Các siêu dự án này có mục tiêu cốt lõi là củng cố an ninh năng lượng và khoáng sản của quốc gia, hiện thực hóa tham vọng tự chủ năng lượng và giảm thiểu sự phụ thuộc vào nguồn cung nhập khẩu.

Ngày 29/4, Chính phủ Indonesia đã chính thức khởi công 13 dự án hạ nguồn hóa (chế biến sâu) với tổng quy mô đầu tư lên tới 116.000 tỷ rupiah (hơn 7 tỷ USD).

Động thái này nhằm mục tiêu cốt lõi là củng cố an ninh năng lượng và khoáng sản của quốc gia, hiện thực hóa tham vọng tự chủ năng lượng và giảm thiểu sự phụ thuộc vào nguồn cung nhập khẩu trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu nhiều biến động.

Dưới sự dẫn dắt của Quỹ đầu tư quốc gia Indonesia (Danantara), mảng năng lượng ghi nhận hàng loạt dự án mang tính bước ngoặt.

Nổi bật là việc xây dựng các cơ sở lọc xăng mới tại khu liên hợp Dumai và Cilacap thuộc Tập đoàn Dầu khí Quốc gia (Pertamina). Khi đi vào vận hành năm 2030, các cơ sở này dự kiến cắt giảm lượng xăng nhập khẩu tới 2 triệu kilôlít, giúp ngân sách nhà nước tiết kiệm khoảng 1,25 tỷ USD mỗi năm.

Bên cạnh đó, quốc gia vạn đảo cũng ráo riết xây dựng nhà máy khí hóa than thành dimethyl ether (DME) tại Tanjung Enim với công suất 1,4 triệu tấn nhằm thay thế nguồn khí hóa lỏng (LPG) nhập khẩu - vốn đang chiếm tới 80% lượng tiêu thụ nội địa.

Ngoài năng lượng, Giám đốc điều hành Danantara Rosan Roslani cho biết chiến lược lần này bao gồm cả các dự án hạ nguồn hóa khoáng sản quy mô lớn. Các hạng mục tiêu biểu bao gồm cơ sở sản xuất thép không gỉ 1,2 triệu tấn/năm tại Morowali, hiện đại hóa cơ sở thép phôi tại Cilegon (1,5 triệu tấn), mở rộng dây chuyền sản xuất nhựa đường tại Buton từ 5.000 lên 300.000 tấn vào năm 2030, cùng các nhà máy gia công đồng thau tại Gresik.

Phát biểu tại lễ khởi công, Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto nhấn mạnh: "Những quốc gia hướng tới nền độc lập tự chủ bền vững là những quốc gia không ngần ngại nắm quyền kiểm soát các nguồn tài nguyên của chính mình. Đó là lý do vì sao hạ nguồn hóa là chìa khóa để đạt được sự thịnh vượng lớn hơn."

Đây là đợt khởi công quy mô lớn thứ hai của Indonesia trong năm nay, nối tiếp chuỗi dự án 7 tỷ USD hồi tháng Hai. Chiến lược hạ nguồn hóa được xem là hòn đá tảng trong chương trình nghị sự Asta Cita của Tổng thống Prabowo nhằm hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế 8%, nâng cao giá trị xuất khẩu và khẳng định quyền làm chủ nguồn tài nguyên quốc gia.

Hạ nguồn hóa (Hilirisasi) là chiến lược kinh tế mang tính cốt lõi của Indonesia được khởi xướng từ thời cựu Tổng thống Joko Widodo, bắt đầu bằng lệnh cấm xuất khẩu quặng nickel thô để ép các nhà đầu tư nước ngoài phải xây dựng nhà máy tinh chế tại nội địa.

Kế thừa di sản này, chính quyền của Tổng thống Prabowo Subianto đang mở rộng quy mô áp dụng sang toàn bộ các lĩnh vực tài nguyên chiến lược như than đá, bauxite, dầu khí và nông - lâm nghiệp.

Việc sử dụng "siêu quỹ" Danantara - cơ quan quản lý đầu tư mới được thành lập mang dáng dấp của quỹ Temasek, Singapore - làm nhạc trưởng điều phối nguồn vốn cho thấy quyết tâm cao độ của Jakarta trong việc biến Indonesia thành một mắt xích không thể thay thế trong chuỗi cung ứng công nghiệp toàn cầu./.