh tế hội nhập quốc tế.

“Doanh nhân tiên phong-Kiến tạo giá trị, dẫn dắt tăng trưởng” đang trở thành định hướng mang tính chiến lược khi nền kinh tế Việt Nam bước vào một giai đoạn phát triển mới.

Đến nay, cộng đồng doanh nhân không chỉ đóng vai trò cốt lõi trong việc tạo việc làm và đóng góp ngân sách, mà còn được kỳ vọng là lực lượng trọng yếu thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất và tham gia sâu rộng vào chuỗi giá trị toàn cầu. Từ thực tiễn hoạt động của nhiều tập đoàn, doanh nghiệp lớn trong nước, có thể thấy một sự chuyển dịch mạnh mẽ về tư duy: Từ việc tìm kiếm lợi nhuận ngắn hạn, phát triển các dự án đơn lẻ sang tầm nhìn xây dựng hệ sinh thái bền vững, gắn liền với trách nhiệm xã hội và tiêu chuẩn quốc tế.

Một trong những bài học lớn nhất của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam thời gian qua là nhận thức về giới hạn của những dự án phát triển đơn lẻ. Trong khi, năng lực cạnh tranh dài hạn giờ đây nằm ở khả năng liên kết và kiến tạo chuỗi giá trị.

Ông Vũ Mạnh Hùng, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Hùng Nhơn, chia sẻ cái nhìn thực tiễn ngành của nông nghiệp. Theo ông, không một doanh nghiệp nào có thể tự mình thực hiện mọi công đoạn của một chuỗi giá trị lớn. Do đó, Hùng Nhơn và Tập đoàn De Heus đã hợp tác chiến lược tại Tây Ninh, để xây dựng mô hình chăn nuôi công nghệ cao. Từ con giống, vùng nguyên liệu, quy trình chăn nuôi đến công nghệ chế biến và thị trường đều được quy chuẩn hóa.

“Doanh nghiệp muốn đi nhanh nhưng đi bền thì phải biết liên kết,” ông Hùng đúc kết và chỉ ra khi nguồn lực về vốn, công nghệ, kinh nghiệm quản trị và niềm tin được kết nối, giá trị tạo ra sẽ vượt xa những nỗ lực riêng lẻ. Đặc biệt, việc hướng tới các tiêu chuẩn quốc tế (như Halal, ISO 22000, FSSC 22000) ngay từ khâu đầu tiên là điều kiện kiên quyết để nông sản Việt Nam vươn ra thế giới.

Trong lĩnh vực thủy sản, tư duy hệ sinh thái cũng được hiện thực hóa một cách bài bản. Từ một cơ sở sản xuất giống nhỏ năm 2006, bà Nguyễn Thị Nga, Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn Thủy sản Đắc Lộc đã dẫn dắt doanh nghiệp phát triển thành vùng sản xuất công nghệ cao rộng 50ha. Việc mạnh dạn đầu tư vào phòng thí nghiệm đạt chuẩn ISO/IEC 17025, ứng dụng công nghệ nuôi tuần hoàn RAS, PCR và hướng tới tự động hóa đã giúp Đắc Lộc kiểm soát chặt chẽ chất lượng.

Với tầm nhìn giai đoạn 2025-2030, bà Nga cho biết Đắc Lộc không dừng lại ở sản xuất mà đang kiến tạo một chuỗi giá trị khép kín "từ con giống đến bàn ăn," đồng thời thúc đẩy việc hình thành Trung tâm Giao dịch Thủy sản để kết nối cộng đồng doanh nghiệp, nhà khoa học và người dân.

Không chỉ trong nông nghiệp, sự liên kết chuỗi cũng là bài toán sống còn của ngành dịch vụ logistics. Hơn 30 năm gắn bó với ngành, ông Đào Trọng Khoa, Tổng Giám đốc T&M Forwarding, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam (VLA), cho rằng logistics không đơn thuần là vận chuyển hàng hóa, mà là tổ chức dòng chảy nền kinh tế.

Ông Khoa chia sẻ, T&M Forwarding đã sớm chuyển đổi từ giao nhận truyền thống sang logistics tích hợp, đẩy mạnh công nghệ (CargoWise) từ rất sớm. Trên bình diện vĩ mô, ông Khoa nhấn mạnh rằng hội nhập không chỉ là tìm kiếm khách hàng nước ngoài, mà là khả năng áp dụng luật chơi chung của toàn cầu, sử dụng chứng từ điện tử và có tiếng nói định hình ngành. Ông dẫn chứng việc Việt Nam đăng cai thành công Đại hội FIATA World Congress 2025 tại Hà Nội, thu hút hơn 1.200 đại biểu quốc tế, chính là lời khẳng định về khát vọng của quốc gia trong việc trở thành một trung tâm logistics khu vực, vươn lên làm chủ chuỗi cung ứng thay vì chỉ là những nhà thầu phụ.

Sức mạnh của một doanh nghiệp không chỉ được đo lường bằng quy mô hay tốc độ tăng trưởng, mà được khẳng định qua sức chống chịu trước khủng hoảng và năng lực quản trị hiện đại. Thế giới đang đối mặt với những biến động khó lường, từ đứt gãy chuỗi cung ứng, biến đổi khí hậu đến các yếu tố địa chính trị. Do đó, sự thích ứng linh hoạt là chìa khóa sinh tồn.

Chia sẻ từ hơn ba thập kỷ chèo lái Tập đoàn Hòa Bình Minh, Chủ tịch Hội đồng quản trị Bùi Minh Lực phân tích rằng, bản lĩnh của doanh nhân đôi khi không phải là tiến lên bằng mọi giá, mà là biết đánh giá lại, tái cấu trúc và dừng những hoạt động kém hiệu quả. Ông chỉ ra một nguyên lý cốt lõi: “Kinh doanh-Tích lũy-Tăng năng lực-Mở rộng, phát triển." Trong nền kinh tế số, quản trị cần chuyển từ điều hành cảm tính sang quản trị bằng dữ liệu. Tuy nhiên, dù công nghệ có hiện đại đến đâu, con người vẫn là nền tảng.

Ông Lực nhấn mạnh sự chuyển biến về tư duy của giới chủ, phải chuyển từ việc “tuyển người để làm việc” sang “xây dựng con người để phát triển doanh nghiệp." Đạo đức kinh doanh và văn hóa doanh nghiệp chính là loại tài sản vô hình kiến tạo nên niềm tin bền vững.

Sự phát triển bền vững còn đòi hỏi doanh nghiệp gắn kết lợi ích kinh tế với trách nhiệm xã hội và môi trường. Ông Lực chia sẻ Tập đoàn Hòa Bình Minh đã minh chứng điều này khi đóng góp 17 tỷ đồng cho Quỹ vaccine và công tác phòng chống dịch COVID-19 trong giai đoạn đất nước khó khăn nhất.

Đồng quan điểm về việc coi trọng yếu tố con người và phát triển bền vững, ông Cao Tùng Lâm, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Xây dựng Phục Hưng Holdings, đã đưa doanh nghiệp của mình từ một nhà thầu quy mô nhỏ trở thành một tổng thầu uy tín hàng đầu, đảm nhận nhiều công trình trọng điểm quốc gia (như Cảng hàng không quốc tế Long Thành hay Trung tâm Kiểm soát không lưu Hồ Chí Minh). Bí quyết của ông nằm ở việc tiên phong ứng dụng công nghệ hiện đại [như BIM, Alform và nghiêm túc thực hành tiêu chuẩn ESG (Môi trường, Xã hội và Quản trị)]. Hơn thế nữa, ông Lâm nhấn mạnh Phục Hưng Holdings luôn đặt người lao động vào trung tâm của sự phát triển đồng thời miệt mài thực hiện các hoạt động nhân văn, như đồng hành cùng quỹ "Chạy vì Trái tim" và xây dựng các điểm trường mầm non tại vùng cao Hà Giang, Lào Cai.

Cùng với đó, xu hướng chuyển đổi xanh cũng đang được các doanh nghiệp ráo riết chuẩn bị. Chuyển đổi xanh không nên bị xem là gánh nặng chi phí, mà phải được nhìn nhận là năng lực cạnh tranh mới. Từ mô hình kinh tế tuần hoàn, sử dụng năng lượng tái tạo tại các trang trại của Hùng Nhơn, định hướng "Smart-Freight-Green" của T&M Forwarding, cho đến sự hiện diện thường xuyên của Phục Hưng Holdings trong Top 10 Doanh nghiệp ESG Việt Nam Xanh, tất cả đều phản ánh về sự thức thời của giới doanh nhân Việt.

Để những khát vọng của cộng đồng doanh nghiệp được chuyển hóa thành những đóng góp thiết thực cho đất nước, sự đồng hành của Nhà nước đóng vai trò không thể thiếu. Một môi trường pháp lý minh bạch, ổn định, khuyến khích đổi mới sáng tạo, tháo gỡ các điểm nghẽn về thủ tục, đất đai và tín dụng là nền tảng thiết yếu. Sự tương hỗ nhịp nhàng giữa "Nhà nước kiến tạo, doanh nghiệp tiên phong và người dân đồng hành" sẽ là bệ phóng vững chắc. Trong kỷ nguyên mới, bản lĩnh của doanh nhân Việt Nam không chỉ dừng lại ở việc vượt khó làm giàu, mà đã vươn lên thành sứ mệnh kiến tạo giá trị, dẫn dắt tăng trưởng, sát cánh cùng đất nước xây dựng một nền kinh tế tự chủ, năng động và khẳng định vị thế vững chắc trên trường quốc tế./.