Thành phố Đà Nẵng đang triển khai nhiều giải pháp quyết liệt về phát triển kinh tế, xã hội, để bước vào chu kỳ tăng trưởng hai con số, trong đó năm 2026 phấn đấu đạt mức tăng trưởng 11% trở lên.

Việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp tạo ra phương thức quản trị mới, với sự thay đổi căn bản về tổ chức bộ máy, phân cấp và phân quyền.

Từ thực tế đó, thành phố Đà Nẵng đang đặt ra yêu cầu phải đổi mới sâu sắc, toàn diện hoạt động tiếp xúc cử tri phù hợp trong kỷ nguyên số và quản trị hiện đại để mỗi kiến nghị chính đáng của cử tri phải được “mã số” trong một quy trình xử lý minh bạch, đi đến kết quả cuối cùng.

Yêu cầu đổi mới từ thực tiễn

Xã Thăng Bình (thành phố Đà Nẵng) được hình thành từ ba xã và một thị trấn, với dân số khoảng 55.000 người. Đây là điều kiện để mở rộng không gian phát triển nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với cấp ủy, chính quyền và Mặt trận trong việc nắm bắt kiến nghị của cử tri, nhận diện sớm những vấn đề phát sinh và giải quyết kịp thời ngay từ cơ sở.

Trên địa bàn xã đang triển khai quyết liệt công tác giải phóng mặt bằng, bố trí tái định cư đối với các dự án lớn của thành phố như, mở rộng, nâng cấp Quốc lộ 14E, hoàn thiện đường ven biển 129 thành phần 2, đoạn nối Quốc lộ 14H qua địa bàn xã cùng nhiều dự án hạ tầng quan trọng khác.

Xuất phát từ thực tiễn địa phương, Bí thư Đảng ủy xã Thăng Bình Nguyễn Xuân Tiến cho biết, cử tri trong xã quan tâm nhiều đến lĩnh vực đất đai, quy hoạch, giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giao thông, môi trường, sản xuất, việc làm, sinh kế...

Đây đều là những vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền lợi, tài sản và cuộc sống lâu dài của người dân; đồng thời có những vấn đề liên quan đến nhiều ngành, nhiều cấp, vượt thẩm quyền của xã.

Nếu hoạt động tiếp xúc cử tri vẫn chủ yếu được tổ chức theo định kỳ, theo đơn vị bầu cử và kết thúc ở việc tổng hợp, chuyển kiến nghị có thể chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu thực tiễn đặt ra.

Ông Nguyễn Xuân Tiến kiến nghị, hoạt động tiếp xúc cử tri cần chuyển mạnh từ tiếp xúc theo định kỳ sang tiếp xúc theo vấn đề; từ tiếp nhận kiến nghị sang theo dõi đến kết quả; từ giải quyết từng kiến nghị sang nhận diện và xử lý những vấn đề có tính hệ thống.

Đặc biệt, thành phố Đà Nẵng cần nghiên cứu ban hành quy trình thống nhất về tiếp nhận, phân loại, chuyển xử lý, theo dõi và phản hồi kiến nghị cử tri trong điều kiện thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp; gắn quy trình này với công khai tiến độ, trách nhiệm giải trình và cơ chế giám sát đối với những kiến nghị chậm giải quyết hoặc kéo dài.

Thành phố Đà Nẵng hiện có 23 phường, 70 xã và 1 đặc khu, với diện tích tự nhiên gần 12.000 km2, dân số hơn 3 triệu người. Hội đồng nhân dân thành phố Đà Nẵng khóa XI có 76 đại biểu, bình quân mỗi đại biểu đại diện cho khoảng 28.000 cử tri.

Là đại biểu chuyên trách nhiều nhiệm kỳ, bà Phan Thị Tuyết Nhung, Trưởng Ban Dân tộc (Hội đồng nhân dân thành phố Đà Nẵng) cho rằng, mở rộng địa giới hành chính đặt ra yêu cầu thiết lập lại mối quan hệ giữa đại biểu với cử tri theo hướng gần hơn, thường xuyên hơn và thực chất hơn, phương thức tiếp xúc cử tri cũng phải linh hoạt hơn, phong phú hơn.

Thành phố cần quản lý "vòng đời kiến nghị" bằng công nghệ. Mỗi kiến nghị cử tri phải được coi là một hồ sơ công việc, ứng dụng công nghệ để theo dõi liên thông từ khâu tiếp nhận, phân loại, chuyển thẩm quyền, theo dõi tiến độ đến kiểm chứng thực tế và phản hồi.

Đồng tình với quan điểm trên, ông Tạ Văn Hạ, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội khóa XVI (thuộc Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng) nhấn mạnh, thực tiễn hiện nay đòi hỏi phải thay đổi căn bản cách nhìn về tiếp xúc cử tri.

Tiếp xúc cử tri phải trở thành một quy trình dân chủ có đầu vào, có xử lý, có phản hồi và có giám sát đến cùng. Thành phố cần nghiên cứu xây dựng một hệ thống theo dõi kiến nghị cử tri dùng chung, trong đó mỗi kiến nghị có thể được gắn một mã số để theo dõi trạng thái xử lý. Dữ liệu từ tiếp xúc cử tri sẽ không chỉ phục vụ trả lời từng vụ việc mà trở thành nguồn dữ liệu thực tiễn quan trọng cho hoạt động lập pháp và giám sát.

Theo ông Tạ Văn Hạ, giá trị của một cuộc tiếp xúc cử tri không nằm ở số lượng ý kiến được ghi nhận mà nằm ở số lượng vấn đề chính đáng được giải quyết và mức độ hài lòng của cử tri sau khi kiến nghị được xử lý.

Đại biểu dân cử - Hạt nhân đổi mới

Theo các chuyên gia, đổi mới tiếp xúc cử tri hiện nay phải bắt đầu từ chính người đại biểu dân cử, bởi những thay đổi về quy trình, công nghệ hay tổ chức cuối cùng vẫn phải quay về trách nhiệm và năng lực của người đại biểu.

Công nghệ không được thay thế sự tiếp xúc trực tiếp giữa đại biểu với nhân dân. Công nghệ chỉ là công cụ giúp đại biểu nắm bắt thông tin được nhiều hơn, nhanh hơn và đa chiều hơn.

Đồng thời, chuyển đổi số trong tiếp xúc cử tri không phải là đưa một cuộc tiếp xúc lên môi trường trực tuyến mà chuyển từ quản lý kiến nghị bằng hồ sơ sang quản trị kiến nghị bằng dữ liệu, từ phản ánh đơn lẻ sang nhận diện xu hướng và vấn đề chính sách.

Tây Giang là xã miền núi cao của thành phố Đà Nẵng, nơi sinh sống chủ yếu của đồng bào Cơ Tu. Ông Bhling Mia, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã Tây Giang thẳng thắn nhìn nhận một số tồn tại, hạn chế của hoạt động tiếp xúc cử tri thời gian qua như chưa đa dạng về hình thức, chủ yếu tiếp xúc cử tri tại đơn vị bầu cử trước và sau kỳ họp thường lệ; nội dung, chương trình tiếp xúc cử tri chưa được đổi mới, chủ yếu đọc báo cáo tình hình kinh tế - xã hội của địa phương; đại diện cử tri chủ yếu là Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn, Trưởng Ban công tác Mặt trận, người có uy tín; chưa thu hút được nhiều sự quan tâm, đóng góp ý kiến của cử tri đối với các vấn đề về giải pháp phát triển kinh tế - xã hội.

Ngoài ra, việc thông tin, trả lời kết quả giải quyết kiến nghị cử tri hầu như chưa đến trực tiếp người có kiến nghị; công tác theo dõi, đôn đốc, xem xét, đánh giá và giám sát việc trả lời, giải quyết các ý kiến, kiến nghị của cử tri vẫn chưa thực sự đáp ứng yêu cầu.

Ông Bhling Mia kiến nghị, trước hết cần đề cao trách nhiệm của mỗi đại biểu Hội đồng nhân dân trong hoạt động tiếp xúc cử tri. Các đại biểu cần dành thời gian nắm tình hình địa bàn tiếp xúc, những vấn đề bức xúc mà cử tri đang còn tồn đọng, chưa được giải quyết và những vấn đề mới phát sinh, những vấn đề cử tri thường quan tâm.

Đối với những nội dung cử tri kiến nghị nhiều lần, cần xem xét, đánh giá tính khả thi của việc giải quyết, đề nghị các cơ quan có thẩm quyền, các cấp, ngành đề ra giải pháp, lộ trình giải quyết dứt điểm kiến nghị của cử tri.

Bà Phan Thị Tuyết Nhung, Trưởng Ban Dân tộc (Hội đồng nhân dân thành phố Đà Nẵng) cho rằng, thành phố cần nghiên cứu đổi mới mạnh mẽ hội nghị tiếp xúc cử tri theo hướng “giảm báo cáo, tăng đối thoại”, lấy cử tri và những vấn đề thực tiễn đặt ra làm trung tâm.

Nội dung báo cáo chỉ nên ngắn gọn, tập trung vào những vấn đề cử tri quan tâm; dành phần lớn thời gian để cử tri phản ánh, đại biểu trao đổi và cơ quan chức năng trả lời trực tiếp. Xác định cốt lõi của một cuộc tiếp xúc cử tri không nằm ở việc truyền đạt được bao nhiêu thông tin mà ở chỗ có bao nhiêu vấn đề của người dân được lắng nghe, làm rõ và xác định hướng giải quyết ngay từ cơ sở.

Theo Ủy ban Nhân dân thành phố Đà Nẵng, công tác tiếp nhận, tổng hợp, theo dõi và giải quyết kiến nghị của cử tri có ý nghĩa rất quan trọng, là kênh phản ánh trực tiếp tâm tư, nguyện vọng chính đáng của nhân dân đến các cơ quan dân cử và chính quyền các cấp.

Để đổi mới, nâng cao chất lượng tiếp xúc cử tri, lãnh đạo thành phố đề nghị, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân các xã, phường tham gia đầy đủ các buổi tiếp xúc cử tri để trực tiếp trả lời, giải trình, bởi thẩm quyền của cấp xã hiện nay rất lớn, qua đó, nâng cao trách nhiệm và tính chủ động của người đứng đầu địa phương trong giải quyết các kiến nghị.

Thời gian tới, Ủy ban Nhân dân thành phố sẽ ban hành Sổ tay xác định thẩm quyền đối với các nội dung cử tri thường xuyên kiến nghị để nâng cao chất lượng công tác xử lý ý kiến của cử tri.

Thành phố Đà Nẵng đang triển khai nhiều giải pháp quyết liệt về phát triển kinh tế, xã hội, để bước vào chu kỳ tăng trưởng hai con số, trong đó năm 2026 phấn đấu đạt mức tăng trưởng 11% trở lên.

Do vậy, sự đồng thuận trong nhân dân có ý nghĩa quan trọng trong thực hiện các chủ trương, chính sách. Việc đổi mới phương thức tiếp xúc cử tri trong điều kiện hiện nay là yêu cầu tất yếu, cấp thiết, từng bước chuyển hoạt động tiếp xúc cử tri từ việc “ghi nhận và chuyển kiến nghị” sang “theo dõi, đôn đốc, giải quyết” trên một quy trình xử lý rõ ràng, dễ kiểm tra, giám sát, góp phần xây dựng bộ máy chính quyền gần dân, sát dân hơn./.

​

​