Điều tra nguy cơ lây từ người sang người trên tàu du lịch bùng phát virus Hantan

Theo WHO giả thuyết nghiêng về chủng Andes virus-loại virus Hanta từng được ghi nhận có khả năng lây từ người sang người tại Nam Mỹ; mẫu bệnh phẩm đang được giải trình tự gene để xác định chủng virus.

Ổ virus Hanta trên tàu du lịch MV Hondius đang khiến giới y tế quốc tế đặc biệt lo ngại, trong bối cảnh Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho biết đang điều tra khả năng xảy ra lây truyền từ người sang người giữa các trường hợp tiếp xúc gần trên con tàu này.

Theo Tổ chức Y tế thế giới, hai thành viên thủy thủ đoàn trong tình trạng nguy kịch cùng một người có tiếp xúc gần với nạn nhân đã tử vong do virus Hanta sẽ được sơ tán bằng máy bay chuyên dụng từ Cape Verde sang Hà Lan để điều trị khẩn cấp.

Sau khi hoàn tất hoạt động y tế này, tàu MV Hondius dự kiến tiếp tục hành trình tới quần đảo Canary của Tây Ban Nha trong vòng 3-4 ngày tới dưới sự giám sát của các cơ quan y tế châu Âu.

Bộ Y tế Tây Ban Nha xác nhận nước này sẽ tiếp nhận con tàu theo đề nghị phối hợp của Tổ chức Y tế thế giới và Liên minh châu Âu (EU), đồng thời triển khai quy trình kiểm tra y tế và cách ly đặc biệt đối với hành khách và thủy thủ đoàn nhằm hạn chế nguy cơ lây lan ra cộng đồng.

Tàu du lịch MV Hondius ở ngoài khơi thành phố Vlissingen, Hà Lan ngày 17/5/2025. (Ảnh: Reuters/TTXVN)

Ổ dịch trên tàu MV Hondius hiện ghi nhận tổng cộng 7 trường hợp liên quan đến virus Hanta, trong đó có 3 người đã tử vong.

Theo Tổ chức Y tế thế giới, đến nay mới xác nhận 2 trường hợp nhiễm virus Hanta, gồm một phụ nữ Hà Lan tử vong sau chuyến bay từ đảo Saint Helena tới Johannesburg (Nam Phi) và 1 hành khách người Anh hiện đang điều trị tích cực tại Nam Phi.

Những trường hợp còn lại hiện được xếp vào diện nghi nhiễm hoặc đang chờ xác nhận, bao gồm 2 ca tử vong khác và 3 người xuất hiện triệu chứng nhẹ trên tàu. Các cơ quan y tế quốc tế vẫn đang tiếp tục truy vết, đánh giá nguy cơ lây lan và xác định nguồn gốc ổ dịch.

MV Hondius là tàu du lịch thám hiểm mang cờ Hà Lan, khởi hành từ Ushuaia (Argentina) ngày 1/4, đi qua Nam Cực và nhiều đảo biệt lập ở Nam Đại Tây Dương trước khi phải neo ngoài khơi thủ đô Praia của Cape Verde do chưa được phép cập cảng. Trên tàu có 88 hành khách và 59 thành viên thủy thủ đoàn thuộc 23 quốc tịch khác nhau.

Tổ chức Y tế thế giới hiện đang truy vết hơn 80 hành khách trên chuyến bay chở nữ du khách Hà Lan từ đảo Saint Helena tới Johannesburg trước khi bà qua đời. Giới chức Nam Phi cũng đã kích hoạt hệ thống truy vết tiếp xúc nhằm đánh giá nguy cơ lây lan.

Theo bà Maria Van Kerkhove - Giám đốc phụ trách chuẩn bị và phòng chống dịch bệnh của Tổ chức Y tế thế giới, cơ quan này nghi ngờ virus có thể đã lây giữa những người có tiếp xúc rất gần trên tàu. Đây là diễn biến đặc biệt nhạy cảm bởi phần lớn các chủng virus Hanta chủ yếu lây từ loài gặm nhấm sang người thông qua phân, nước tiểu hoặc nước bọt nhiễm bệnh.

Tổ chức Y tế thế giới cho biết giả thuyết hiện nay nghiêng về chủng Andes virus-loại virus Hanta hiếm hoi từng được ghi nhận có khả năng lây từ người sang người tại Nam Mỹ. Các mẫu bệnh phẩm hiện đang được giải trình tự gene tại Nam Phi để xác định chính xác chủng virus.

Trong khi đó, giới chức Argentina cho rằng khả năng virus xuất phát từ Ushuaia-điểm khởi hành của tàu là “rất thấp.”

Ông Juan Petrina-Giám đốc dịch tễ và sức khỏe môi trường tỉnh Tierra del Fuego, cho biết khu vực này chưa từng ghi nhận ca nhiễm Hanta nào trong lịch sử giám sát dịch tễ, đồng thời toàn bộ hành khách đều không có triệu chứng khi lên tàu. Tuy nhiên, Tổ chức Y tế thế giới lưu ý thời gian ủ bệnh của virus Hanta có thể kéo dài từ một đến sáu tuần, khiến việc xác định nguồn lây trở nên phức tạp.

Theo phóng viên TTXVN tại Ottawa, các chuyên gia y tế Canada cho biết virus Hanta là một họ virus nguy hiểm có thể gây hai dạng bệnh nghiêm trọng ở người.

Tại châu Mỹ, chủng gây hội chứng phổi do Hanta đặc biệt nguy hiểm với tỷ lệ tử vong có thể vượt 40%. Bệnh thường khởi phát bằng các triệu chứng giống cúm như sốt, đau nhức cơ thể trước khi nhanh chóng tiến triển thành suy hô hấp cấp, ho khan và nhịp tim nhanh. Trong nhiều trường hợp nặng, bệnh nhân có thể tử vong chỉ sau 24-36 giờ kể từ khi xuất hiện triệu chứng nghiêm trọng.

Hiện chưa có vaccine hay thuốc điều trị đặc hiệu đối với virus Hanta. Các chuyên gia cho rằng phát hiện sớm, cách ly nhanh và hỗ trợ điều trị tích cực là những biện pháp quan trọng nhất để giảm nguy cơ tử vong.

Bên trong tàu MV Hondius, toàn bộ hành khách hiện được yêu cầu tự cách ly trong cabin. Hình ảnh từ con tàu cho thấy nhiều khu vực công cộng gần như vắng bóng người, trong khi các đội y tế mặc đồ bảo hộ liên tục lên tàu để kiểm tra và hỗ trợ y tế.

Mặc dù Tổ chức Y tế thế giới nhận định nguy cơ bùng phát dịch diện rộng hiện vẫn ở mức thấp, song vụ việc trên tàu MV Hondius tiếp tục thu hút sự quan tâm của giới chức y tế quốc tế do liên quan đến môi trường khép kín trên tàu du lịch, hoạt động di chuyển xuyên biên giới và khả năng xuất hiện lây nhiễm giữa các ca tiếp xúc gần./.

(TTXVN/Vietnam+)