Bộ Xây dựng yêu cầu các ban quản lý dự án rà soát toàn bộ hệ thống, xác định và khẩn trương khắc phục dứt điểm các tồn tại của hệ thống thu phí, giám sát, điều hành dự án cao tốc Bắc-Nam.

Các dự án thành phần đầu tư công thuộc Dự án cao tốc Bắc-Nam phía Đông vẫn còn một số tồn tại của hệ thống thu phí, hệ thống giám sát, điều hành đường cao tốc và công trình kiểm soát tải trọng xe. Do đó, Bộ Xây dựng yêu cầu các đơn vị khẩn trương có các giải pháp khắc phục tình trạng này.

Camera giám sát mất kết nối

Khẳng định đã có nhiều văn bản yêu cầu các Ban Quản lý dự án 2, 7, Thăng Long, Đường sắt, đường Hồ Chí Minh tổ chức rà soát, khắc phục dứt điểm các tồn tại của các dự án thành phần đầu tư công, tuy nhiên, lãnh đạo Bộ Xây dựng thừa nhận, đến nay, các chỉ số hiệu năng vận hành (KPI) của hệ thống thu phí vẫn chưa đạt theo yêu cầu, hệ thống giám sát, điều hành đường cao tốc chưa hoạt động ổn định và công trình kiểm soát tải trọng xe chưa được đưa vào vận hành, khai thác theo quy định.

Cụ thể, tại Dự án cao tốc Mai Sơn-Quốc lộ 45, hệ thống camera giám sát vẫn còn xảy ra tình trạng rung lắc hình ảnh; cơ cấu xoay dọc của nhiều camera bị kẹt khi có mưa to, gió lớn; tỷ lệ nhận diện phương tiện thấp, chưa thu thập đầy đủ dữ liệu giao thông; khả năng nhận diện ban đêm kém, chất lượng hình ảnh nhiễu mờ, không đọc được biển kiểm soát.

Hệ thống biển báo điện tử vẫn còn hiện tượng mất kết nối, gây độ trễ trong việc cập nhật kịch bản điều hành giao thông; không thể thay đổi nội dung trên phân hệ quản lý tập trung, bắt buộc phải đăng nhập cục bộ vào bộ điều khiển của biển báo. Một số biển chưa đồng bộ kịch bản từ phần mềm; lỗi không thể khởi tạo hoặc lưu trữ mẫu nội dung mới.

Dự án Quốc lộ 45-Nghi Sơn, các camera toàn tuyến thường xuyên có tình trạng mất tín hiệu, mất kết nối cục bộ; tỷ lệ nhận diện thấp trên toàn tuyến, xe di chuyển từ đầu tuyến đến cuối tuyến nhưng chỉ ghi nhận được 1-2 điểm camera đơn lẻ. Hệ thống cáp quang dọc tuyến thường xuyên bị gián đoạn đường truyền, gây mất kết nối camera và các biển báo điện tử.

Dự án Nghi Sơn-Diễn Châu, một số camera mất kết nối, lắp đặt sai thiết kế; một số biển báo điện tử chưa hoạt động. Dự án Bãi Vọt-Hàm Nghi, Hàm Nghi-Vũng Áng một số camera vẫn còn hiện tượng kết nối không ổn định; có hiện tượng bị rung lắc mạnh dù hệ thống năng lượng tái tạo sử dụng gió chưa được kích hoạt.

Dự án Vũng Áng-Bùng và Bùng-Vạn Ninh, toàn bộ hệ thống giám sát, điều hành đường cao tốc chưa đưa vào vận hành; tất cả các camera trên tuyến chưa được kết nối về trung tâm điều hành giao thông.

Dự án Vĩnh Hảo-Phan Thiết, một số camera trên tuyến có dấu hiệu bị treo, khó điều chỉnh góc quay; hệ thống biển báo điện tử vẫn tồn tại lỗi hiển thị. Dự án Phan Thiết-Dầu Giây có 28/51 camera bị mất kết nối; một số chiếc bị rung lắc mạnh, tự động gập góc nhìn hướng xuống đất, khiến hệ thống không duy trì được vị trí quan sát/giám sát tại tất cả các vị trí; một số camera thường xuyên mất kết nối trong khoảng thời gian nhất định do đứt cáp quang và hư hỏng thiết bị; hệ thống biển báo điện tử không hoạt động do mất cáp điện.

Về hệ thống thu phí điện tử không dừng, Bộ Xây dựng cũng chỉ ra các tồn tại chênh lệch giao dịch liên thông đầu-cuối cao tốc và hai nhà cung dịch vụ thu phí chưa được xử lý dứt điểm; lỗi hệ thống tự động thay đổi dữ liệu sau phiên chốt báo cáo; lỗi giao dịch trùng lặp, sai giá, sai phân loại xe, sai nhà cung cấp thẻ…; vẫn tồn tại hiện trạng các giao dịch ghi nhận trên hệ thống vào-ra chưa có hình ảnh của phương tiện vào/ra tại làn thu phí.

Các làn thu phí đầu vào với giải pháp thiết kế với số lượng camera quan nhận dạng biển số ít, không có thiết bị cảm biến laser phát hiện xe. Trong quá trình vận hành, hệ thống gặp khó khăn trong việc phát hiện phương tiện, nhận dạng biển số và ghép ảnh; gây khó khăn trong việc tra soát, đối chiếu dữ liệu phương tiện thực tế.

Ngoài ra, hệ thống cáp điện, cáp quang dọc tuyến nhiều vị trí không thi công các giải pháp bảo vệ theo đúng hồ sơ thiết kế (chôn ngầm, đổ bê tông, …) đi lộ thiên trên taluy, hầm chui, mố cầu, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, giảm tuổi thọ công trình, dễ bị xâm hại, mất cắp và phát sinh sự cố khác.

Khắc phục dứt điểm trước ngày 30/8

Thực hiện theo Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị khẳng định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá chiến lược, đối với hệ thống giám sát, điều hành đường cao tốc, Bộ Xây dựng yêu cầu các ban quản lý dự án rà soát toàn bộ hệ thống, xác định và khẩn trương khắc phục dứt điểm các tồn tại trên; bảo đảm toàn bộ chức năng của các hệ thống thành phần thuộc hệ thống giám sát, điều hành đường cao tốc hoạt động ổn định, chính xác, đầy đủ theo thiết kế được phê duyệt, đáp ứng yêu cầu quản lý, vận hành, khai thác và phát huy hiệu quả đầu tư theo quy định; hoàn thành trước ngày 30/8/2026.

Đối với hệ thống thu phí (bao gồm hệ thống vào-ra tại các trạm và hệ thống đầu-cuối thu phí cao tốc), các ban quản lý dự án phối hợp với liên danh các nhà cung cấp dịch vụ thu phí tự động rà soát, khắc phục dứt điểm các tồn tại; bảo đảm các chỉ số hiệu năng vận hành của hệ thống thu phí đáp ứng yêu cầu, thu đúng, thu đủ phí sử dụng đường bộ cao tốc; hoàn thành trước ngày 30/8/2026.

Đối với công trình kiểm soát tải trọng xe, các đơn vị khẩn trương khắc phục các tồn tại, hoàn thiện chức năng của hệ thống và các thủ tục có liên quan theo đúng quy định, bảo đảm đưa công trình kiểm soát tải trọng xe vào khai thác trong tháng 8/2026.

Giám đốc các ban quản lý dự án khẩn trương tổ chức triển khai, kiểm tra, đôn đốc và chịu trách nhiệm trước Bộ trưởng Bộ Xây dựng về tiến độ, chất lượng và kết quả thực hiện các nội dung nêu trên./.