Ngành Thuế Việt Nam xác định yêu cầu cấp thiết phải chuyển mình mạnh mẽ để thích ứng với xu hướng quản trị dựa trên dữ liệu, công nghệ và kết nối thời gian thực.

Ngày 21/5, Tổng cục Thuế đã tổ chức Hội thảo chuyên đề “Cải cách thuế trong kỷ nguyên số: Từ xu hướng toàn cầu đến chiến lược hành động tại Việt Nam” nhằm đánh giá thực trạng, nhận diện thách thức và tìm kiếm cơ hội đổi mới nền quản trị thuế hiện đại.

Trong bối cảnh chuyển đổi số và các mô hình kinh doanh toàn cầu đang làm thay đổi sâu sắc phương thức quản lý truyền thống, ngành Thuế xác định yêu cầu cấp thiết phải chuyển mình mạnh mẽ để thích ứng với xu hướng quản trị dựa trên dữ liệu, công nghệ và kết nối thời gian thực.

Tại hội thảo, ông Mai Xuân Thành, Cục trưởng Cục Thuế khẳng định dù việc triển khai hóa đơn điện tử và ứng dụng eTax Mobile đã đạt được những bước tiến quan trọng, song toàn ngành vẫn đối mặt với nguy cơ tụt hậu nếu không kịp thời bắt nhịp với tốc độ thay đổi nhanh chóng của mô hình quản trị thuế quốc tế.

Dẫn chứng các báo cáo nghiên cứu từ OECD, Deloitte và EY, lãnh đạo ngành Thuế cho biết đến năm 2025, khoảng 86% quốc gia trên thế giới sẽ chuyển dịch sang mô hình “Quản lý thuế 3.0," với việc tính toán và kiểm soát nghĩa vụ thuế được thực hiện gần như tức thời dựa trên dữ liệu số hóa. Đến nay, hơn 82% các tập đoàn lớn toàn cầu đang tái cấu trúc để đáp ứng yêu cầu minh bạch dữ liệu và phát triển bền vững theo chuẩn ESG.

Tại Việt Nam, dù Cơ quan Thuế đang quản lý khối lượng dữ liệu hóa đơn điện tử khổng lồ, nhưng thực tế vẫn tồn tại tình trạng quá tải dữ liệu thô và thiếu hụt tri thức phân tích chuyên sâu. Cục trưởng Cục Thuế thẳng thắn nhìn nhận tư duy quản lý dựa vào hậu kiểm thủ công sẽ không còn phù hợp khi nền kinh tế đang vận hành trên nền tảng số, đòi hỏi sự thay đổi quyết liệt trong cả phương thức thực hiện lẫn tư duy quản trị rủi ro.

Để giải quyết vấn đề này, ông Mai Xuân Thành yêu cầu các đơn vị trực thuộc tập trung thảo luận vào ba nhóm vấn đề trọng tâm, là đánh giá đúng khoảng cách giữa mô hình trong nước với kinh nghiệm quốc tế, phản biện thẳng thắn các lỗ hổng của quy trình hiện tại và đề xuất lộ trình hành động cụ thể.

Theo đó, ông Thành nhấn mạnh mọi xu hướng toàn cầu, như Thuế tối thiểu toàn cầu, Thuế Carbon (CBAM) hay Thuế tích hợp đều phải được cụ thể hóa bằng kế hoạch thực thi, xác định rõ trách nhiệm của từng cá nhân và đơn vị.

Bên cạnh đó, hội thảo cũng đi sâu nghiên cứu các chuyên đề về lộ trình điều chỉnh chính sách ưu đãi thuế, cải cách quy trình giải quyết tranh chấp thuế quốc tế, xây dựng hệ sinh thái thuế tích hợp và quản trị rủi ro chuyển giá trong nền kinh tế số.

Ngoài ra, các đại biểu đã dành nhiều thời gian thảo luận về việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong kiểm tra, giám sát giao dịch liên kết và dòng tiền xuyên biên giới. Yêu cầu minh bạch hóa báo cáo thuế đối với các tập đoàn đa quốc gia và bài toán phát triển nguồn nhân lực công nghệ thông tin chất lượng cao cũng được đặt ra như những yếu tố then chốt cho sự thành công của công cuộc cải cách.

Kết luận hội thảo, lãnh đạo ngành Thuế nhấn mạnh chuyển đổi số không chỉ là nhiệm vụ công nghệ mà là quá trình tái thiết toàn diện phương thức quản trị. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng một hệ thống thuế thông minh, minh bạch, vừa nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước, vừa tạo thuận lợi tối đa cho người nộp thuế, góp phần thúc đẩy môi trường kinh doanh phát triển bền vững và tiệm cận các tiêu chuẩn cao nhất của quốc tế./