Đắk Lắk hiện có 34 nghĩa trang liệt sỹ với tổng số 15.222 mộ liệt sỹ, trong đó 4.124 mộ chưa xác định được thông tin trong khi Cà Mau có 3.382 mộ chưa xác định được thông tin.

Cùng với cả nước, tỉnh Đắk Lắk và Cà Mau đang có nhiều nỗ lực tìm lại tên cho các Anh hùng liệt sỹ đã hy sinh cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước.

Lập “hồ sơ số” định danh các phần mộ liệt sỹ

Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ tỉnh Đắk Lắk (gọi tắt là Ban Chỉ đạo 515) đang tiến hành khai quật, lấy mẫu ADN và số hóa dữ liệu thực địa với nỗ lực tìm lại tên cho các Anh hùng liệt sỹ đã ht sinh cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước.

Từ đầu tháng 6/2026 đến nay, tại Nghĩa trang Liệt sỹ Xuân Quang 2, Nghĩa trang Liệt sỹ La Hai (xã Đồng Xuân); Nghĩa trang Liệt sỹ Xuân Lãnh, Nghĩa trang Liệt sỹ Đa Lộc (xã Xuân Lãnh); Nghĩa trang Liệt sỹ Xuân Quang 1 (xã Phú Mỡ), lực lượng chuyên trách của Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Đắk Lắk thực hiện các phần việc khai quật mộ liệt sỹ chưa xác định thông tin với sự cẩn trọng và lòng tôn kính.

Thượng tá Võ Văn Hùng, Phó Chủ nhiệm Chính trị (Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Đắk Lắk), chia sẻ quy trình lấy mẫu xương, răng lâu năm rất phức tạp. Mỗi mẫu sinh phẩm sau khi kiểm đếm đều được niêm phong nghiêm ngặt, trải qua các bước khử khuẩn và bảo quản theo tiêu chuẩn y tế quốc gia khắt khe.

Một điểm đặc biệt trong Chiến dịch 500 ngày là lập “hồ sơ số” định danh các phần mộ liệt sỹ trên hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia. Ngay tại các nghĩa trang, một hệ thống số hóa lưu động đã được thiết lập. Mỗi ngôi mộ sau khi lấy mẫu sinh phẩm lập tức được lập một “hồ sơ số” định danh.

“Hồ sơ số” bao gồm đầy đủ các trường dữ liệu như: vị trí tọa độ địa lý chính xác của phần mộ, sơ đồ mộ chí, hình ảnh hiện trạng, các di vật (nếu có) phát hiện trong quá trình khai quật, thông tin quy tập ban đầu và mã số niêm phong mẫu ADN tương ứng. Điều này cho phép quản lý thông tin một cách khoa học, lưu trữ vĩnh viễn và sẵn sàng cho việc đối soát tự động, chính xác tuyệt đối với cơ sở dữ liệu sinh học, dữ liệu gen của thân nhân liệt sỹ trên khắp mọi miền đất nước sau khi Viện Pháp y Quốc gia công bố kết quả phân tích sinh phẩm.

Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Đắk Lắk đã hoàn thành lấy mẫu ADN ở 179 phần mộ tại Nghĩa trang Liệt sỹ Xuân Quang 2. Đến hết tháng 7/2026, các tổ công tác chuyên trách tiếp tục hành quân, tăng tốc triển khai tại các điểm tiếp theo tại Nghĩa trang Liệt sỹ La Hai (51 phần mộ) và Nghĩa trang Liệt sỹ Xuân Sơn Nam (59 phần mộ).

Tại Nghĩa trang Liệt sỹ Xuân Quang 1, 201 hài cốt liệt sỹ chưa xác định được danh tính đang an táng tại đây đã được tiến hành lấy mẫu sinh phẩm, thu thập thông tin và số hóa dữ liệu.

Nhiều ngôi mộ tại Nghĩa trang Liệt sỹ Đa Lộc, Nghĩa trang Liệt sỹ Xuân Lãnh cũng được lấy mẫu sinh phẩm theo đúng kế hoạch.

Toàn tỉnh Đắk Lắk hiện có 34 nghĩa trang liệt sỹ với tổng số 15.222 mộ liệt sỹ; trong đó 9.304 mộ đã đầy đủ thông tin, 1.784 mộ có một phần thông tin và 4.124 mộ chưa xác định được thông tin.

Từ nay đến ngày 30/4/2027, tại các nghĩa trang liệt sỹ ở Đắk Lắk, việc thu thập những mẫu sinh phẩm đủ điều kiện để giám định ADN tiếp tục diễn ra. Mỗi mẫu sinh phẩm đều mang theo hy vọng phần mộ liệt sỹ chưa có thông tin sẽ được khắc đúng tên mình và trở về với gia đình.

Cà Mau lấy mẫu hài cốt liệt sỹ đối với trên 700 phần mộ chưa xác định thông tin

Ngày 17/7, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Cà Mau tổ chức lấy mẫu, bàn giao mẫu hài cốt liệt sỹ đối với 761 phần mộ chưa xác định được thông tin tại Nghĩa trang Liệt sỹ Phước Long, phục vụ công tác giám định ADN, xác định danh tính liệt sỹ.

Ngay sau lễ dâng hương, dâng hoa tưởng niệm, bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với các anh hùng liệt sỹ đã anh dũng hy sinh vì sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc, việc tổ chức lấy mẫu hài cốt được thực hiện theo quy trình khai quật.

Nghĩa trang Liệt sỹ xã Phước Long hiện có 2.166 ngôi mộ, trong đó có 761 ngôi mộ chưa xác định được thông tin.

Theo Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Cà Mau Ngô Vũ Thăng, việc lấy mẫu hài cốt liệt sỹ giám định ADN là nhiệm vụ có ý nghĩa chính trị, nhân văn sâu sắc, góp phần thực hiện tốt công tác “Đền ơn đáp nghĩa”, đáp ứng nguyện vọng của thân nhân gia đình các liệt sỹ và toàn xã hội; đồng thời yêu cầu các lực lượng phối hợp chặt chẽ, thực hiện đúng quy trình, bảo đảm chất lượng, tiến độ, tuyệt đối an toàn.

Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau Nguyễn Hồ Hải đánh giá cao tinh thần trách nhiệm của các lực lượng tham gia. Công tác lấy mẫu được triển khai nghiêm túc, đúng quy trình kỹ thuật và trang nghiêm.

Ông Nguyễn Hồ Hải biểu dương sự tận tụy của cán bộ, nhân viên trực tiếp làm nhiệm vụ; đồng thời nhấn mạnh, việc lấy mẫu hài cốt liệt sỹ phục vụ giám định ADN là nhiệm vụ có ý nghĩa chính trị và nhân văn sâu sắc, đáp ứng niềm mong mỏi của thân nhân các gia đình liệt sỹ. Đây cũng là trách nhiệm thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc.

Theo kế hoạch, việc lấy mẫu hài cốt liệt sỹ được thực hiện từ ngày 17/7. Công tác bàn giao mẫu cho Viện Khoa học hình sự (Bộ Công an) để giám định ADN xác định danh tính sẽ diễn ra từ ngày 3/8 đến ngày 21/8.

Tỉnh Cà Mau hiện có 11 nghĩa trang liệt sỹ với 16.721 mộ liệt sỹ, trong đó có 3.382 mộ chưa xác định được thông tin. Trong công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sỹ, Ban Chỉ đạo 515 của tỉnh đã tiến hành khảo sát, xác minh thông tin mộ liệt sỹ tại một số xã, phường; qua đó, đã nắm và xác minh được thông tin 2 mộ liệt sỹ tại xã Biển Bạch.

Ban Chỉ đạo đã phối hợp với Đội K90, Cục Chính trị Quân khu 9 tìm kiếm, quy tập 2 hài cốt liệt sỹ tại nghĩa trang tạm xã Hưng Mỹ. Ngày 17/6, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh đã tổ chức lễ dâng hoa, dâng hương và tiến hành lấy mẫu hài cốt tại Nghĩa trang Liệt sỹ Xã Trần Văn Thời.

Kết quả, lực lượng chức năng đã lấy được 237 mẫu hài cốt liệt sỹ. Các mẫu này đã được Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh tiến hành bàn giao cho Viện Khoa học hình sự, Bộ Công an đảm bảo đúng quy trình theo quy định./.