Cán bộ không né việc khó

Với yêu cầu xây dựng đội ngũ “dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đổi mới sáng tạo và dám hành động” trong “Năm cán bộ cơ sở”, Hưng Yên đang đặt cán bộ trước yêu cầu cao hơn.

Trong vận hành mô hình quản trị mới, năng lực của cán bộ cơ sở không chỉ được nhìn qua những công việc thường nhật hay tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng hạn. Những vụ việc phức tạp, kiến nghị kéo dài, vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người dân mới là nơi thử thách rõ nhất bản lĩnh, năng lực tổ chức thực hiện và tinh thần trách nhiệm của người cán bộ. Với yêu cầu xây dựng đội ngũ “dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đổi mới sáng tạo và dám hành động” trong “Năm cán bộ cơ sở”, Hưng Yên đang đặt cán bộ trước một thước đo nghiêm khắc hơn: không né việc khó, không đùn đẩy trách nhiệm và quan trọng nhất là phải biến những điều nghe được từ cơ sở thành kết quả cụ thể.

Không “né” việc khó

Xã Hoàn Long đang trong quá trình đô thị hóa mạnh mẽ với lượng rác thải sinh hoạt phát sinh hàng ngày khá lớn. Do đó, vấn đề về môi trường tiếp tục được xã xác định là một nhiệm vụ cần tập trung giải quyết và kịp thời đưa vào Nghị quyết Đảng bộ xã để sớm xử lý những tồn tại.

Đưa Nghị quyết thành hành động, cuối năm 2025, Ủy ban Nhân dân xã ban hành Kế hoạch thực hiện Đề án xử lý nước thải, rác thải sinh hoạt và vệ sinh môi trường giai đoạn 2026-2030. Khâu quan trọng trước hết là thay đổi nhận thức của cán bộ, người dân về phân loại rác tại nguồn, xây dựng quy trình thu gom theo hướng khép kín.

Theo cách làm mới, rác được phân loại ngay từ hộ gia đình. Mỗi nhà bố trí hai thùng rác, một cho rác hữu cơ, một cho rác vô cơ. Rác hữu cơ được thu gom vào ngày chẵn, rác vô cơ vào ngày lẻ. Việc thu gom được tổ chức hằng ngày, hạn chế tình trạng rác tồn đọng trong khu dân cư.

Xã cũng chỉ duy trì hai điểm tập kết rác tập trung, đặt xa khu dân cư; các điểm còn lại được đóng cửa, dừng tiếp nhận. Cách làm này từng bước chấm dứt tình trạng mỗi làng, mỗi khu dân cư lại có một điểm tập kết rác.

Bí thư Đảng ủy xã Hoàn Long Đặng Xuân Lương cho hay, một yếu tố quyết định hiệu quả là địa phương không triển khai theo kiểu phong trào mà xác định rõ đơn vị chịu trách nhiệm, qua việc giao Trung tâm dịch vụ tổng hợp xã thực hiện.

Nếu trước đây mỗi ngày xã phải chuyển khoảng 25 tấn rác đi xử lý, với chi phí khoảng 20 triệu đồng/ngày, thì sau khi phân loại rác tại nguồn, lượng rác vô cơ phải đưa đi xử lý chỉ còn khoảng 5 tấn, chi phí xử lý cũng giảm đáng kể. Hoàn Long cũng là địa phương đầu tiên của Hưng Yên triển khai mô hình phân loại rác tại nguồn gắn với quy trình thu gom, xử lý khép kín, bước đầu trở thành thành thói quen trong nhân dân, tạo cảnh quan sáng-xanh-sạch -đẹp, từng bước đưa Hoàn Long phát triển trong mục tiêu trở thành phường.

Ở xã Khoái Châu lại là một loại “việc khó” khác. Đây là địa bàn hình thành sau sắp xếp từ 4 xã, thị trấn thuộc huyện Khoái Châu cũ, đồng thời có nhiều dự án trọng điểm của tỉnh đi qua như Dự án Đường kết nối di sản văn hóa du lịch và phát triển kinh tế dọc sông Hồng; Khu phức hợp đô thị, du lịch sinh thái, sân golf Khoái Châu; đường Chí Tân - Toàn Thắng và tuyến đường ĐT384B.

Với những dự án lớn, giải phóng mặt bằng luôn là bài toán nhạy cảm khi đất đai gắn với sinh kế, tài sản và cuộc sống lâu dài của mỗi gia đình. Bí thư Đảng ủy xã Khoái Châu Bùi Huy Cường cho biết, địa phương xác định giải phóng mặt bằng phải đi trước một bước, thực hiện bằng đối thoại, công khai, minh bạch; giải thích để người dân hiểu, tạo niềm tin và giải quyết thấu đáo những nguyện vọng chính đáng.

Đến nay, công tác giải phóng mặt bằng tại các dự án trọng điểm cơ bản hoàn thành, trong đó có nhiều diện tích đất ở, khó giải quyết được xử lý hài hòa, tạo đồng thuận trong nhân dân.

Theo Bí thư Đảng ủy xã Khoái Châu, trong mô hình quản trị mới với việc phân cấp, phân quyền mạnh hơn giúp cấp xã có thêm dư địa để chủ động giải quyết công việc ngay từ cơ sở, nhất là những vấn đề liên quan trực tiếp đến người dân và doanh nghiệp.

Trước đây, có những việc phải qua nhiều cấp, thời gian xử lý kéo dài; nay thẩm quyền được giao rõ hơn, cán bộ xã có điều kiện quyết định và tổ chức thực hiện nhanh hơn, sát thực tế hơn. Tuy nhiên, quyền được giao càng nhiều thì trách nhiệm càng lớn; cán bộ phải nắm chắc quy định, dám quyết, dám chịu trách nhiệm và bảo đảm mọi quyết định đều công khai, minh bạch, đúng pháp luật. Đây cũng là động lực để cấp xã nâng chất lượng đội ngũ, thay đổi phương pháp làm việc, đáp ứng yêu cầu của mô hình chính quyền mới.

Tương tự, Bí thư Đảng ủy xã Lương Bằng Trần Văn Bằng cho biết, từ khi thực hiện mô hình địa phương 2 cấp, địa phương đã giao những việc khó để rèn cán bộ. Xã đã hoàn thành giải phóng mặt bằng được gần 1.000ha cho các khu, cụm công nghiệp và tuyến đường chạy qua địa bàn để phục vụ công tác phát triển, kinh tế xã hội của xã và tỉnh.

Kiên quyết thay thế cán bộ "sợ việc"

Sau sắp xếp, trên cơ sở 63.306 biên chế Trung ương giao cho hai tỉnh Hưng Yên và Thái Bình trước đây, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Hưng Yên tạm giao 60.354 biên chế cho các địa phương, cơ quan, đơn vị, gồm 9.917 công chức và 50.437 viên chức. Đến giữa tháng 5/2026, số công chức, viên chức có mặt là 55.040 người (trong đó cấp xã có 2.879 công chức và 36.918 viên chức).

Việc cơ cấu lại đội ngũ bước đầu tạo chuyển biến tích cực; giảm dần tình trạng phân tán nguồn lực; tăng tỷ lệ nhân lực trực tiếp thực hiện nhiệm vụ chuyên môn và phục vụ Nhân dân. Đến nay, tỉnh đã thực hiện phân cấp cho Ủy ban Nhân dân cấp xã 30 nhiệm vụ thuộc các lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, xây dựng, tài chính, nội vụ, văn hóa, thể thao và du lịch; phân cấp cho Chủ tịch Ủy ban Nhân dân cấp xã 61 nhiệm vụ thuộc các lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, tài chính, nội vụ; đồng thời ủy quyền cho Ủy ban Nhân dân cấp xã 2 nhiệm vụ.

Theo Ban Tổ chức Tỉnh ủy Hưng Yên, thực tế sau hơn một năm vận hành cho thấy đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã đã có chuyển biến về nhận thức, phương pháp làm việc và tinh thần trách nhiệm. Tuy nhiên, năng lực giữa các địa phương, từng vị trí vẫn chưa đồng đều.

Một bộ phận cán bộ vốn quen xử lý công việc trong phạm vi chuyên môn hẹp nay phải xử lý công việc liên ngành, liên lĩnh vực hoặc những vấn đề mới phát sinh. Năng lực tham mưu, dự báo, tổ chức thực hiện và xử lý tình huống phức tạp ở cơ sở của một bộ phận cán bộ còn hạn chế; kỹ năng quản trị công việc theo mục tiêu, tiến độ, sản phẩm chưa rõ.

Bên cạnh đó, khả năng ứng dụng công nghệ số, khai thác dữ liệu và làm việc trên môi trường số chưa đồng đều, nhất là ở một bộ phận cán bộ lớn tuổi hoặc cán bộ trước đây chưa thường xuyên đảm nhiệm các công việc có tính chất tổng hợp. Thống kê cho thấy, chỉ có 0,63% cán bộ cấp xã ở Hưng Yên có trình độ về khoa học công nghệ. Đây là khâu yếu ảnh hưởng tới chất lượng vận hành bộ máy trong môi trường số.

Trên cơ sở nhận diện rõ những mặt còn tồn tại, hạn chế của đội ngũ cán bộ cơ sở, Bí thư Tỉnh ủy Hưng Yên Phạm Quang Ngọc chỉ đạo, Trường Chính trị Nguyễn Văn Linh, các Sở, ngành căn cứ chuyên môn, nhiệm vụ sẽ tăng cường đào tạo theo hướng “cầm tay chỉ việc” cho cán bộ cơ sở, theo hướng tăng đào tạo theo tình huống, theo vấn đề; chú trọng kỹ năng tham mưu, quản trị, điều hành, phân tích dữ liệu, chuyển đổi số, giao tiếp hành chính, giải quyết vấn đề phát sinh từ thực tiễn.

Với cách làm như vậy, nhiều lớp tập huấn, luân huấn đã được tỉnh triển khai trong thời gian qua, tạo sự chuyển biến trong thực thi công vụ; hạn chế được tình trạng ùn ứ công việc. Tuy nhiên, trước yêu cầu mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026 và các năm tiếp theo là 11,5%, tỉnh sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền, phân bổ nguồn lực; tăng cường kỷ luật, kỷ cương công vụ; bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, kiên quyết thay thế những cán bộ "sợ việc," sợ trách nhiệm.

Thực hiện chỉ đạo và hướng dẫn của Trung ương, Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Kế hoạch số 78-KH/TU ngày 26/5/2026 về triển khai, thực hiện "Năm cán bộ cơ sở" tỉnh Hưng Yên với yêu cầu cao nhất phải bảo đảm thiết thực, hiệu quả, tránh phát sinh thủ tục, hồ sơ không cần thiết; gắn với thực hiện nhiệm vụ chính trị của địa phương, cơ quan, đơn vị và trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền, cơ quan, đơn vị.

Các nhiệm vụ, giải pháp phải hướng mạnh về cơ sở, lấy hiệu quả thực hiện nhiệm vụ chính trị, chất lượng phục vụ nhân dân và kết quả giải quyết các vấn đề phát sinh từ cơ sở làm tiêu chí đánh giá chủ yếu; khắc phục tình trạng hình thức, hành chính hóa, triển khai không thực chất.

Để nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ , Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành Nghị quyết số 15-NQ/TU ngày 22/4/2026 về đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức các cấp tỉnh Hưng Yên giai đoạn 2026-2030; Nghị quyết số 16-NQ/TU ngày 22/4/2026 về xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức tỉnh ngang tầm nhiệm vụ giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2035 đồng thời xây dựng kế hoạch và Đề án đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công chức, viên chức các cấp giai đoạn 2026-2030.

Tỉnh xác định, mỗi năm luân chuyển từ 3-5% cán bộ thuộc diện Ban Thường vụ Tỉnh ủy quản lý giữa cấp sở, ban, ngành, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội cấp tỉnh; giữa cấp tỉnh và cấp xã; giữa các xã, phường. Qua đó, tỉnh từng bước đào tạo cán bộ bằng công việc như chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm “chuyển nâng cấp đào tạo, bồi dưỡng từ “học để đủ chứng chỉ” sang “huấn luyện theo bài toán thực tiễn,” khắc phục tình trạng chồng chéo chức năng hoặc “thừa người quen việc cũ nhưng thiếu người làm việc mới.”

Tỉnh cũng mạnh dạn bố trí cán bộ có năng lực nổi trội vào những vị trí then chốt, lĩnh vực khó, địa bàn khó; tạo cơ chế để cán bộ trẻ, cán bộ có năng lực được thử thách, trưởng thành qua thực tiễn.

Với mô hình quản trị mới, Hưng Yên xác định “Tỉnh kiến tạo, quản lý vĩ mô - xã hành động, thực thi trực tiếp - cán bộ chuyên nghiệp.” Đây là “đường ray” để bộ máy vận hành theo một trục thống nhất, đặt mỗi cán bộ cơ sở trước một thước đo mới, yêu cầu mới.

Đó là phải tự soi lại năng lực, phương pháp và tinh thần trách nhiệm của mình để hướng tới hai chữ “chuyên nghiệp” trong thực thi công vụ. Nội hàm của “chuyên nghiệp” rộng, trách nhiệm phía sau hai chữ ấy càng lớn nhưng đó là đòi hỏi tất yếu, là “phép thử” là áp lực, đòi hỏi mỗi cán bộ phải tôi rèn bản lĩnh để vượt qua trong cuộc cách mạng tổ chức lại phương thức quản trị hiện nay./. (Còn nữa)

Bài cuối: Gốc có vững mới bền sức phát triển

(TTXVN/Vietnam+)