Bộ Xây dựng vừa đưa ra nhiều giải pháp thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê, đặc biệt là mục tiêu nhà ở cho thuê là “trụ cột chiến lược về an sinh xã hội từ nay đến năm 2030”.

Bộ Xây dựng sẽ định hướng ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê với giá hợp lý từ nguồn lực của Nhà nước; có chính sách ưu đãi về đất đai, tài chính, thuế, tín dụng… đối với dự án nhà ở cho thuê dài hạn theo hướng tạo động lực đủ mạnh để thu hút dòng vốn tư nhân và các quỹ đầu tư dài hạn tham gia.

Thiếu nhà ở cho thuê dài hạn

Tại buổi Họp báo quý 2 của Bộ Xây dựng vào chiều 18/6, ông Hà Quang Hưng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng) đánh giá, trong thời gian qua, đối với nhà ở xã hội, nhà lưu trú công nhân khu công nghiệp, về cơ chế chính sách đã tạo hành lang pháp lý tương đối đầy đủ, đồng bộ, thông thoáng, đảm bảo hỗ trợ và khuyến khích các doanh nghiệp tham gia (miễn tiền sử dụng đất, miễn giảm thuế VAT, thuế thu nhập doanh nghiệp, hỗ trợ đầu tư hạ tầng kỹ thuật trong và ngoài dự án, cho vay ưu đãi lãi suất thấp...).

Đặc biệt, sau khi Nghị quyết số 201/2025/QH15 ngày 29/5/2025 thí điểm một số cơ chế chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội và các Nghị định hướng dẫn được ban hành, đã giải quyết được rất nhiều điểm nghẽn, cắt giảm, cải cách thủ tục hành chính (về quy hoạch, đất đai, đầu tư xây dựng…) đối với các dự án nhà ở xã hội.

Cụ thể, năm 2025 đã hoàn thành hơn 103.000 căn, đạt 103%. Tính riêng 5 tháng đầu năm nay, cả nước đã khởi công thêm 40 dự án, quy mô 34.383 căn. Lũy kế đến nay, cả nước đang triển khai khoảng hơn 720.000 căn, đạt 72% so với chỉ tiêu 1 triệu căn, trong đó đã hoàn thành hơn 180.000 căn, giúp cho hàng trăm nghìn hộ gia đình được cải thiện nhà ở.

Bên cạnh các kết quả phát triển nhà ở xã hội nói riêng và nhà ở nói chung đã được cải thiện, ông Hưng thừa nhận, thị trường bất động sản nhà ở vẫn còn một số tồn tại, vướng mắc như: thị trường lệch pha cung-cầu dư nguồn cung cao cấp, thiếu nhà ở giá phù hợp; cơ cấu sản phẩm thiên về nhà ở để bán, thiếu nhà ở cho thuê dài hạn đáp ứng nhu cầu thực; giá nhà quá cao, gấp nhiều lần so với mức thu nhập trung bình, khiến người lao động tại các đô thị lớn khó tiếp cận; cơ chế ưu đãi chưa đủ sức hấp dẫn để thu hút khu vực tư tham gia đầu tư nhà ở cho thuê...

Trước tình hình đó, ông Hưng cho biết trong thời gian qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Lê Minh Hưng đã đưa ra nhiều quan điểm chỉ đạo định hướng phát triển nhà ở thời gian tới, với nhiều điểm mới.

Cụ thể, chuyển đổi mạnh tư duy về nhà ở từ chỗ chủ yếu phát triển nhà ở thương mại sang đồng thời cả nhà ở thương mại, nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê, trong đó nhà ở cho thuê được xác định là phân khúc chiến lược, dài hạn, phục vụ đông đảo người dân, nhất là công nhân, người lao động, cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang...

Phát triển nhà ở theo cơ chế thị trường có sự định hướng, quản lý hiệu quả của Nhà nước. Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thông qua thể chế, chính sách, quy hoạch và công cụ tài chính, tín dụng.

Phát triển nhà ở phải đặt trong tổng thể quy hoạch đô thị, quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch phát triển khu công nghiệp, giao thông công cộng... Ưu tiên gắn nhà ở với mô hình đô thị định hướng giao thông công cộng, khu vực cải tạo, chỉnh trang đô thị, các khu công nghiệp và hành lang kinh tế quan trọng, hạ tầng đồng bộ.

Huy động đa dạng nguồn lực, không chỉ ngân sách Nhà nước; sử dụng hiệu quả các nguồn lực của Nhà nước để dẫn dắt, thúc đẩy thị trường, tạo động lực huy động nguồn lực tư nhân tham gia.

Bên cạnh nhà ở để bán, cần ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê, nhất là mô hình chung cư cho thuê tại các đô thị lớn, khu công nghiệp, khu kinh tế, vùng động lực và các hành lang kinh tế quan trọng.

Ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê với giá hợp lý

Thực hiện chỉ đạo của Lãnh đạo Đảng và Nhà nước, Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản đã tham mưu Bộ phối hợp với các Bộ ngành, địa phương để thực hiện sửa đổi, bổ sung Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản và các pháp luật khác có liên quan, trình Quốc hội thông qua vào kỳ họp tháng 10/2026 nhằm thể chế hóa đầy đủ đường lối, quan điểm của Tổng Bí thư, trong đó định hướng phân loại phát triển nhà ở theo 4 nhóm (nhà ở thương mại, nhà ở cho thuê, nhà ở công vụ, nhà ở chính sách); ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê với giá hợp lý từ nguồn lực của Nhà nước; có chính sách ưu đãi về đất đai, tài chính, thuế, tín dụng… đối với dự án nhà ở cho thuê dài hạn theo hướng tạo động lực đủ mạnh để thu hút dòng vốn tư nhân và các quỹ đầu tư dài hạn tham gia.

Ngoài ra, Bộ Xây dựng cũng sẽ nghiên cứu, xây dựng quy chuẩn, tiêu chuẩn từng nhóm nhà ở theo mô hình mới.

Đối với các địa phương, Bộ Xây dựng đề nghị khẩn trương rà soát, đánh giá tổng thể nhu cầu về nhà ở, đặc biệt là nhà ở cho thuê, nhà ở công vụ, mô hình và loại hình nhà ở phù hợp với điều kiện của địa phương.

Địa phương cần rà soát lại quỹ đất tại các khu đô thị, khu kinh tế, khu công nghiệp, khu công nghệ cao và khu vực đô thị hóa nhanh để chủ động giải phóng mặt bằng, chuẩn bị quỹ đất sạch, kết nối đồng bộ để phát triển nhà ở cho thuê.

Trên cơ sở quy định pháp luật hiện hành, Bộ Xây dựng đề nghị các tỉnh, thành chủ động triển khai đầu tư xây dựng nhà ở cho thuê từ nguồn vốn ngân sách địa phương đảm bảo chất lượng, áp dụng giá thuê dài hạn phù hợp với khả năng chi trả của người dân; sử dụng có hiệu quả Quỹ nhà ở quốc gia tại địa phương để thực hiện đầu tư xây dựng, tạo lập quỹ nhà ở cho thuê trên địa bàn./.