Từ một khu vực hội tụ của khác biệt giữa các nước lớn, ASEAN trong nhiều thập kỷ qua đã tạo diễn đàn và trở thành cầu nối cho đối thoại giữa các nước trong và ngoài khu vực.

Sáng 8/6, tại Hà Nội, trong khuôn khổ Diễn đàn Tương lai ASEAN (AFF) lần thứ 3 đã diễn ra Tọa đàm “Vai trò của các chính Đảng Đông Nam Á trong xây dựng Cộng đồng ASEAN.”

Dự và phát biểu khai mạc tọa đàm, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung nêu rõ: Tọa đàm là một dấu ấn rất có ý nghĩa đối với tiến trình hợp tác của ASEAN, đánh dấu lần đầu tiên có một cuộc gặp gỡ và trao đổi giữa các chính đảng ở khu vực Đông Nam Á.

Theo Bộ trưởng, Tọa đàm lần đầu tiên giữa các chính đảng Đông Nam Á diễn ra trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực đang chuyển động nhanh, mạnh, sâu sắc, tác động sâu rộng tới tất cả các nước, các chính đảng.

Các nước Đông Nam Á đều đang đứng trước những thách thức mới trong chặng đường vươn tới những thành tựu kinh tế-xã hội mới. Không ít động lực tăng trưởng truyền thống đang gặp những trở ngại.

Tự do hóa thương mại, toàn cầu hóa, liên kết kinh tế quốc tế và khu vực đang đứng trước những cơn gió ngược. Đông Nam Á cũng như nhiều khu vực khác liên tục chứng kiến những nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng.

Khu vực châu Á-Thái Bình Dương vẫn là đầu tàu của liên kết kinh tế quốc tế nhưng môi trường an ninh rủi ro hơn trước, triển vọng kinh tế còn nhiều yếu tố khó khăn.

Trong cả khu vực, phương cách ASEAN - một trong những chìa khóa thành công của ASEAN trong thúc đẩy một Cộng đồng thống nhất, đoàn kết - đang gặp thêm những chướng ngại trong việc phát huy đối thoại trong và ngoài ASEAN.

Luật pháp quốc tế và các thể chế đa phương đứng trước những thách thức chưa từng có. Các xung đột vẫn tiếp tục xảy ra, với những chiều kích mà cách đây chỉ vài năm chúng ta khó có thể tưởng tượng ra. Hòa bình, ổn định cho phát triển đang trở nên mong manh ở cả phạm vi toàn cầu và khu vực.

Trong bối cảnh đó, Bộ trưởng Lê Hoài Trung bày tỏ tin tưởng vào tương lai của ASEAN. Trải qua gần 60 năm hình thành, phát triển, ASEAN đã đưa Đông Nam Á trở thành khu vực của hợp tác, phát triển, tin cậy, hội nhập và thịnh vượng.

Từ một khu vực hội tụ của khác biệt giữa các nước lớn, ASEAN trong nhiều thập kỷ qua đã tạo diễn đàn và trở thành cầu nối cho đối thoại giữa các nước trong và ngoài khu vực.

Theo Bộ trưởng Lê Hoài Trung, để vượt qua thách thức, giữ vững đoàn kết và tự chủ chiến lược đòi hỏi hợp tác ASEAN không chỉ dừng ở kênh nhà nước, chính phủ và nghị viện, mà cần được củng cố từ chính nền tảng chính trị của mỗi quốc gia, các chính đảng.

Tăng cường hợp tác giữa các chính đảng Đông Nam Á vì vậy, không chỉ là một sáng kiến giao lưu, mà là một yêu cầu mang tính chiến lược.

Bộ trưởng đề nghị hợp tác chính đảng đưa ASEAN đến gần người dân hơn và quy tụ được sức mạnh của toàn xã hội. Là lực lượng gắn bó trực tiếp với các tầng lớp nhân dân, các chính đảng tạo nên cầu nối hai chiều: vừa đưa quyết sách của ASEAN vào đời sống người dân, vừa đưa tiếng nói của người dân lên tầm khu vực.

Đó cũng là kênh huy động sự đồng thuận xã hội rộng rãi để cùng ứng phó những thách thức chung - từ biến đổi khí hậu, an ninh mạng đến phát triển bền vững và kinh tế số.

Tọa đàm diễn ra với ba phiên thảo luận với gần 20 bài trình bày và phát biểu sâu sắc của các đại diện đảng phái chính trị, học giả và chuyên gia từ khắp khu vực trình bày.

Các ý kiến phát biểu nhấn mạnh, các đảng phái chính trị trong khu vực đều chia sẻ một ý thức trách nhiệm sâu sắc đối với một tương lai hòa bình, ổn định và bền vững của ASEAN.

Các đại biểu cũng thể hiện tinh thần trách nhiệm và quyết tâm chung trong việc đóng góp vào xây dựng Cộng đồng ASEAN.

Phát biểu bế mạc tọa đàm, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường khẳng định kết quả của Tọa đàm nhấn mạnh nhu cầu và tiềm năng to lớn của việc tăng cường đối thoại thông qua các kênh đảng chính trị.

Điều này sẽ giúp củng cố lòng tin chính trị, làm sâu sắc thêm sự hiểu biết lẫn nhau và nuôi dưỡng tình đoàn kết nội khối hướng tới một Cộng đồng ASEAN gắn kết, kiên cường và lấy người dân làm trung tâm.

“Đối thoại giữa các đảng chính trị đã trở thành một phần quan trọng của cơ sở hạ tầng lòng tin chính trị trong khu vực - một không gian nơi các ý tưởng, kinh nghiệm và sự đồng thuận được tích lũy, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho hợp tác ASEAN trong dài hạn,” Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường phát biểu.

Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường cho biết với Việt Nam, thúc đẩy hợp tác với các đảng chính trị toàn cầu và Đông Nam Á là ưu tiên hàng đầu và là yếu tố quan trọng khi các nước thực hiện chính sách đối ngoại và tham gia hội nhập quốc tế.

Thứ trưởng bày tỏ tin tưởng các đảng chính trị xứng đáng có vai trò lớn hơn trong việc định hình tương lai của Cộng đồng ASEAN, không chỉ thông qua xây dựng chính sách và tầm nhìn chung, mà còn bằng cách xây dựng sự đồng thuận trong nước của mỗi quốc gia. Đây là những nền tảng của hòa bình, ổn định và thịnh vượng khu vực.

Trên cơ sở đó, Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường cho biết, qua ba phiên thảo luận, Tọa đàm đã đạt được sự đồng thuận rộng rãi trên ba lĩnh vực cốt lõi.

Thứ nhất, tăng cường lòng tin, sự hiểu biết lẫn nhau và đối thoại - cả giữa các đảng chính trị và giữa các đảng chính trị, viện nghiên cứu và cộng đồng học thuật - có ý nghĩa thực tiễn.

Điều này giúp củng cố sự đoàn kết và gắn kết của ASEAN, đồng thời tăng cường khả năng phục hồi và vai trò trung tâm của ASEAN trong bối cảnh bất ổn của khu vực và toàn cầu.

Thứ hai, các đảng chính trị cần đóng vai trò chủ động và tích cực hơn trong việc thúc đẩy các sáng kiến và ý tưởng. Điều này sẽ giúp hiện thực hóa các mục tiêu của Cộng đồng ASEAN và thực hiện các Kế hoạch Chiến lược đến năm 2045.

Vai trò của các đảng chính trị đặc biệt quan trọng trong việc đảm bảo rằng ASEAN trong tương lai vẫn bao trùm, bền vững và lấy con người làm trung tâm, không bỏ lại ai phía sau.

Thứ ba, các đại biểu tái khẳng định tầm quan trọng ngày càng tăng của các đảng chính trị trong việc hoạch định chính sách, thúc đẩy hợp tác khu vực và chia sẻ kinh nghiệm quản trị.

Điều này rất cần thiết để ứng phó hiệu quả với các thách thức chung và đảm bảo ASEAN ngày càng thích ứng với thực tế mới.

Một số đại biểu đã đưa ra đề xuất về việc thiết lập các cơ chế trao đổi thường xuyên hơn giữa các đảng chính trị. Theo Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường, đây là một ý tưởng rất thiết thực, giúp tạo ra không gian cho các cuộc đối thoại thường xuyên giữa các đảng chính trị, học giả, viện nghiên cứu và các trung tâm tư vấn chiến lược trong khu vực.

Đây sẽ là một cơ chế đưa ra các khuyến nghị chính sách và sáng kiến hợp tác để hỗ trợ ASEAN giải quyết hiệu quả các thách thức đang nổi lên, đồng thời hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045./.