Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh vai trò của báo chí, truyền thông trong bảo vệ lòng tin xã hội và đảm bảo an ninh quốc gia trong bối cảnh hiện nay.

“Bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại trong giai đoạn mới không chỉ là giữ vững chủ quyền quốc gia, biên giới, biển đảo, vùng trời, mà còn là giữ vững môi trường hòa bình, bảo vệ thể chế, bảo vệ lòng tin xã hội, bảo vệ không gian mạng,” Tổng Bí thư Tô Lâm đã khẳng định như vậy trong phát biểu bế mạc Hội nghị lần thứ 2 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV (ngày 25/3/2026).

Tại sao bảo vệ lòng tin xã hội và bảo vệ không gian mạng lại chính là sự bảo đảm quốc phòng-an ninh trong giai đoạn mới?

Đồng chí Tổng Bí thư lý giải: Thực tiễn từ diễn biến chính trị, kinh tế, quân sự trên thế giới cho thấy: Một đất nước muốn tăng trưởng nhanh, thu hút đầu tư lớn, mở rộng thị trường, và hội nhập sâu rộng thì trước hết phải là một quốc gia có tự chủ chiến lược, có năng lực kiểm soát rủi ro, có thể chế vững, có trật tự xã hội ổn định, có sự hội nhập quốc tế sâu rộng, có sức đề kháng cao trước các cú sốc an ninh truyền thống và phi truyền thống.

An ninh truyền thống là các vấn đề liên quan đến quân sự, còn khủng hoảng niềm tin xã hội thuộc loại an ninh phi truyền thống.

Từ thực tiễn cuộc sống, Đảng ta nhận thức một cách sâu sắc rằng sự thành bại của sự nghiệp cách mạng luôn luôn gắn liền với niềm tin của nhân dân đối với vai trò lãnh đạo của Đảng.

Bảo vệ lòng tin xã hội là quá trình củng cố, giữ gìn sự tin tưởng, đồng thuận và gắn kết giữa người dân với Đảng, Nhà nước và các cơ quan chức năng cũng như giữa người dân với nhau.

Nhiệm vụ này có ý nghĩa hết sức quan trọng nhằm đảm bảo sự ổn định, phát triển bền vững của quốc gia, nhất là trong bối cảnh xã hội số phức tạp hiện nay.

Lòng tin xã hội là thành tố quan trọng của ý thức xã hội, thể hiện sự tin tưởng, kỳ vọng của một nhóm, xã hội đối với thể chế, tổ chức, nhóm hay cá nhân, góp phần định hướng nhận thức, thái độ, tình cảm và hoạt động của nhóm, xã hội phù hợp với sự tin tưởng, kỳ vọng đó. Lòng tin xã hội ở góc nhìn chiến lược là động lực tư tưởng, tinh thần, đạo đức của sự phát triển đất nước.

Từ góc độ chính trị-xã hội, lòng tin xã hội ở Việt Nam thực chất là mối quan hệ giữa nhân dân với Đảng, với chế độ. Xây dựng lòng tin xã hội là xây dựng niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước, củng cố và tăng cường mối quan hệ giữa nhân dân với Đảng, Nhà nước thông qua hệ thống chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước nhằm tạo ra sự đồng thuận, đoàn kết trong xã hội.

Do tác động từ mặt trái của quá trình phát triển và hội nhập, hiện nay một số người có biểu hiện suy giảm niềm tin, thờ ơ, hoài nghi, không quan tâm đến các vấn đề chính trị, kinh tế, xã hội của đất nước.

Đồng thời, việc một bộ phận cán bộ, đảng viên suy thoái đạo đức, tình trạng tham nhũng, bất bình đẳng về thu nhập vẫn còn phức tạp... đã khiến cho lòng tin xã hội suy giảm.

Cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã từng khẳng định: “Ta làm hợp lòng dân thì dân tin và chế độ ta còn, Đảng ta còn. Ngược lại, nếu làm cái gì trái lòng dân, để mất niềm tin là mất tất cả.”

Chính vì tầm quan trọng “mất niềm tin là mất tất cả” nên các đối tượng thù địch đang dùng mọi thủ đoạn để làm lung lay lòng tin xã hội thông qua việc phát tán thông tin sai lệch, xuyên tạc các chủ trương của Đảng và Nhà nước, đặc biệt trên không gian mạng trước các sự kiện chính trị quan trọng.

Thủ đoạn thâm hiểm bao gồm vu khống, phủ nhận thành tựu phát triển, "mềm hóa" ý thức chính trị nhằm làm suy giảm niềm tin, gây hoang mang trong nhân dân.

Trước khi diễn ra Đại hội XIV của Đảng, các đối tượng chống phá ra sức "vẩy độc" công tác nhân sự và khối đoàn kết của Đảng. Việc bôi đen công tác nhân sự của Đại hội không chỉ nhằm hạ uy tín của những cán bộ cụ thể mà mục tiêu chính là làm rạn nứt sự thống nhất trong toàn Đảng, làm suy giảm niềm tin của nhân dân đối với Đảng.

Thủ đoạn phá hoại mà chúng ta thường thấy là tung ra những tin giả, lời đồn hư hư thực thực về việc bố trí cán bộ trước Đại hội để gieo rắc sự hoài nghi, tâm lý tiêu cực về lĩnh vực nhân sự.

Một ví dụ khác, kết quả bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI được công bố vào chiều 21/3, nhưng trước đó và ngay cả trước ngày cử tri cả nước đi bỏ phiếu (ngày 15/3), các đối tượng chống phá đã chuẩn bị sẵn các bài viết xuyên tạc.

Mục đích của chúng không chỉ bôi nhọ tiến trình và kết quả của việc bỏ phiếu mà là hòng gây nhiễu loạn, làm xói mòn niềm tin xã hội và chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc.

Mất niềm tin xã hội (social distrust) là trạng thái hoài nghi, cảnh giác và khó mở lòng giữa con người với nhau, hoặc giữa người dân với các thiết chế, chính sách. Điều này không mang lại hậu quả tức thì nhưng theo thời gian nó có thể bào mòn nền tảng ổn định và sự phát triển của một quốc gia.

Việc suy giảm lòng tin xã hội được biểu hiện qua sự vô cảm - khi niềm tin bị bào mòn, con người trở nên ích kỷ, chỉ quan tâm đến lợi ích bản thân và thờ ơ với nỗi đau hay khó khăn của người khác, nghi kỵ lẫn nhau.

Ở mức độ và quy mô lớn hơn là sự suy giảm niềm tin vào thể chế và pháp luật. Một số người dù không có căn cứ cụ thể nhưng luôn nghi ngờ vào sự minh bạch của các chính sách do cơ quan nhà nước đưa ra, hoài nghi về năng lực hoặc sự công tâm của cán bộ. Từ đó họ không tuân thủ pháp luật, chính sách, luôn có phản ứng tiêu cực.

Việc không tin tưởng vào luật pháp làm giảm hiệu quả quản lý nhà nước, tạo ra sự bất ổn xã hội.

Nguy hại hơn, khi bị mất niềm tin thì con người ta rất dễ bị các đối tượng chống phá thao túng nhận thức, gây mất ổn định chính trị và chia rẽ khối đoàn kết toàn dân.

Việc nhận diện và phản bác các thủ đoạn đánh vào lòng tin xã hội là nhiệm vụ quan trọng nhằm bảo vệ nền tảng tư tưởng và sự ổn định của đất nước.

Xây dựng và củng cố mối quan hệ cá nước giữa Đảng và nhân dân, tạo ra sự đồng thuận và nâng cao lòng tin xã hội, bảo đảm sự phát triển bền vững đất nước là nhiệm vụ vừa cấp bách vừa lâu dài của Đảng và nhân dân ta hiện nay.

Báo chí cách mạng có trách nhiệm lan truyền thông tin chính thống, dẫn dắt dư luận, làm rõ bản chất các vấn đề phức tạp, nhạy cảm và tham gia cuộc đấu tranh trên không gian mạng nhằm chống lại các thông tin sai lệch, xuyên tạc, bịa đặt gây chia rẽ nội bộ, gieo rắc sự hoài nghi, tâm lý tiêu cực.

Theo Tổng Giám đốc Thông tấn xã Việt Nam Vũ Việt Trang, trên chặng đường hơn 80 năm hình thành và phát triển, TTXVN đã khẳng định mạnh mẽ vai trò là cơ quan thông tấn quốc gia, cung cấp nguồn thông tin chính thống, chuẩn xác, kịp thời đến hệ thống báo chí trong và ngoài nước.

Ngày nay, khi đất nước bước sang kỷ nguyên mới, Đảng ta đứng trước yêu cầu phải tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện đối với các lĩnh vực then chốt, đổi mới mô hình lãnh đạo đối với hoạt động truyền thông, báo chí.

Thực tiễn cách mạng Việt Nam cho thấy, báo chí không chỉ là lĩnh vực chuyên môn thuần túy mà còn là một bộ phận quan trọng, trực tiếp bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, xác định chủ quyền thông tin quốc gia trên không gian mạng.

Các cơ quan báo chí chủ lực, trong đó có TTXVN tiếp tục phát huy vai trò là trụ cột của hệ thống báo chí quốc gia, bảo đảm sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện và thống nhất của Trung ương, thông suốt từ chủ trương, định hướng đến tổ chức thực hiện.

Bà Vũ Việt Trang nhấn mạnh: Thông tin mang tính tham mưu chiến lược, khuyến nghị chính sách trở thành nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên. Trên không gian số sôi động hiện nay, trước những luồng thông tin giả, sai trái, gây hoang mang trong dư luận, bất ổn trong xã hội, thông tin chính thống phải là lực lượng chủ công, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch.

Ông Đỗ Tiến Sỹ, Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam, cũng đồng quan điểm nhận định: "Trong suốt tiến trình cách mạng, Đảng, Nhà nước ta đã nhất quán khẳng định vai trò, vị trí quan trọng của báo chí, là lực lượng rộng lớn để tuyên truyền thực hiện sự nghiệp cách mạng, nâng cao dân trí, là cầu nối giữa Đảng với nhân dân.

Ngày nay, Đảng tiếp tục đặt ra yêu cầu và giao những nhiệm vụ mới cho báo chí cách mạng, trong đó có 3 cơ quan báo chí chủ lực quốc gia tiếp tục là lực lượng xung kích, hướng tới kiến tạo niềm tin, sự đồng thuận trong xã hội, tham gia bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng; đấu tranh phản bác kịp thời, có hiệu quả các quan điểm sai trái, thù địch; đồng thời lan tỏa, truyền cảm hứng những giá trị văn hóa, nhân văn, tiến bộ, tốt đẹp."

Tại hội nghị công bố quyết định của Bộ Chính trị về 3 cơ quan báo chí chủ lực quốc gia là đơn vị sự nghiệp của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, ông Nguyễn Thanh Lâm, Tổng Giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam, đã thay mặt các cơ quan bày tỏ sự tin tưởng dưới sự lãnh đạo của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đứng đầu là Tổng Bí thư Tô Lâm, các cơ quan báo chí sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ và bền vững, khẳng định vị trí là cơ quan báo chí, truyền thông chủ lực đa phương tiện, đa ngôn ngữ, vươn tầm khu vực và xây dựng vị thế trên trường quốc tế, là tiếng nói chính thống, tin cậy của Đảng, Nhà nước và diễn đàn của các tầng lớp nhân dân; làm tốt hơn nữa công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng thông qua tuyên truyền chủ trương, đường lối, đồng thời đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch; nâng cao chất lượng nội dung chính luận, định hướng tư tưởng, dư luận xã hội.

Như vậy, bảo vệ và củng cố lòng tin xã hội chính là một phần của cuộc đấu tranh không khoan nhượng trên mặt trận không tiếng súng nhằm ngăn chặn những âm mưu chống phá, tạo môi trường minh bạch, ổn định, thúc đẩy đất nước phát triển./.