Đại tá Phạm Ngọc Hiệu và hành trình đưa hài cốt liệt sỹ trở về quê hương

Với sự sâu sát của Đại tá Phạm Ngọc Hiệu, Hội Hỗ trợ gia đình liệt sỹ tỉnh Ninh Bình đã chủ động phối hợp cùng các đơn vị, địa phương, cựu chiến binh và cá nhân để thu thập, kết nối hồ sơ, thông tin mộ liệt sỹ.

Nhiều năm qua, Hội Hỗ trợ gia đình liệt sỹ tỉnh Ninh Bình đã trở thành điểm tựa tinh thần, nơi gửi gắm hy vọng của hàng trăm thân nhân liệt sỹ trên hành trình tìm kiếm người thân.

Trên cương vị Chủ tịch Hội, Đại tá Phạm Ngọc Hiệu, phường Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình được ví như "cầu nối" góp phần đưa hài cốt của hàng trăm anh hùng liệt sỹ trở về với quê hương, gia đình.

Với sự tận tụy, trách nhiệm, ông không chỉ trực tiếp đồng hành cùng các gia đình trong những cuộc tìm kiếm mà còn tích cực lan tỏa phong trào "Đền ơn đáp nghĩa," khơi sâu truyền thống uống nước nhớ nguồn của dân tộc bằng nhiều hoạt động tri ân thiết thực và ý nghĩa.

Hành trình đưa các liệt sỹ trở về quê hương

Từng đi qua khói lửa chiến tranh và chứng kiến nhiều đồng đội ngã xuống ở tuổi mười chín, đôi mươi, Đại tá Phạm Ngọc Hiệu luôn mang nỗi niềm khắc khoải về những người còn nằm lại nơi chiến trường xưa hoặc trong những phần mộ "chưa xác định danh tính." Sau khi rời lực lượng vũ trang, năm 2016, ông được bầu làm Chủ tịch Hội Hỗ trợ gia đình liệt sỹ tỉnh Ninh Bình. Kể từ đây, hành trình tìm kiếm thông tin và đền ơn đáp nghĩa của người lính già bước sang chặng đường mới.

Với sự sâu sát của Đại tá Phạm Ngọc Hiệu, Hội Hỗ trợ gia đình liệt sỹ tỉnh đã chủ động phối hợp cùng các đơn vị, địa phương, cựu chiến binh và cá nhân để thu thập, kết nối hồ sơ, thông tin mộ liệt sỹ. Ông dành nhiều thời gian tra cứu, đối khớp dữ liệu bia mộ với hồ sơ lưu trữ để thông báo cho thân nhân. Nhiều hình thức kết nối linh hoạt đã phát huy hiệu quả như qua chính quyền cơ sở, mạng xã hội, các tổ chức cựu chiến binh và nhóm thiện nguyện.

Là một người lính may mắn trở về lành lặn, Đại tá Hiệu chia sẻ việc chứng kiến sự ngóng trông mòn mỏi của gia đình các liệt sỹ suốt hàng chục năm qua là động lực để ông làm việc bằng cả trách nhiệm, tình cảm của một "Bộ đội Cụ Hồ" đối với những đồng đội đã hy sinh.

Những năm gần đây, mỗi năm Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ tỉnh Ninh Bình tư vấn cho gần 200 gia đình tìm thông tin hồ sơ của liệt sỹ, hơn 30 gia đình làm thủ tục nhận mộ và hơn 10 gia đình đón hài cốt liệt sỹ trở về quê hương. (Ảnh: Hải Yến/TTXVN)

Đặc biệt, trong bối cảnh tỉnh Ninh Bình và cả nước đang cao điểm triển khai thu nhận mẫu ADN của thân nhân liệt sỹ chưa xác định danh tính, Đại tá Phạm Ngọc Hiệu cùng lực lượng Công an phường Hoa Lư và các đơn vị chức năng đã phát huy vai trò nòng cốt. Với phương châm "đi từng ngõ, gõ từng nhà," ông đã trực tiếp rà soát, hướng dẫn người dân kê khai thông tin chính xác, góp phần đẩy nhanh tiến độ đồng bộ vào Cơ sở dữ liệu quốc gia. Sự tận tụy này không chỉ nâng cao hiệu quả công tác quản lý mà còn nhen nhóm hy vọng tìm kiếm người thân cho nhiều gia đình liệt sỹ sau hơn nửa thế kỷ mong chờ.

Trong hàng nghìn thông tin liệt sỹ được Hội tiếp nhận và khớp nối, hành trình xác minh và đưa hài cốt liệt sỹ Vũ Văn Thành quê ở phường Nam Định trở về quê hương là một câu chuyện thấm đẫm nghĩa tình đồng đội.

Lật mở những lá thư thời chiến đã sờn rách theo năm tháng, bà Trần Thị Gấm (vợ liệt sỹ Vũ Văn Thành) nghẹn ngào chia sẻ, kể từ ngày nhận giấy báo tử, những dòng chữ viết vội giữa chiến trường khói lửa ấy đã trở thành điểm tựa tinh thần vững chắc, tiếp thêm nghị lực để một mình bà vượt qua gian khó, nuôi dạy các con khôn lớn. Nhiều năm trôi qua, dù may mắn biết được nơi an nghỉ của chồng nhưng do hoàn cảnh kinh tế khó khăn nên ước nguyện đưa chồng hồi hương vẫn luôn là niềm canh cánh, xót xa của người vợ tảo tần.

Cơ duyên đến khi gia đình tìm gặp ông Phạm Ngọc Hiệu. Với sự tận tụy của một người lính, ông trực tiếp hướng dẫn gia đình hoàn thiện các thủ tục pháp lý, chủ động liên hệ với các cơ quan chính sách để lên phương án quy tập.

Ngày hài cốt liệt sỹ Vũ Văn Thành được đưa về an táng trang trọng tại quê nhà, bà Trần Thị Gấm ôm chặt tấm linh cữu, nước mắt lăn dài trên khuôn mặt hằn sâu vết thời gian. Lời hẹn ước từ những lá thư chiến trường năm xưa nay đã được vẹn tròn nhờ tấm lòng vô tư, nghĩa hiệp và trách nhiệm cao cả của người cựu chiến binh đất Cố đô.

Bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc trước sự hỗ trợ kịp thời, trách nhiệm của Đại tá Phạm Ngọc Hiệu và các thành viên của Hội, bà Gấm cho biết việc đưa được hài cốt của liệt sỹ Vũ Văn Thành về quê nhà an nghỉ là một phép màu đối với gia đình.

"Sự tận tụy, nghĩa hiệp của ông Hiệu đã giúp gia đình cởi bỏ được tiếng lòng canh cánh bấy lâu nay. Hành động cao đẹp của ông chính là minh chứng rõ nét cho tình đồng chí, nghĩa đồng đội thiêng liêng của người 'Bộ đội Cụ Hồ' trong thời bình, tiếp thêm niềm tin và chỗ dựa tinh thần rất lớn cho thân nhân các liệt sỹ như chúng tôi," bà Gấm chia sẻ.

Bà Trần Thị Gấm (vợ liệt sỹ Vũ Văn Thành, quê Nam Định) chia sẻ những kỷ vật chiến trường của chồng với Đại tá Phạm Ngọc Hiệu, mong ước đưa hài cốt liệt sỹ hồi hương được vẹn tròn. (Ảnh: Hải Yến/TTXVN)

Lan tỏa tinh thần trách nhiệm và lòng tri ân

Dù tuổi cao, Đại tá Phạm Ngọc Hiệu cùng các thành viên của Hội vẫn tích cực lặn lội khắp các nghĩa trang trong cả nước và phối hợp với các quân đoàn để xác minh dữ liệu. Đến nay, Hội đã cơ bản hoàn chỉnh thông tin, mộ liệt sỹ cho 90% tổng số liệt sỹ của tỉnh Ninh Bình (cũ); đồng thời mở rộng rà soát tại Nam Định, Hà Nam (cũ). Trung bình mỗi năm, Hội tư vấn cho gần 200 gia đình, hỗ trợ hơn 30 trường hợp làm thủ tục nhận mộ và hơn 10 gia đình đón hài cốt liệt sỹ về quê hương, góp phần thực hiện hiệu quả Đề án 515 của Chính phủ.

Bên cạnh công tác quy tập, ông Hiệu đã phát huy uy tín để đẩy mạnh xã hội hóa phong trào "Đền ơn, đáp nghĩa." Bình quân Hội vận động hơn 2 tỷ đồng/năm để thăm hỏi các Mẹ Việt Nam Anh hùng, gia đình chính sách; tổ chức các chuyến hành quân về nguồn tri ân tại Vị Xuyên và Điện Biên. Đặc biệt, Hội đã phối hợp triển khai mô hình "Chuyến xe 0 đồng," hỗ trợ vận chuyển miễn phí từ 8 đến 13 hài cốt liệt sỹ hồi hương mỗi năm, đồng thời tặng quà động viên thân nhân có hoàn cảnh khó khăn.

Hiện nay, Đại tá Phạm Ngọc Hiệu đang tập trung triển khai, kết nối để thành lập "Câu lạc bộ Đội hỗ trợ gia đình liệt sỹ tỉnh Ninh Bình" với nòng cốt là các đơn vị vận tải nhằm tiếp tục nối dài hành trình tri ân thiêng liêng.

Đồng hành cùng Đại tá Phạm Ngọc Hiệu trong các hoạt động tri ân, ông Phạm Xuân Thanh, Phó Chủ tịch Hội truyền thống Bộ đội Vị Xuyên tỉnh Ninh Bình, cho biết: "Đồng chí Hiệu là một người rất nhiệt tình, tâm huyết trong công việc. Từ tinh thần trách nhiệm của đồng chí, chúng tôi cũng chủ động phối hợp, huy động tối đa nguồn lực và mạng lưới cựu chiến binh để cùng tìm kiếm thông tin, hỗ trợ thân nhân liệt sỹ. Sự kết nối chặt chẽ giữa hai đơn vị đã giúp nhiều gia đình đồng đội Vị Xuyên năm xưa tìm lại được người thân, sưởi ấm lòng những người ở lại."

Cán bộ Hội Hỗ trợ gia đình liệt sỹ tỉnh Ninh Bình triển khai nhiều chương trình "Đền ơn đáp nghĩa". (Ảnh: Hải Yến/TTXVN)

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng hành trình của cựu chiến binh Phạm Ngọc Hiệu vẫn tiếp tục được nối dài. Mỗi một thông tin được xác thực, mỗi một nấm mộ có tên là một lần ông Hiệu cảm thấy lòng mình thanh thản hơn, bởi ông biết mình đang góp phần tiếp nối đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" bằng những việc làm cụ thể và thiêng liêng nhất./.

(TTXVN/Vietnam+)