Với quy mô của một "siêu đô thị", việc giải phóng các nguồn lực trở thành bài toán sống còn đối với Đà Nẵng. Sự quyết liệt xóa bỏ tư duy đùn đẩy đang mở ra kỳ vọng bứt phá cho toàn hệ thống kinh tế.

Ngày 8/5, Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng tổ chức Diễn đàn đối thoại doanh nghiệp năm 2026 trong một bối cảnh đặc biệt. Đây là cuộc gặp gỡ quy mô lớn đầu tiên kể từ khi thành phố Đà Nẵng và tỉnh Quảng Nam chính thức hợp nhất vào ngày 1/7/2025.

Thành phố "Đà Nẵng mới" mang một tầm vóc hoàn toàn khác biệt với diện tích lên tới gần 12.000 km2 và quy mô dân số khoảng 3,2 triệu người. Theo nhiều chuyên gia, không gian được mở rộng mang lại dư địa phát triển khổng lồ cho thành phố, nhưng đi kèm với đó là sự cộng dồn của hàng loạt vướng mắc mang tính lịch sử về cơ chế, đất đai và thủ tục hành chính.

Giải phẫu những rào cản kìm hãm nguồn lực

Đối thoại trực tiếp luôn là thước đo rõ ràng nhất cho “sức khỏe” của môi trường kinh doanh. Nhìn từ những phản ánh của cộng đồng đầu tư, điểm nghẽn lớn nhất khiến dòng vốn hàng tỷ USD bị ách tắc vẫn xoay quanh câu chuyện giải phóng mặt bằng, sự đùn đẩy và thiếu đồng bộ trong việc chuyển tiếp chính sách pháp luật.

Điển hình là bài toán hóc búa tại dự án Khu nghỉ dưỡng Nam Hội An, một trong những siêu dự án trọng điểm với quy mô 985 ha và tổng vốn cam kết lên tới 4 tỷ USD.

Thực trạng xót xa là sau nhiều năm triển khai, nhà đầu tư mới chỉ được bàn giao 500 ha. Riêng trong giai đoạn 2, doanh nghiệp chỉ có vỏn vẹn 50ha đất có thể thi công ngay, trong khi hơn 300 ha còn lại rơi vào tình trạng manh mún. Áp lực vô hình này đẩy nhà đầu tư đến bờ vực vi phạm cam kết tiến độ giải ngân nếu không sớm được chính quyền tháo gỡ quỹ đất sạch để thi công trong giai đoạn 2026-2030.

Bên cạnh đó, sự chuyển tiếp của Luật Bảo vệ môi trường yêu cầu các đơn vị hoạt động trong khu công nghiệp phải hoàn thiện giấy xác nhận môi trường trước năm 2025 thay thế cho bản cam kết cũ.

Tuy nhiên, sự thụ động của doanh nghiệp cùng với việc thiếu sát sao đôn đốc từ các ban quản lý đã đẩy hàng loạt nhà máy vào tình thế trễ hạn. Hệ quả là các đơn vị này phải đối mặt với nguy cơ làm lại quy trình từ vạch xuất phát, tiêu tốn nguồn kinh phí và đánh mất cơ hội sản xuất.

Chưa dừng lại ở đó, những hoang mang của bộ phận doanh nghiệp đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) về chủ trương hạn chế công suất ngành dệt nhuộm cũng phản ánh rõ nhu cầu cấp bách về sự minh bạch trong quy hoạch ngành. Nhà đầu tư cần những hướng dẫn rõ ràng để định hình lại công nghệ sản xuất, từ đó có cơ sở bám trụ và xây dựng chiến lược dài hạn.

Phá bỏ tư duy đùn đẩy, sợ trách nhiệm

Trước thực trạng hàng loạt nút thắt đang bào mòn sức cạnh tranh của nền kinh tế, chính quyền thành phố Đà Nẵng đã có những phản ứng thể hiện rõ tư duy không né tránh.

Cụ thể, tại đối thoại, khi tiếp nhận một vướng mắc kéo dài trong việc tổ chức thực hiện kết luận thanh tra từ năm 2020 đối với doanh nghiệp tại Khu kinh tế mở Chu Lai, cơ quan chức năng đã viện dẫn quy định "thẩm quyền tiến hành thanh tra lại thuộc về Thanh tra Chính phủ". Lập luận này ngay lập tức bị Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hùng chấn chỉnh trực diện.

Đây là một thông điệp đanh thép, khẳng định sự chuyển dịch mạnh mẽ từ nền hành chính "quản lý" đơn thuần sang tư duy "kiến tạo". Chính quyền không những phải làm đúng quy trình, mà quan trọng hơn là phải sát với thực tiễn, đặt hiệu quả sống còn của doanh nghiệp lên hàng đầu.

Trợ lực từ cơ chế mới và cam kết đồng hành

Theo nhận định từ Hiệp hội Doanh nghiệp thành phố, các cơ chế đặc thù vừa có hiệu lực từ đầu năm 2026 chính là "chìa khóa" để giải mã các điểm nghẽn của Luật Đất đai 2024. Nếu vận dụng linh hoạt, Đà Nẵng có thể tháo gỡ được khoảng 30% đến 35% những tồn đọng lịch sử vô cùng phức tạp về đất đai đang cản trở đà phát triển chung.

Mặt khác, định hướng quy hoạch của siêu đô thị cũng đã được hoạch định rõ ràng với 3 vùng động lực chiến lược: Khu vực phía Bắc tập trung phát triển dịch vụ, thương mại; Khu vực phía Nam (trái tim là Khu kinh tế mở Chu Lai) đóng vai trò hệ sinh thái công nghiệp, cảng biển; và Khu vực trung tâm phát triển mô hình đô thị sinh thái thông minh, di sản.

Để những lời hứa kiến tạo thực sự đi vào đời sống, cộng đồng doanh nghiệp đã kiến nghị khôi phục cơ chế giao ban định kỳ hằng tháng giữa lãnh đạo thành phố và các hiệp hội.

Những buổi giao ban thường xuyên sẽ đóng vai trò như các "trạm kiểm soát y tế", kịp thời bắt mạch và chữa trị ngay những "căn bệnh hành chính" mới phát sinh.

Khẳng định triết lý lấy doanh nghiệp làm trung tâm, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Lê Ngọc Quang nhấn mạnh sẵn sàng đối thoại "nói thẳng, nói thật".

"Thành phố luôn xác định: Doanh nghiệp không chỉ là lực lượng sản xuất đơn thuần, mà là động lực quan trọng nhất thúc đẩy đổi mới sáng tạo, tạo việc làm và nâng cao năng lực cạnh tranh", Bí thư Thành ủy khẳng định.

Thay vì né tránh những tồn tại lịch sử, Đà Nẵng đang chứng minh bản lĩnh của một chính quyền kiến tạo thông qua việc trực diện tháo gỡ từng nút thắt.

Sự quyết liệt này chính là nguồn lực quan trọng nhất để “siêu đô thị” Đà Nẵng khẳng định vị thế và niềm tin đối với cộng đồng nhà đầu tư trong kỷ nguyên phát triển mới./.