Khoảng cách giữa giá vàng trong nước và thế giới giảm xuống mức thấp nhất trong nhiều năm, cho thấy thị trường đang cân bằng hơn nhờ nguồn cung cải thiện và các chính sách quản lý phát huy hiệu quả.

Sau thời gian dài duy trì khoảng cách lên tới hàng chục triệu đồng mỗi lượng, giá vàng trong nước đang bám sát hơn với diễn biến của thị trường quốc tế. Diễn biến này phản ánh hiệu quả bước đầu của các chính sách điều hành, đồng thời góp phần giảm rủi ro cho người mua và đưa thị trường vàng vận hành minh bạch, ổn định hơn.

Thị trường vàng bước vào giai đoạn tái cân bằng

Khảo sát tại thị trường cho thấy giá vàng trong nước ngày 15/8 đồng loạt tăng mạnh 700.000 đồng/lượng theo đà phục hồi của giá vàng thế giới. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý hơn cả không nằm ở mức tăng trong ngày mà là khoảng cách giữa giá vàng trong nước và thế giới đã thu hẹp xuống còn khoảng 5 triệu đồng/lượng - mức thấp nhất trong nhiều năm qua.

Cụ thể, vàng miếng SJC tại SJC, DOJI và Phú Quý được niêm yết ở mức 141-144 triệu đồng/lượng (mua vào - bán ra), tăng 700.000 đồng/lượng so với phiên trước. Giá vàng nhẫn cũng tăng tương ứng, dao động quanh 140,27-144,7 triệu đồng/lượng tùy doanh nghiệp.

Trên thị trường quốc tế, vàng giao dịch quanh 4.377 USD/ounce. Quy đổi theo tỷ giá Vietcombank, giá vàng thế giới tương đương khoảng 138,9 triệu đồng/lượng. Như vậy, giá vàng SJC hiện chỉ cao hơn giá vàng thế giới khoảng 5 triệu đồng/lượng.

Đây là sự thay đổi đáng kể nếu so với giai đoạn 2024-2025, khi giá vàng trong nước có thời điểm cao hơn thế giới hơn 20 triệu đồng/lượng, thậm chí lên tới gần 30 triệu đồng/lượng. Dù mức chênh này chưa bao gồm các chi phí nhập khẩu, vận chuyển, bảo hiểm và thuế, phí liên quan, nhưng vẫn cho thấy thị trường vàng đang dần vận hành theo quy luật cung - cầu và bám sát diễn biến quốc tế hơn.

Lý giải nguyên nhân khiến khoảng cách giá thu hẹp nhanh, Tiến sỹ Châu Đình Linh cho rằng thị trường đang bước vào giai đoạn tái cân bằng sau thời kỳ tăng nóng kéo dài.

Theo ông, ngoài tác động từ xu hướng giảm của giá vàng thế giới, việc tăng cường minh bạch hóa giao dịch, đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra nhằm ngăn chặn hành vi thao túng giá cũng góp phần giúp thị trường vận hành lành mạnh hơn. Bên cạnh đó, kỳ vọng về việc hoàn thiện cơ chế quản lý và phát triển thị trường vàng trong thời gian tới cũng tạo tâm lý ổn định hơn cho nhà đầu tư.

Theo chuyên gia tài chính Phan Dũng Khánh, về dài hạn, giá vàng trong nước vẫn chủ yếu đi theo xu hướng của giá vàng thế giới bởi vàng là tài sản mang tính toàn cầu, không gắn với bất kỳ quốc gia hay tổ chức phát hành nào.

Ông cho biết, trước đây chênh lệch giữa giá vàng trong nước và thế giới từng lên tới hàng chục triệu đồng mỗi lượng. Tuy nhiên, khoảng cách này đã thu hẹp đáng kể trong bối cảnh giá vàng thế giới điều chỉnh từ vùng đỉnh hơn 5.500 USD/ounce xuống còn khoảng 4.300 USD/ounce.

Giá vàng hạ nhiệt cũng khiến tâm lý FOMO giảm đáng kể. Nhiều nhà đầu tư mua ở vùng giá cao rơi vào trạng thái chờ đợi, trong khi người có nhu cầu mua mới tiếp tục quan sát diễn biến thị trường, khiến thanh khoản không còn sôi động như trước.

Chính sách điều hành phát huy hiệu quả

Các chuyên gia cho rằng việc chênh lệch giá giảm mạnh là tín hiệu tích cực đối với thị trường vàng.

Trước đây, mức chênh lệch trên 20 triệu đồng/lượng phản ánh thị trường vàng trong nước gần như tách biệt với diễn biến quốc tế do nguồn cung hạn chế, tâm lý đầu cơ và cơ chế quản lý đặc thù. Khi khoảng cách giảm xuống còn khoảng 4-6 triệu đồng/lượng, giá vàng trong nước đã phản ánh sát hơn diễn biến của thị trường thế giới.

Khoảng cách thu hẹp cũng giúp giảm rủi ro cho người mua vàng. Khi giá trong nước cao hơn quá nhiều so với giá quốc tế, nhà đầu tư phải trả mức giá vượt xa giá trị quy đổi. Nếu khoảng cách này được thu hẹp, người mua ở vùng giá cao có thể chịu thiệt hại lớn. Mức chênh hiện nay giúp hạn chế đáng kể rủi ro đó.

Bên cạnh đó, chênh lệch giá lớn từng tạo động lực cho hoạt động buôn lậu vàng qua biên giới. Khi lợi nhuận từ chênh lệch giảm xuống chỉ còn vài triệu đồng mỗi lượng, sức hấp dẫn của hoạt động này cũng giảm theo, góp phần ổn định thị trường.

Việc giá vàng trong nước bám sát hơn với giá thế giới cũng góp phần giảm áp lực lên tỷ giá và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho công tác điều hành chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước.

Hiệu quả của các chính sách quản lý cũng đang dần được thể hiện. Ngân hàng Nhà nước hiện xem xét, xử lý 11 hồ sơ cấp phép sản xuất vàng miếng và nhập khẩu vàng nguyên liệu nhằm tăng nguồn cung cho thị trường.

Cùng với đó, Thông tư 82/2025/TT-NHNN quy định trạng thái vàng cuối ngày của các tổ chức tín dụng không vượt quá 5% vốn tự có và không được duy trì trạng thái vàng âm. Theo các chuyên gia, quy định này tạo dư địa để các tổ chức tín dụng chủ động hơn trong hoạt động kinh doanh và cung ứng vàng khi thị trường có nhu cầu.

Song song với đó, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục phối hợp với Bộ Công an, Bộ Công Thương và các cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm, góp phần nâng cao tính minh bạch của thị trường.

Trước đó, theo Kết luận Thanh tra Chính phủ công bố ngày 8/8, nguyên nhân khiến giá vàng trong nước từng chênh lệch lớn với thế giới xuất phát từ nhiều yếu tố, trong đó có tác động của biến động địa chính trị quốc tế, nguồn cung trong nước hạn chế và nhu cầu mua vàng tăng cao.

Thanh tra cũng chỉ ra trong giai đoạn 2023-2025, việc chưa cấp phép nhập khẩu vàng nguyên liệu cho doanh nghiệp sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ và chưa thực hiện các biện pháp tăng nguồn cung đã góp phần khiến thị trường khan hiếm vàng, đẩy giá trong nước lên cao hơn đáng kể so với thế giới.

Để tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, Ngân hàng Nhà nước đã trình Chính phủ dự thảo sửa đổi Nghị định 24/2012/NĐ-CP theo hướng mở rộng quyền tham gia thị trường, bãi bỏ một số điều kiện đầu tư, kinh doanh đối với hoạt động sản xuất, gia công và mua bán vàng trang sức, mỹ nghệ.

Đối với đề xuất thành lập Sàn hoặc Sở giao dịch vàng, Ngân hàng Nhà nước cho biết đã nghiên cứu toàn diện cơ sở pháp lý và tác động của mô hình này. Trên cơ sở đánh giá hiện nay, cơ quan quản lý báo cáo Thủ tướng chưa thành lập sàn giao dịch vàng trong giai đoạn hiện tại, đồng thời tiếp tục nghiên cứu để hoàn thiện đề án theo lộ trình phù hợp.

Việc chênh lệch giữa giá vàng trong nước và thế giới thu hẹp về mức khoảng 5 triệu đồng/lượng cho thấy thị trường vàng đang dần trở lại trạng thái cân bằng sau nhiều năm biến động mạnh. Dù vẫn còn khoảng cách nhất định do chi phí nhập khẩu, lưu thông và các yếu tố đặc thù của thị trường trong nước, diễn biến này được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao tính minh bạch, hạn chế đầu cơ, giảm tình trạng "vàng hóa" và tạo nền tảng cho sự phát triển ổn định của thị trường vàng trong thời gian tới./.