Hàng loạt dự án giao thông bị chậm tiến độ được Bộ Xây dựng nêu đích danh và yêu cầu chủ đầu tư, nhà thầu nỗ lực tập trung triển khai thi công để bù lại tiến độ bị chậm.

Bộ Xây dựng vừa chỉ tên đích danh còn 11 dự án giao thông chưa thực hiện đúng tiến độ, kế hoạch đề ra, đồng thời yêu cầu chủ đầu tư và nhà thầu nỗ lực khẩn trương huy động trang thiết bị, nhân lực, tài chính để đẩy nhanh các công trình.

Với tổng mức đầu tư 1.665 tỷ đồng, Dự án đường Hồ Chí Minh đoạn Chợ Chu-ngã Ba Trung Sơn sẽ được hoàn thành quý III/2026, đến nay, mặt bằng bàn giao được 28,8/28,98km (đạt 99,67%) chiều dài tuyến; sản lượng đạt khoảng 70,15%, chậm khoảng 3,88% so với kế hoạch do giải phóng mặt bằng chậm và biến động giá nhiên liệu (xăng, dầu) và nhựa đường, dẫn đến nhà thầu thi công cầm chừng có tâm lý chờ điều chỉnh giá.

Bên cạnh đó, Ban Quản lý dự án đường Hồ Chí Minh (chủ đầu tư) chưa kịp thời phê duyệt dự toán, tổ chức thương thảo, ký kết phụ lục hợp đồng đối với các hạng mục phát sinh, đồng thời nhà thầu chưa chủ động dự trữ nguồn cung nhiên liệu phục vụ thi công.

Dự án đường Hồ Chí Minh đoạn Rạch Sỏi-Bến Nhất, Gò Quao-Vĩnh Thuận hoàn thành năm 2026 với tổng mức đầu tư 4.145,2 tỷ đồng, hiện sản lượng đạt khoảng 66,23%, chậm khoảng 6% so với kế hoạch điều chỉnh do địa phương chậm trễ trong công tác giải phóng mặt bằng (đến ngày 20/3/2026 mới hoàn thành, công tác di dời hạ tầng kỹ thuật và xây dựng tái định cư chưa hoàn thành); khan hiếm nguồn vật liệu cát đắp nền đường, đá cấp phối do trong khu vực đồng loạt triển khai nhiều dự án lớn, nhu cầu vật liệu tăng cao.

Có mốc tiến độ đưa vào sử dụng trong năm 2026, Dự án mở rộng đường bộ cao tốc Bắc-Nam phía Đông đoạn Cam Lộ-La Sơn đang giải phóng mặt bằng tại các nút giao Quốc lộ 15D, Tỉnh lộ 12B, Tỉnh lộ 16, đường kết nối Khu công nghiệp Phú Bài tại nút giao La Sơn và đường gom dân sinh. Hiện, dự án đạt sản lượng đạt 15,1%, chậm khoảng 16,9% so với kế hoạch.

Nguyên nhân được Bộ Xây dựng chỉ ra là do địa phương chậm bàn giao mặt bằng tại các vị trí nút giao có khối lượng công việc nhiều; điều kiện thời tiết mưa nhiều; thời gian gần đây biến động giá nhiên liệu tăng đột biến dẫn đến các loại vật liệu khan hiếm và tăng giá. Ngoài ra có một số nhà thầu thi công yếu kém về năng lực tài chính.

Được chốt tiến độ cơ bản hoàn thành năm 2026, đưa vào khai thác, sử dụng năm 2027, Dự án cải tạo, mở rộng Quốc lộ 2 đoạn Vĩnh Yên-Việt Trì (tỉnh Phú Thọ) đang gặp khó khăn do công tác giải phóng mặt bằng của địa phương rất chậm, mới bàn giao được khoảng 42%, sản lượng thi công đạt 5,9%.

Tương tự, Dự án Quốc lộ 14B, thành phố Đà Nẵng mặt bằng bàn giao được khoảng 89,8% (không có sự chuyển biến tích cực so với tháng trước); sản lượng đạt khoảng 42,63%, chậm 21,68% so với kế hoạch điều chỉnh.

Ngoài nguyên nhân khách quan do công tác giải phóng mặt bằng, di dời hạ tầng kỹ thuật chưa hoàn thành thì công tác huy động máy móc, thiết bị của nhà thầu (Công ty Đông Sơn, Cienco 4) không đáp ứng yêu cầu, đồng thời chưa có sự quan tâm chỉ đạo quyết liệt chỉ đạo điều hành của Sở Xây dựng thành phố Đà Nẵng (chủ đầu tư) và lãnh đạo nhà thầu.

Dự án đường tránh phía Đông thành phố Đông Hà (tỉnh Quảng Trị) có tiến độ hoàn thành vào quý II/2026, hiện nay sản lượng đạt khoảng 92%, chậm khoảng 3% do công tác giải phóng mặt bằng vẫn chưa hoàn thành.

Dự án Quốc lộ 46 đoạn thành phố Vinh-thị trấn Nam Đàn (tỉnh Nghệ An) sản lượng đạt khoảng 37,39% chậm khoảng 12% so với kế hoạch ban đầu do vướng mặt bằng và di dời hạ tầng chưa triển khai kịp thời (còn vướng khoảng 3,51km liên quan đến di dời đường điện trung hạ thế và 2km đường nước).

Có thời hạn hoàn thành tháng 10/2026, Dự án Quốc lộ 14E đoạn Km15+270-Km89+700 (tỉnh Quảng Nam) sản lượng đạt khoảng 69,2%, chậm khoảng 5,92%, do công tác giải phóng mặt bằng chưa hoàn thành (còn vướng 55 hộ, trong đó 23 hộ phạm vi cầu vượt đường sắt và 32 hộ còn lại trên tuyến). Một số nhà thầu thi công lực lượng mỏng, nhân sự chỉ huy công trường ít có mặt và không đầy đủ, bố trí cán bộ kỹ thuật ít và chưa đáp ứng yêu cầu công việc dẫn đến thiếu chủ động trong thi công.

Dù được bàn giao mặt bằng sạch 100%, Dự án Quốc lộ 28B, tỉnh Bình Thuận và tỉnh Lâm Đồng sản lượng đạt khoảng 85%, chậm khoảng 10,7% so với kế hoạch điều chỉnh do điều kiện địa chất thay đổi phức tạp, phải thay đổi biện pháp thi công một số trụ cầu từ khoan sang nổ mìn phá đá.

Ngoài ra, một số nhà thầu thi công chưa đáp ứng tiến độ đã cam kết (Công ty cổ phần Giao thông xây dựng số 1, Công ty Trách nhiệm hữu hạn Xây dựng Thành Phát, Đường bộ Khánh Hòa, Công ty 168, Công ty 379).

Dự án đường sắt đèo Khe Nét có tổng mức đầu tư 2.010 tỷ đồng và sẽ về đích vào năm nay. Hiện, dự án đã hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng; sản lượng đạt 97,33%, chậm khoảng 2,67% so với tiến độ điều chỉnh. Hiện tại, nhà thầu đang triển khai các biện pháp đảm bảo an toàn và thi công khắc phục các mái cơ bị sạt trượt do ảnh hưởng của thời tiết cực đoan, mưa nhiều.

Dự án nâng cao tĩnh không các cầu đường bộ, đường sắt cắt qua tuyến đường thủy nội địa quốc gia - giai đoạn 1 (khu vực phía Nam) có sản lượng thi công đạt khoảng 85,2%, chậm khoảng 3% so với kế hoạch, nguyên nhân chủ yếu do mặt bằng bàn giao chậm.

Để đẩy nhanh tiến độ các dự án trên, triển khai theo đúng tinh thần của Nghị quyết số 79-NQ/TW được Bộ Chính trị ban hành ngày 6/1/2026 tập trung vào việc phát triển kinh tế Nhà nước, Bộ Xây dựng yêu cầu các chủ đầu tư, nhà thầu quan tâm quyết liệt chỉ đạo tăng cường máy móc thiết bị, bổ sung nhân lực khẩn trương tập trung triển khai thi công để bù lại tiến độ bị chậm trong thời gian qua.

Chủ đầu tư phối hợp với địa phương giải quyết dứt điểm công tác giải phóng mặt bằng; công tác công bố chỉ số giá để bù giá kịp thời; chỉ đạo nhà thầu thi công tập trung huy động nguồn lực tài chính, nhân lực, tranh thủ thời tiết thuận lợi, tập trung thi công đẩy nhanh tiến độ dự án./.