Chó nghiệp vụ của Phòng Cảnh vệ miền Nam được huấn luyện bài bản, giúp phát hiện chất nổ, vũ khí và đảm bảo an ninh trong các sự kiện quan trọng.

Ít xuất hiện trước công chúng, những chú chó nghiệp vụ của Phòng Cảnh vệ miền Nam (Bộ Tư lệnh Cảnh vệ) ngày ngày được chăm sóc, huấn luyện theo chế độ nghiêm ngặt, sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ kiểm tra an ninh tại các địa điểm, sự kiện quan trọng.

Đằng sau khả năng phát hiện chất nổ, vũ khí và những dấu hiệu nguy hiểm là quá trình rèn luyện bền bỉ cùng sự gắn bó giữa người huấn luyện với những cộng sự đặc biệt bốn chân.

Huấn luyện chuyên sâu theo yêu cầu nhiệm vụ

Mỗi ngày, công việc của các cán bộ huấn luyện chó nghiệp vụ bắt đầu bằng việc kiểm tra sức khỏe, vệ sinh chuồng trại, chăm sóc và chuẩn bị cho những bài tập.

Những động tác cơ bản như đứng, nằm, ngồi, bò được duy trì thường xuyên, kết hợp các bài tập chuyên khoa phát hiện chất nổ tại ôtô, vali và những vị trí khác nhau.

Thiếu úy Lê Tấn Thông, cán bộ huấn luyện động vật nghiệp vụ thuộc Đội Kỹ thuật bảo vệ, Phòng Cảnh vệ miền Nam, cho biết sau thời gian thực hiện nghĩa vụ, phấn đấu học tập, rèn luyện và được tuyển chọn ở lại công tác, anh được cử đến Trung tâm Huấn luyện và bồi dưỡng động vật nghiệp vụ thuộc Bộ Tư lệnh Cảnh sát cơ động đào tạo trong 6 tháng. Sau khi trở về đơn vị, anh được giao nhiệm vụ chăm sóc, huấn luyện chó nghiệp vụ, vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn công tác.

“Tôi tiếp nhận chú chó Rich khi nó 11 tháng tuổi. Thời gian làm quen mất khoảng một tuần để tìm hiểu tính cách và tạo sự gắn bó trước khi bắt đầu huấn luyện. Rich khá hiền, chỉ hơi hiếu động nên việc làm quen tương đối thuận lợi. Khi hiểu được tính cách, thói quen của chó, người huấn luyện sẽ dễ dàng hơn trong quá trình rèn luyện,” Thiếu úy Lê Tấn Thông chia sẻ.

Trung tá Trần Ngọc Trường, Đội trưởng Đội Kỹ thuật bảo vệ, Phòng Cảnh vệ miền Nam, cho biết chó nghiệp vụ được huấn luyện theo giáo trình chung của Bộ Công an. Sau khi về đơn vị, từng con tiếp tục được huấn luyện nâng cao theo yêu cầu công tác.

Ngoài phát hiện chất nổ, chất cháy, một số con được đào tạo chuyên sâu về phát hiện súng, tùy theo năng lực và khả năng đáp ứng từng nội dung.

Đơn vị sử dụng chó Malinois của Bỉ, có đặc điểm nhanh nhẹn, linh hoạt, phù hợp với hoạt động huấn luyện nghiệp vụ. Theo Trung tá Trần Ngọc Trường, chó nghiệp vụ có ưu thế nhờ khứu giác nhạy bén, khả năng tìm kiếm tại những vị trí khó tiếp cận.

Kết hợp với các phương tiện kỹ thuật, chó nghiệp vụ hỗ trợ lực lượng chức năng kiểm tra an ninh, phát hiện chất nổ, ma túy và các vật thể nguy hiểm.

Ngoài ra, lực lượng Cảnh vệ còn sử dụng chó Cocker Tây Ban Nha có thân hình nhỏ gọn trong công tác kiểm tra an ninh. Đặc điểm này giúp chó thuận lợi khi tiếp cận những vị trí thấp, chật hẹp mà việc kiểm tra bằng phương pháp thông thường có thể gặp khó khăn.

Theo Phòng Cảnh vệ miền Nam, hiện đơn vị có 4 chó nghiệp vụ, cả 4 đều tham gia huấn luyện. Trong tháng, mỗi con được huấn luyện 7 buổi các động tác cơ bản và 19 buổi chuyên khoa. Nội dung nâng cao tập trung vào tìm kiếm, phát hiện chất nổ trong địa hình, địa vật phức tạp, ở những môi trường và điều kiện thời tiết khác nhau; đồng thời rèn luyện khả năng phát hiện súng được cất giấu tại địa điểm bảo vệ.

Chương trình huấn luyện được điều chỉnh theo khả năng của từng con, giúp chó thích nghi với môi trường thực tế và thực hiện đúng hiệu lệnh. Công tác chăm sóc, kiểm tra sức khỏe, vệ sinh khu vực nuôi nhốt cũng được duy trì thường xuyên, tạo điều kiện để chó phát triển thể lực, bảo đảm khả năng làm việc.

Gắn bó với người huấn luyện qua từng nhiệm vụ

Trung úy Nguyễn Công Danh, cán bộ huấn luyện chó nghiệp vụ Oscar thuộc Đội Kỹ thuật bảo vệ cho biết: Thời gian huấn luyện một con chó thường khoảng 6 tháng, tùy khả năng tiếp thu và mức độ thích nghi. Người huấn luyện phải nắm rõ đặc điểm, sở trường của từng con để lựa chọn phương pháp phù hợp.

“Chó thực hiện đúng yêu cầu sẽ được khen ngợi, cho vui chơi hoặc thưởng thức ăn. Nếu chó làm chưa đúng, người huấn luyện phải thể hiện thái độ nghiêm khắc để chó nhận biết và điều chỉnh hành vi. Muốn chó hiểu, thực hiện đúng hiệu lệnh, chúng tôi phải kiên trì, duy trì kỷ luật, đồng thời quan tâm, động viên để tạo sự gắn bó và niềm tin,” Trung úy Nguyễn Công Danh chia sẻ.

Chó nghiệp vụ thường phối hợp tốt nhất với người trực tiếp huấn luyện, song cũng cần làm quen với các cán bộ khác trong tổ. Người huấn luyện phải theo dõi sức khỏe, kiểm soát hành vi, duy trì khả năng tập trung của chó trong những điều kiện môi trường khác nhau.

Với Thiếu úy Lê Tấn Thông, dịp kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước vào tháng 4/2025 là trải nghiệm đáng nhớ. Anh và Rich làm nhiệm vụ liên tục nhiều ngày, có hôm xuất phát từ 1-2 giờ sáng, thời gian nghỉ ngơi hạn chế. Dù lịch trình dày, anh vẫn phải duy trì sự tỉnh táo, phối hợp chặt chẽ với Rich để hoàn thành nhiệm vụ.

Khi rà soát phòng ốc hoặc tuyến đường mà đối tượng cảnh vệ dự kiến đi qua, cán bộ huấn luyện phối hợp với chó kiểm tra toàn bộ khu vực được phân công, chú ý những vị trí trên cao, gầm bàn, gầm ghế và nơi có khả năng cất giấu vật nguy hiểm. Nếu chó phát hiện dấu hiệu nghi vấn, người huấn luyện báo cáo chỉ huy để xử lý theo quy định.

Trung tá Trần Ngọc Trường, Đội trưởng Đội Kỹ thuật bảo vệ, cho biết địa bàn hoạt động của Phòng Cảnh vệ miền Nam trải dài từ Khánh Hòa đến Cà Mau. Việc triển khai chó nghiệp vụ căn cứ vào đặc điểm địa bàn, tính chất và quy mô sự kiện. Tại các sự kiện lớn, lực lượng được bố trí kiểm tra phương tiện, khán đài, lễ đài và những địa điểm liên quan trước khi hoạt động diễn ra.

Dịp kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, đơn vị đã triển khai chó nghiệp vụ kiểm tra phương tiện, khu vực khán đài, lễ đài và khu vực đại biểu.

Yêu cầu bảo đảm an ninh, an toàn đặt ra đòi hỏi cao về tính chính xác, sự cẩn trọng trong từng khâu chuẩn bị và kiểm tra. Phòng Cảnh vệ miền Nam xác định tiếp tục nâng cao chất lượng quản lý, chăm sóc, huấn luyện động vật nghiệp vụ, tăng cường huấn luyện chuyên sâu và bố trí lực lượng phù hợp với yêu cầu thực tế, góp phần bảo vệ an toàn các đồng chí lãnh đạo, khách quốc tế và những sự kiện quan trọng của đất nước.

Vẻ ngoài thân thiện của những chú chó nghiệp vụ là kết quả của quá trình rèn luyện nghiêm túc cùng sự tận tụy của cán bộ huấn luyện. Sự phối hợp ăn ý được vun đắp qua từng ngày góp phần giúp lực lượng cảnh vệ hoàn thành nhiệm vụ, bảo đảm tuyệt đối an ninh, an toàn./.