Doanh nghiệp trực tiếp phục vụ quốc phòng, an ninh được ưu tiên tham gia một số dự án trọng yếu, cùng các cơ chế hỗ trợ về ngân sách, thuế và tài chính theo quy định mới của Chính phủ.

Nghị định số 404/2026/NĐ-CP quy định cơ chế hoạt động, quản lý tài chính đặc thù đối với một số doanh nghiệp do Bộ Quốc phòng là cơ quan đại diện chủ sở hữu và doanh nghiệp khác thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, tạo điều kiện để doanh nghiệp phát triển sản xuất, kinh doanh gắn với nhiệm vụ quốc phòng.

Thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng ký Nghị định số 404/2026/NĐ-CP quy định cơ chế hoạt động, cơ chế quản lý tài chính đặc thù đối với một số doanh nghiệp do Bộ Quốc phòng là cơ quan đại diện chủ sở hữu.

Đối tượng áp dụng gồm Bộ Quốc phòng, người đại diện chủ sở hữu trực tiếp, người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp; doanh nghiệp trực tiếp phục vụ quốc phòng, an ninh được Thủ tướng Chính phủ công nhận hoặc công nhận lại; doanh nghiệp kết hợp kinh tế với quốc phòng, an ninh được Bộ trưởng Bộ Quốc phòng công nhận hoặc công nhận lại.

Nghị định cũng áp dụng với Tập đoàn Công nghiệp-Viễn thông Quân đội (Viettel), gồm công ty mẹ và các công ty con; doanh nghiệp khác được Bộ trưởng Bộ Quốc phòng giao nhiệm vụ quân sự, quốc phòng và các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan.

Ưu tiên doanh nghiệp quân đội tham gia các dự án trọng yếu

Một nội dung đáng chú ý là doanh nghiệp trực tiếp phục vụ quốc phòng, an ninh được ưu tiên chỉ định làm nhà đầu tư hoặc tiếp nhận triển khai đầu tư, vận hành, tham gia các dự án có ngành nghề phù hợp với chiến lược phát triển của doanh nghiệp và nhiệm vụ được cấp có thẩm quyền giao.

Các dự án thuộc diện ưu tiên gồm dự án tại vị trí trọng yếu về quốc phòng hoặc vị trí trọng điểm về kinh tế kết hợp với quốc phòng; dự án phục vụ đối ngoại quốc phòng, dự án quan trọng quốc gia gắn với bảo đảm quốc phòng, chủ quyền lãnh thổ.

Chính sách này còn áp dụng với dự án phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số gắn với công nghệ lõi, công nghệ chiến lược, sản phẩm công nghệ chiến lược; dự án khai thác, chế biến khoáng sản chiến lược đặc biệt, khoáng sản chiến lược quan trọng gắn với bảo đảm quốc phòng; dự án khai thác khoáng sản có hình thành tài sản, công trình lưỡng dụng phục vụ mục đích quốc phòng.

Trường hợp các dự án phải thực hiện lựa chọn nhà đầu tư theo quy định pháp luật, doanh nghiệp được áp dụng cơ chế ưu tiên theo quy định của pháp luật về lựa chọn nhà đầu tư.

Ngân sách hỗ trợ thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng

Về cơ chế tài chính đầu tư dự án, doanh nghiệp được tiếp nhận một phần hoặc toàn bộ kinh phí từ ngân sách nhà nước để thực hiện dự án theo nhiệm vụ được giao.

Đối với dự án nghiên cứu phục vụ nhiệm vụ quân sự, quốc phòng hoặc dự án đầu tư công nghệ thuộc Danh mục công nghệ chiến lược và Danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược, doanh nghiệp có thể thực hiện hợp đồng chuyển giao công nghệ từ nước ngoài trước khi dự án được quyết định đầu tư nếu được cấp có thẩm quyền cho phép.

Các chi phí chuyển giao công nghệ và chi phí thực tế khác có đủ hồ sơ, chứng từ, liên quan trực tiếp đến dự án trước khi được quyết định hoặc chấp thuận chủ trương đầu tư được tính vào chi phí thực hiện dự án.

Nếu nhiệm vụ đã được giao nhưng dự án không được phê duyệt hoặc phải ngừng triển khai, các chi phí thực tế phát sinh phù hợp quy định về quản lý thuế được tính vào khoản chi được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp.

Đối với doanh nghiệp được giao nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, ngân sách nhà nước bảo đảm chi thường xuyên cho quân số thực hiện nhiệm vụ nhưng không tham gia hoạt động sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp.

Ngân sách cũng hỗ trợ quy hoạch cụm điểm khu dân cư; đầu tư hạ tầng kỹ thuật, giao thông, công trình dân dụng, công trình phục vụ dân sinh và nhà ở cho cán bộ, công nhân viên, người lao động tại khu kinh tế-quốc phòng, đoàn kinh tế-quốc phòng do doanh nghiệp trực tiếp phục vụ quốc phòng, an ninh quản lý.

Doanh nghiệp hoạt động tại địa bàn trọng yếu về quốc phòng còn được hỗ trợ kinh phí thu hút, tuyển dụng lao động. Bộ Quốc phòng chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính quy định đối tượng và mức hỗ trợ.

Một chính sách khác là hỗ trợ chi phí quản lý, vận hành, bảo vệ tài sản lưỡng dụng và tài sản phục vụ nhiệm vụ quân sự, quốc phòng. Nếu ngân sách hỗ trợ không đủ chi phí thực tế, phần chênh lệch được tính vào khoản chi được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp và được loại trừ khi đánh giá, xếp loại doanh nghiệp.

Toàn bộ kinh phí doanh nghiệp nhận tài trợ, hỗ trợ từ ngân sách nhà nước để thực hiện nhiệm vụ hoặc công việc cụ thể theo cơ chế, chính sách của cấp có thẩm quyền được xác định là nguồn bổ sung vốn điều lệ, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Hội đồng thành viên hoặc Chủ tịch công ty quyết định đầu tư bổ sung vốn điều lệ từ nguồn này.

Doanh nghiệp thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng được tạm ứng vốn từ ngân sách nhà nước, nhưng mức tạm ứng không vượt quá dự toán được giao. Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quy định mức tạm ứng cụ thể.

Doanh nghiệp nhà nước do Bộ Quốc phòng đại diện chủ sở hữu không phải thực hiện biện pháp bảo đảm đối với nghĩa vụ hoàn trả tiền tạm ứng và nghĩa vụ bảo hành với Bộ Quốc phòng.

Bổ sung chính sách thuế và cơ chế khai thác tài sản công

Nghị định quy định lợi nhuận từ thanh lý tài sản thuộc các dự án trồng, chăm sóc, khai thác cây nông nghiệp, cây lâm nghiệp của doanh nghiệp trực tiếp phục vụ quốc phòng, an ninh hoạt động tại địa bàn trọng yếu về quốc phòng được sử dụng làm nguồn đầu tư dự án tái canh. Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quyết định đầu tư bổ sung vốn nhà nước tại doanh nghiệp từ nguồn này theo quy định.

Đối với doanh nghiệp trực tiếp phục vụ quốc phòng, an ninh hoạt động tại địa bàn có điều kiện kinh tế-xã hội khó khăn hoặc đặc biệt khó khăn, các khoản chi cho người lao động và các khoản thanh toán khác bằng tiền mặt có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên mỗi lần được tính vào khoản chi được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp.

Doanh nghiệp trực tiếp phục vụ quốc phòng, an ninh đứng chân tại địa bàn có điều kiện kinh tế-xã hội đặc biệt khó khăn được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với thu nhập từ sản xuất sản phẩm cây trồng, rừng trồng, chăn nuôi và thủy sản nuôi trồng.

Phạm vi thu nhập được miễn bao gồm thu nhập từ sản phẩm tự trồng, chăn nuôi, nuôi trồng; thanh lý các sản phẩm này; bán phế liệu, phế phẩm liên quan hoặc sản phẩm sau sơ chế.

Các khoản kinh phí sửa chữa, bảo trì tài sản công không tính vào thành phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp do doanh nghiệp bảo đảm cũng được xác định là khoản chi được trừ khi tính thu nhập chịu thuế.

Đối với tiền thu từ khai thác tài sản công giao doanh nghiệp quản lý nhưng không tính vào thành phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp, nguồn thu được sử dụng để thanh toán chi phí liên quan, trả nợ vốn vay, vốn huy động và thực hiện nghĩa vụ tài chính với Nhà nước. Phần còn lại phải nộp toàn bộ vào ngân sách nhà nước.

Căn cứ số tiền đã nộp ngân sách, Bộ Quốc phòng lập dự toán trình cấp có thẩm quyền bố trí lại toàn bộ cho Bộ Quốc phòng để giao nhiệm vụ, đặt hàng sản xuất hoặc mua sắm vũ khí, trang bị kỹ thuật, phương tiện kỹ thuật và tài sản khác phục vụ nhiệm vụ quân sự, quốc phòng.

Trường hợp nguồn thu không đủ bù đắp chi phí và nghĩa vụ tài chính, doanh nghiệp lập phương án xử lý, báo cáo cơ quan đại diện chủ sở hữu trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định.

Viettel được áp dụng cơ chế đầu tư mạo hiểm và tái cơ cấu riêng

Đối với Tập đoàn Công nghiệp-Viễn thông Quân đội (Viettel), Công ty mẹ và các công ty con được sử dụng Quỹ phát triển khoa học và công nghệ của doanh nghiệp với mức tối đa 5% thu nhập tính thuế hằng năm để đầu tư mạo hiểm; đầu tư, góp vốn vào Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia, Quỹ đầu tư mạo hiểm địa phương; hoặc thành lập, góp vốn thành lập công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần thực hiện hoạt động đầu tư mạo hiểm.

Doanh nghiệp được thành lập theo cơ chế này phải có vốn góp chi phối của Công ty mẹ - Tập đoàn Viettel, công ty con hoặc nhóm công ty mẹ và công ty con. Mục tiêu, chức năng, cơ chế hoạt động và quản lý của doanh nghiệp thực hiện theo quy định pháp luật về Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia và được cụ thể hóa trong điều lệ công ty.

Về cơ cấu lại doanh nghiệp, việc chuyển giao vốn, tài sản giữa các công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Công ty mẹ - Tập đoàn Viettel sở hữu 100% vốn điều lệ được thực hiện theo nguyên tắc chuyển giao nguyên trạng, căn cứ giá trị vốn, tài sản trên sổ kế toán tại thời điểm chuyển giao; không thanh toán, không đánh giá lại giá trị tài sản. Các bên thực hiện ghi tăng, giảm vốn, tài sản theo giá trị trên sổ sách kế toán.

Nguyên tắc này cũng được áp dụng khi xử lý vốn, tài sản trong quá trình hợp nhất, sáp nhập, chia, tách công ty trong hai trường hợp: các công ty trước và sau khi hợp nhất, sáp nhập, chia, tách đều là công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Công ty mẹ - Tập đoàn Viettel sở hữu 100% vốn điều lệ; hoặc sáp nhập công ty con thuộc loại hình này với Công ty mẹ - Tập đoàn Viettel.”

Nghị định số 404/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 11/11/2026./.