Chiến dịch 500 ngày đêm tại Quảng Trị và Thanh Hóa đẩy mạnh lấy mẫu ADN, số hóa dữ liệu, giúp xác định danh tính liệt sỹ còn thiếu thông tin nhanh chóng.

Những ngày này, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ còn thiếu thông tin đang được đẩy nhanh tiến độ ở nhiều địa phương, với nhiều sáng tạo trong quy trình thực hiện.

Đẩy nhanh tiến độ lấy mẫu

Ngày 13/7, Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ tỉnh Quảng Trị đã tổ chức triển khai lấy mẫu hài cốt, số hóa thông tin và bàn giao mẫu phẩm tại Nghĩa trang liệt sỹ Vĩnh Linh để phục vụ giám định ADN, từng bước xác định danh tính các liệt sĩ còn thiếu thông tin.

Đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong thực hiện Chiến dịch “500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ còn thiếu thông tin” do Ban Chỉ đạo quốc gia phát động.

Trước khi triển khai nhiệm vụ, Ban Chỉ đạo tỉnh phối hợp với lãnh đạo Sở Nội vụ tỉnh Quảng Trị, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, cấp ủy, chính quyền địa phương cùng lực lượng trực tiếp thực hiện nhiệm vụ tổ chức lễ viếng, dâng hương tưởng niệm các anh hùng liệt sỹ tại Nghĩa trang liệt sỹ Vĩnh Linh.

Trong không khí trang nghiêm, các đại biểu thành kính dâng hương, dành phút mặc niệm bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với những người đã hy sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước.

Theo kế hoạch, tại Nghĩa trang liệt sỹ Vĩnh Linh, lực lượng làm nhiệm vụ sẽ triển khai thực hiện lấy mẫu đối với 1.952 phần mộ liệt sỹ. Mỗi ngày, các lực lượng phấn đấu khai quật, lấy mẫu và lưu giữ tạm thời từ 100 phần mộ liệt sỹ chưa xác định được thông tin trở lên; đồng thời hoàn thiện hồ sơ, số hóa dữ liệu, bảo quản và bàn giao mẫu phẩm theo đúng quy trình, quy định chuyên môn.

Quá trình lấy mẫu được thực hiện nghiêm ngặt theo quy trình kỹ thuật chuyên ngành, bảo đảm tính khoa học, chính xác và giữ gìn sự tôn nghiêm đối với các phần mộ liệt sỹ.

Các tổ công tác phối hợp chặt chẽ ở từng khâu, từ xác định vị trí phần mộ, khai quật, lấy mẫu, bảo quản, niêm phong đến cập nhật dữ liệu và bàn giao mẫu phẩm.

Việc lấy mẫu được triển khai liên tục từ ngày 13/7 đến khi hoàn thành toàn bộ khối lượng công việc theo kế hoạch.

Sau khi hoàn tất, các mẫu hài cốt sẽ được chuyển đến cơ quan chuyên môn để giám định ADN, phục vụ đối sánh với mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sỹ, qua đó từng bước xác định danh tính các liệt sỹ còn thiếu thông tin.

Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ tỉnh Quảng Trị yêu cầu các lực lượng tham gia nêu cao tinh thần trách nhiệm, thực hiện công việc cẩn trọng, tuyệt đối không để xảy ra nhầm lẫn, tạo cơ sở để kết quả giám định ADN đạt độ chính xác cao nhất.

Quảng Trị hiện là địa phương có số lượng lớn nghĩa trang liệt sỹ và hài cốt liệt sỹ quy tập từ nhiều chiến trường trong cả nước.

Những năm qua, cùng với công tác tìm kiếm, quy tập, địa phương đặc biệt chú trọng triển khai các giải pháp xác định danh tính hài cốt liệt sỹ bằng phương pháp giám định ADN theo lộ trình của Chính phủ và Ban Chỉ đạo quốc gia.

Việc tổ chức lấy mẫu tại Nghĩa trang liệt sỹ Vĩnh Linh được kỳ vọng sẽ góp phần đẩy nhanh tiến độ xác định danh tính các liệt sỹ còn thiếu thông tin, đáp ứng mong mỏi của các gia đình liệt sĩ sau nhiều năm chờ đợi.

Hoạt động này không chỉ có ý nghĩa về mặt khoa học trong công tác giám định ADN mà còn thể hiện trách nhiệm, sự tri ân sâu sắc và thực hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" của Đảng, Nhà nước, lực lượng vũ trang và nhân dân đối với những người đã anh dũng chiến đấu, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Hoàn thiện quy trình

Ngày 13/7, Đại tá Nguyễn Xuân Toàn, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Thanh Hóa, cho biết thực hiện Kế hoạch số 152/KH-BCĐ ngày 20/5/2026 của Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ tỉnh Thanh Hóa, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh - cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo đã chủ trì, phối hợp với các sở, ngành và địa phương triển khai đồng bộ công tác tìm kiếm, quy tập, lấy mẫu hài cốt liệt sỹ tại các nghĩa trang trên địa bàn.

Mặc dù đây là nhiệm vụ mới, yêu cầu cao về kỹ thuật và độ chính xác, đơn vị đã chủ động xây dựng kế hoạch, huy động lực lượng, phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành và địa phương triển khai đồng bộ các nhiệm vụ của chiến dịch, bước đầu hoàn thành khối lượng lớn công việc theo tiến độ đề ra.

Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 2753/KH-BCH để cụ thể hóa nhiệm vụ, phân công lực lượng và triển khai thống nhất trên toàn tỉnh. Theo đó, công tác lấy mẫu được triển khai theo 4 đợt, bắt đầu bằng việc tổ chức làm điểm tại Nghĩa trang Liệt sỹ Hoằng Hóa nhằm hoàn thiện quy trình trước khi triển khai đồng loạt tại các nghĩa trang trên địa bàn tỉnh.

Sau mỗi đợt, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh tổ chức đánh giá, rút kinh nghiệm, kịp thời điều chỉnh phương án thực hiện, bảo đảm việc khảo sát, khai quật, lấy mẫu, bàn giao, hoàn trả phần mộ và số hóa dữ liệu được thực hiện đúng quy trình kỹ thuật, đáp ứng yêu cầu phục vụ giám định ADN và xác định danh tính liệt sỹ.

Theo báo cáo của Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, từ tháng 4/2026 đến ngày 10/7/2026, các lực lượng đã phối hợp với địa phương tổ chức khai quật 354 phần mộ liệt sỹ còn thiếu thông tin tại các nghĩa trang trên địa bàn.

Qua kiểm tra hiện trạng, có 293 phần mộ đủ điều kiện lấy mẫu sinh phẩm, 61 phần mộ không đủ điều kiện do không còn di cốt hoặc không bảo đảm yêu cầu kỹ thuật.

Đến nay, đơn vị đã bàn giao 130 mẫu lấy tại các nghĩa trang liệt sỹ và 19 mẫu từ các hài cốt mới quy tập để phục vụ giám định ADN.

Cùng với nhiệm vụ lấy mẫu, công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sỹ tiếp tục được triển khai đồng bộ.

Từ đầu năm đến ngày 10/7, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh đã tìm kiếm, quy tập được 20 hài cốt liệt sỹ, trong đó có 1 hài cốt trong nước và 19 hài cốt trên đất bạn Lào, góp phần bổ sung nguồn mẫu phục vụ công tác xác định danh tính.

Để bảo đảm tính chính xác của từng mẫu sinh phẩm, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh đã xây dựng quy trình thực hiện thống nhất trên toàn tỉnh. Trước mỗi đợt lấy mẫu, các tổ công tác tiến hành rà soát hồ sơ liệt sỹ, đối chiếu sơ đồ nghĩa trang với thực địa, xác định chính xác vị trí từng phần mộ, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, vật tư và trang thiết bị chuyên dụng.

Quá trình khai quật, lấy mẫu, số hóa thông tin, đóng gói, niêm phong, bảo quản, vận chuyển và bàn giao mẫu đều được thực hiện theo đúng quy trình kỹ thuật của cơ quan chuyên môn.

Sau khi hoàn thành việc lấy mẫu, các phần mộ được hoàn trả nguyên trạng, chỉnh trang bảo đảm trang nghiêm; đồng thời toàn bộ dữ liệu liên quan được cập nhật vào hệ thống quản lý để phục vụ công tác đối chiếu, giám định và quản lý lâu dài.

Việc quản lý mẫu được thực hiện theo quy trình khép kín nhằm hạn chế tối đa sai sót, bảo đảm mỗi mẫu sinh phẩm gắn chính xác với từng phần mộ.

Theo Đại tá Nguyễn Xuân Toàn, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Thanh Hóa, quá trình triển khai "Chiến dịch 500 ngày đêm" còn gặp nhiều khó khăn.

Để khắc phục, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh tiếp tục phối hợp với các sở, ngành và địa phương rà soát, bổ sung hồ sơ liệt sỹ, hoàn thiện sơ đồ nghĩa trang, chuẩn hóa và số hóa dữ liệu quản lý; ưu tiên tổ chức lấy mẫu tại các nghĩa trang đã bảo đảm đầy đủ điều kiện về hồ sơ và kỹ thuật.

Việc kết hợp đồng bộ giữa rà soát thông tin, lấy mẫu sinh phẩm và xây dựng cơ sở dữ liệu được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả công tác giám định ADN, từng bước xác định danh tính các liệt sỹ còn thiếu thông tin.

Thanh Hóa là địa phương có số lượng liệt sỹ lớn của cả nước với khoảng 56.000 liệt sỹ. Đến nay, toàn tỉnh đã tìm kiếm, quy tập được khoảng 10.000 hài cốt; còn khoảng 46.000 hài cốt chưa được tìm thấy hoặc chưa quy tập.

Trên địa bàn hiện có hơn 32 nghĩa trang liệt sỹ với 11.174 phần mộ; trong đó còn 3.567 phần mộ chưa xác định được danh tính./.