Chứng khoán Mỹ nhìn lại bài học năm 2011: Tìm lạc quan giữa “biển lửa”

Lợi nhuận doanh nghiệp là yếu tố dẫn dắt quan trọng nhất đối với giá cổ phiếu; theo dữ liệu từ công ty dữ liệu tài chính toàn cầu FactSet, các ước tính lợi nhuận hiện vẫn đang có xu hướng tăng lên.

Trong những giai đoạn thị trường chìm trong sắc đỏ và tin tức tiêu cực bủa vây, những dự báo lạc quan thường bị xem là ảo tưởng.

Tuy nhiên, lịch sử Phố Wall đã chứng minh rằng những nhận định “ngược dòng đám đông” đôi khi lại chính xác.

Khi thị trường chứng khoán Mỹ năm 2026 đang đối mặt với hàng loạt bất lợi từ tình hình địa chính trị và lạm phát, một kịch bản tương tự như cú lội ngược dòng ngoạn mục của năm 2011 dường như đang lặp lại.

Mùa Thu năm 2011, thị trường chứng khoán toàn cầu chìm trong sắc đỏ giữa lúc bóng ma nợ công đè nặng lên các quốc gia như Hy Lạp, Ireland, Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha.

Thậm chí, tổ chức xếp hạng tín nhiệm S&P còn "tước đi" mức xếp hạng AAA hoàn hảo của Mỹ. Trong giai đoạn đó, chỉ số S&P 500 đã lao dốc 19% từ mức đỉnh 1.353 điểm thiết lập ngày 7/7/2011 xuống mức đáy 1.099 điểm vào ngày 3/10 cùng năm.

Giữa bối cảnh bi quan tột độ đó, phần lớn các chiến lược gia Phố Wall đều vội vã hạ dự báo thị trường. Tuy nhiên, vào ngày 11/9/2011, khi S&P 500 đang ngụp lặn ở mức 1.154 điểm, ông David Bianco-khi đó là chiến lược gia của ngân hàng Bank of America (BofA) đã gây sốc khi nâng dự báo 12 tháng cho chỉ số này từ 1.400 điểm lên 1.450 điểm, tương đương mức kỳ vọng sinh lời lên tới 26%. Ông thậm chí còn dự đoán thị trường có thể tăng vọt 15% trong giai đoạn từ tháng 9/2011-1/2012.

Vào thời điểm đó, nhận định của ông Bianco bị chỉ trích rộng rãi là "lạc quan tới mức ảo tưởng." Dù vậy, thời gian đã chứng minh ông hoàn toàn chính xác ở cả hai dự báo: S&P 500 thực sự đã tăng 15% trong khoảng thời gian từ tháng 9/2011 đến cuối tháng 1/2012, rồi chạm mốc 1.450 điểm vào ngày 13/9/2012- đúng 12 tháng và hai ngày sau dự báo của ông.

Giao dịch viên tại Sàn chứng khoán New York (Mỹ). (Ảnh: THX/TTXVN)

Bài học lịch sử này đang được gợi nhắc lại trong tuần này, khi chuyên gia Venu Krishna của ngân hàng Barclays quyết định nâng dự báo cuối năm 2026 cho chỉ số S&P 500 từ 7.400 điểm lên 7.650 điểm.

Đáng chú ý, động thái này diễn ra ngay giữa lúc thị trường đang điều chỉnh giảm do những bất ổn và giá năng lượng tăng cao bắt nguồn từ cuộc xung đột tại Trung Đông.

Theo ông Krishna, dự báo lạc quan nêu trên bắt nguồn từ đánh giá rủi ro của ngân hàng Barclays. Vị chuyên gia cho biết mặc dù các vấn đề như gián đoạn do Trí tuệ Nhân tạo, tín dụng tư nhân và bất ổn địa chính trị đang là những thách thức thực tế, chúng vẫn chưa đủ nghiêm trọng để phá vỡ chu kỳ tăng trưởng hiện hành.

Động lực chính đằng sau dự báo nâng hạng của ông Krishna là kỳ vọng lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu (EPS) của các công ty thuộc nhóm chỉ số S&P 500 sẽ tăng lên mức 321 USD trong năm nay, cao hơn so với ước tính ban đầu là 305 USD.

Trong dài hạn, lợi nhuận doanh nghiệp luôn là yếu tố dẫn dắt quan trọng nhất đối với giá cổ phiếu. Theo dữ liệu từ công ty dữ liệu tài chính toàn cầu FactSet, các ước tính lợi nhuận hiện vẫn đang có xu hướng tăng lên.

Các chuyên gia tài chính cũng nhấn mạnh, nhà đầu tư cần phân biệt rõ giữa các tin tức gây biến động nhất thời và những rủi ro đối với lợi nhuận ròng. Tin tức chỉ thực sự tác động đến thị trường chứng khoán nếu chúng làm tổn hại đến lợi nhuận doanh nghiệp.

Sự khó đoán của thị trường chứng khoán không phải là điều mới mẻ. Nhìn lại năm 2025 khi chính quyền Tổng thống Donald Trump triển khai chính sách thương mại quyết liệt, thị trường đã lao dốc và các chiến lược gia đồng loạt hạ dự báo S&P 500 xuống dưới 6.400 điểm.

Tuy nhiên, thực tế là tăng trưởng lợi nhuận của doanh nghiệp vẫn bền bỉ và giúp S&P 500 phục hồi mạnh mẽ. Khi kết thúc năm 2025, chỉ số này chốt ở mức 6.845 điểm, tăng 16% và cao hơn hầu hết các dự báo đầu năm.

Tựu trung lại, thị trường chứng khoán luôn có khả năng tạo ra những bất ngờ, đặc biệt là trong khung thời gian ngắn như một năm.

Do đó, sẽ không có gì ngạc nhiên nếu Phố Wall sẽ lại ghi nhận kết quả tốt hơn mong đợi, bất chấp những điều kiện thị trường tưởng chừng như đang ngày càng tồi tệ hơn./.

(TTXVN/Vietnam+)