Bộ trưởng Bộ Y tế chỉ rõ: “Bệnh viện thông minh và Lãnh đạo tiên phong” là một lựa chọn rất đúng thời điểm, đúng yêu cầu phát triển và đúng xu thế tương lai.

Hiện nay, nhiều quốc gia trên thế giới đang bước vào giai đoạn ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hỗ trợ chẩn đoán, dự báo nguy cơ bệnh tật, tối ưu vận hành bệnh viện và hỗ trợ ra quyết định lâm sàng. Việt Nam không thể đứng ngoài xu thế đó.

Đặc biệt, việc triển khai bệnh án điện tử, kê đơn điện tử, sổ sức khỏe điện tử và liên thông dữ liệu khám chữa bệnh đang từng bước hình thành “hạ tầng số của hệ thống y tế quốc gia”. Đây sẽ là nền tảng rất quan trọng để tiến tới y tế dự phòng thông minh, quản trị sức khỏe suốt đời và cá thể hóa điều trị trong tương lai.

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan nhấn mạnh như vậy khi phát biểu tại Hội nghị thường niên Câu lạc bộ Giám đốc Bệnh viện các tỉnh phía Bắc năm 2026 với chủ đề “Bệnh viện thông minh - Lãnh đạo tiên phong,” diễn ra từ ngày 22-23/5 tại Lào Cai.

Hơn 40 triệu Sổ sức khỏe điện tử đã được tạo lập

Bộ trưởng Bộ Y tế chỉ rõ: “Bệnh viện thông minh và Lãnh đạo tiên phong” là một lựa chọn rất đúng thời điểm, đúng yêu cầu phát triển và đúng xu thế tương lai. Hiện nay, cạnh tranh giữa các hệ thống y tế không còn chỉ là cạnh tranh về quy mô bệnh viện hay số lượng kỹ thuật cao, mà đang chuyển mạnh sang cạnh tranh về năng lực quản trị, khả năng khai thác dữ liệu, tốc độ đổi mới sáng tạo và chất lượng trải nghiệm người bệnh.

Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra mạnh mẽ, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây và các công nghệ số đang làm thay đổi căn bản phương thức quản trị và cung ứng dịch vụ y tế trên toàn cầu, ngành y tế Việt Nam cũng đang đứng trước yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ hơn, sâu sắc hơn và thực chất hơn để đáp ứng kỳ vọng ngày càng cao của người dân và xã hội.

Bà Lan phân tích, thời gian qua, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách lớn, mang tính chiến lược đối với sự phát triển của ngành Y tế, như Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về tăng cường công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới; cùng nhiều chủ trương quan trọng liên quan đến đổi mới thể chế, cải cách hành chính và phát triển kinh tế số.

“Có thể khẳng định rằng, chưa bao giờ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được đặt ở vị trí trung tâm của phát triển đất nước như giai đoạn hiện nay. Đối với ngành y tế, đây không chỉ là yêu cầu về hiện đại hóa quản lý, mà còn là cơ hội để tái cấu trúc toàn diện hệ thống cung ứng dịch vụ y tế theo hướng hiệu quả hơn, công bằng hơn và lấy người dân làm trung tâm,” Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho hay.

Thực hiện các chủ trương của Đảng và Nhà nước, Bộ Y tế đã ban hành nhiều kế hoạch, chương trình hành động cụ thể giai đoạn 2026-2030 và bước đầu đạt được nhiều kết quả tích cực. Hiện nay, ngành Y tế đang tập trung xây dựng 14 cơ sở dữ liệu chuyên ngành theo nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung,” đồng thời đẩy mạnh triển khai bệnh án điện tử, sổ sức khỏe điện tử theo hướng thực chất, hiệu quả và lấy người dân làm trung tâm. Bộ Y tế cũng tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, công khai 270 thủ tục hành chính trên Cơ sở dữ liệu quốc gia; hoàn thành đơn giản hóa giấy tờ công dân đối với 73 thủ tục hành chính, đạt 100% chỉ tiêu được giao.

Đối với lĩnh vực khám bệnh, chữa bệnh, Bộ Y tế đã rà soát, tinh gọn mạnh mẽ thủ tục hành chính, giảm từ 106 thủ tục xuống còn 39 thủ tục; từ ngày 01/7/2026, Bộ Y tế chỉ còn thực hiện 16/33 thủ tục hành chính trong lĩnh vực khám bệnh, chữa bệnh. Cùng với đó, nhiều nền tảng dữ liệu trọng tâm của hệ thống khám chữa bệnh đã và đang được hình thành như cơ sở dữ liệu người hành nghề, cơ sở khám chữa bệnh, kê đơn thuốc và dữ liệu người bệnh. Đến nay, toàn ngành đã xây dựng hơn 120.000 danh mục mã dùng chung lâm sàng và cận lâm sàng; trên 1.230 bệnh viện triển khai bệnh án điện tử; hơn 40 triệu Sổ sức khỏe điện tử đã được tạo lập.

Bộ trưởng Bộ Y tế chỉ rõ, bệnh viện thông minh không đơn thuần là một bệnh viện có nhiều phần mềm hay nhiều trang thiết bị hiện đại. Cốt lõi của bệnh viện thông minh là một mô hình quản trị mới - nơi dữ liệu trở thành tài sản chiến lược; nơi các quyết định quản lý và chuyên môn được hỗ trợ bởi công nghệ và bằng chứng khoa học; nơi người bệnh được phục vụ thuận tiện hơn, an toàn hơn và nhân văn hơn. Một bệnh viện thông minh phải giúp giảm thời gian chờ đợi, giảm thủ tục hành chính, giảm sai sót chuyên môn, tối ưu nguồn lực và nâng cao chất lượng điều trị. Quan trọng hơn, bệnh viện thông minh phải giúp đội ngũ thầy thuốc có thêm thời gian để tập trung cho người bệnh thay vì bị quá tải bởi các quy trình hành chính.

Trong tiến trình đó, yếu tố quyết định không chỉ là công nghệ, mà chính là con người - đặc biệt là vai trò của người đứng đầu các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. Thực tiễn cho thấy, nơi nào người lãnh đạo có tầm nhìn, dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm, biết khơi dậy tinh thần sáng tạo của đội ngũ và kiên trì theo đuổi mục tiêu chuyển đổi, thì nơi đó sẽ tạo ra chuyển biến thực chất. Ngược lại, nếu tư duy quản trị vẫn theo lối cũ, triển khai hình thức hoặc thiếu quyết tâm thay đổi thì rất khó tạo ra bước đột phá, dù có đầu tư nhiều nguồn lực.

Vì vậy, Bộ trưởng Bộ Y tế yêu cầu người lãnh đạo bệnh viện trong giai đoạn mới không chỉ cần giỏi chuyên môn, mà còn phải có tư duy quản trị hiện đại, năng lực quản trị dữ liệu, khả năng dẫn dắt chuyển đổi và thích ứng nhanh với sự thay đổi của công nghệ.

Bệnh viện không thể phát triển bằng tư duy cũ

Phó giáo sư Đào Xuân Cơ - Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Giám đốc Bệnh viện các tỉnh phía Bắc cho hay thế giới đang thay đổi rất nhanh, y học cũng đang thay đổi rất nhanh như vậy. Trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, bệnh án điện tử, robot phẫu thuật, y học chính xác, gene trị liệu, tế bào gốc, ghép đa tạng, công nghệ in 3D, quản trị bệnh viện trên nền tảng số… không còn là câu chuyện của tương lai xa mà đang hiện hữu, đi vào từng bệnh viện, từng khoa phòng, từng bàn mổ, từng buồng bệnh, từng quyết định chuyên môn và từng quyết định quản trị.

“Chúng ta phải phát triển hệ thống bệnh viện Việt Nam theo hướng đồng bộ hơn, liên thông hơn, hiện đại hơn nhưng cũng phải gần dân hơn, thực chất hơn và hiệu quả hơn, để người dân, dù ở miền núi, biên giới, hải đảo hay đô thị lớn, đều được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng ngày càng cao. Bệnh viện Việt Nam không thể phát triển bằng tư duy cũ; không thể quản trị bằng cách làm cũ; không thể phục vụ người bệnh trong thời đại số bằng những quy trình chậm chạp, manh mún và thiếu liên thông,” Chủ nhiệm Câu lạc bộ Giám đốc Bệnh viện các tỉnh phía Bắc nhấn mạnh.

Vì vậy, Hội nghị lần này không chỉ bàn về một vài mô hình quản trị bệnh viện riêng lẻ mà cùng hướng tới là một tư duy phát triển mang tính hệ thống, xuyên suốt từ Trung ương đến cơ sở, lấy người bệnh làm trung tâm, lấy cơ sở y tế làm nền tảng, lấy năng lực quản trị và chất lượng chuyên môn làm động lực phát triển bền vững. Trong định hướng đó, bệnh viện tuyến cuối không chỉ có nhiệm vụ điều trị bệnh nhân nặng, bệnh nhân khó, mà còn phải thực hiện vai trò dẫn dắt chuyên môn, chuyển giao kỹ thuật, hỗ trợ quản trị, đào tạo nhân lực, nghiên cứu khoa học và đồng hành cùng các bệnh viện địa phương để nâng cao năng lực toàn hệ thống.

Đặc biệt, tinh thần các văn kiện Đại hội XIV của Đảng đang đặt ra yêu cầu rất rõ đối với ngành y tế: phải đổi mới mạnh mẽ mô hình quản trị, phát triển khoa học công nghệ và chuyển đổi số, xây dựng hệ thống y tế công bằng, chất lượng, hiệu quả và hội nhập quốc tế, đồng thời bảo đảm mọi người dân đều được chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe một cách bền vững.

Phó giáo sư Cơ cho hay, tinh thần của Nghị quyết 57 về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; tinh thần của Nghị quyết 72 về đột phá trong chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân; cùng với Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Bảo hiểm y tế, Luật Đấu thầu, các quy định về giá dịch vụ y tế, đầu tư xây dựng, quản lý tài sản công, giải ngân vốn đầu tư công… đang đặt ra cho các bệnh viện một mệnh lệnh rất rõ ràng: bệnh viện phải đổi mới mạnh mẽ hơn, quản trị minh bạch hơn, sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn, phục vụ người dân tốt hơn.

Chương trình gồm Hội thảo khoa học với nhiều phiên toàn thể và 12 phiên khoa học chuyên đề. Các nội dung trọng tâm tập trung vào những lĩnh vực mang tính chiến lược và xu hướng mới của y học hiện đại như: xây dựng và vận hành bệnh viện thông minh; ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong quản trị bệnh viện, chẩn đoán và điều trị; chuyển đổi số trong khám chữa bệnh; quản lý chất lượng bệnh viện; đổi mới công tác điều dưỡng trong kỷ nguyên số; phát triển mô hình cấp cứu liên viện; ứng dụng công nghệ 3D trong y học cá thể hóa; phẫu thuật robot; ghép tạng; gen trị liệu, tế bào gốc và y học chính xác.

Bên cạnh các hoạt động khoa học, bên lề hội nghị còn tổ chức nhiều hoạt động ý nghĩa khác như: Khám bệnh, phát thuốc, tặng quà cho hơn 800 người dân có hoàn cảnh khó khăn; Giao lưu thể thao giữa các bệnh viện, nhân viên y tế; Triển lãm công nghệ y tế, giới thiệu các giải pháp quản trị bệnh viện thông minh, thiết bị y khoa hiện đại và các ứng dụng chuyển đổi số trong lĩnh vực y tế./.