Gần 30 ngân hàng giảm lãi suất huy động, mở đường cho việc giảm lãi vay nhưng vẫn còn hạn chế, doanh nghiệp đối mặt lãi suất cao trong bối cảnh khó khăn.

Sau động thái đồng loạt giảm lãi suất huy động của gần 30 ngân hàng, mặt bằng chi phí vốn đang dần hạ nhiệt, mở ra kỳ vọng kéo giảm lãi suất cho vay. Tuy nhiên, diễn biến trên thị trường tín dụng lại cho thấy sự chậm nhịp rõ rệt, khi chỉ một số ít ngân hàng nhập cuộc, còn doanh nghiệp vẫn phải vay vốn với chi phí cao trong bối cảnh áp lực lạm phát và rủi ro vĩ mô chưa hạ nhiệt.

Những nỗ lực từ ngân hàng và tác động tới doanh nghiệp

Tính đến nay đã có gần 30 ngân hàng quyết định giảm lãi suất huy động, đánh dấu sự hạ nhiệt của cuộc chạy đua lãi suất mà các ngân hàng đã khởi động từ cuối năm 2025. Những quyết định này được đưa ra sau cuộc họp quan trọng giữa các ngân hàng thương mại và Ngân hàng Nhà nước, với mục tiêu giảm chi phí vốn, đồng thời tạo điều kiện cho người dân và doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận nguồn vốn với chi phí hợp lý.

Tuy nhiên, trái ngược với sự sôi động ở thị trường tiền gửi, thị trường cho vay lại không có những bước đi đồng loạt như vậy. Dù một số ngân hàng như NamABank và Agribank đã giảm lãi suất cho vay, song số lượng các ngân hàng tham gia vào xu hướng này vẫn còn khá hạn chế. Một số ngân hàng, đặc biệt là những đơn vị vẫn duy trì lãi suất huy động trên 8,5%/năm, vẫn chưa có động thái giảm lãi suất cho vay.

Cụ thể, NamABank đã công bố giảm lãi suất cho vay cá nhân lên đến 3%/năm, trong khi các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) có thể hưởng mức giảm thêm 1%-1,5%/năm. Agribank cũng đi đầu trong việc điều chỉnh lãi suất cho vay, giảm khoảng 0,5%/năm so với mức lãi suất trước đó. Điều này cho thấy những động thái giảm lãi suất huy động đang dần mở đường cho việc giảm lãi suất cho vay, dù quá trình này diễn ra khá chậm.

Một số ngân hàng khác như KienlongBank và Sacombank cũng đã triển khai các biện pháp giảm lãi suất cho vay nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt là các lĩnh vực ưu tiên như sản xuất, chế biến và xuất khẩu. KienlongBank đã giảm lãi suất cho vay lên đến 1%/năm đối với cả khách hàng cá nhân và doanh nghiệp, đồng thời điều chỉnh lãi suất huy động giảm 0,5%/năm.

Ông Lại Tiến Quân - Phó Tổng Giám đốc BIDV cho biết ngân hàng đã điều chỉnh giảm 0,5%/năm lãi suất huy động kỳ hạn từ 24 tháng trở lên, áp dụng từ ngày 13/4/2026. Lãi suất cho vay được điều chỉnh giảm tương ứng.

BIDV tiếp tục xem xét hạ lãi suất huy động nhằm giảm chi phí vốn, qua đó tạo dư địa giảm lãi suất cho vay. Trọng tâm ưu tiên là các lĩnh vực sản xuất, chế biến lương thực và lúa gạo. Trong quý 1/2026, BIDV đã triển khai các gói tín dụng với tổng quy mô hơn 700.000 tỷ đồng. Mức lãi suất thấp hơn 0,5%-1,5%/năm so với thông thường. Dòng vốn tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên gồm công nghiệp chế biến, xuất khẩu, nông nghiệp công nghệ cao, khu công nghiệp, năng lượng, hạ tầng giao thông và logistics.

Tuy nhiên, xét trên tổng thể, số lượng ngân hàng tham gia vào xu hướng giảm lãi suất cho vay vẫn còn khá hạn chế. Điều này cho thấy rằng, mặc dù lãi suất huy động đã giảm, nhưng các ngân hàng vẫn khá thận trọng trong việc giảm lãi suất cho vay, do lo ngại tác động từ lạm phát và các yếu tố vĩ mô khác.

Mặc dù vậy, các doanh nghiệp vẫn đang phải đối mặt với mức lãi suất cho vay cao, từ 12% đến 13%/năm. Ông Lê Văn Thịnh, đại diện Công ty cổ phần Thiết bị điện MBT cho biết chi phí tài chính gia tăng do lãi suất cho vay ngắn hạn dao động ở mức 8,2%-9%/năm, cao hơn đáng kể so với trước đây. Điều này đã tác động trực tiếp đến lợi nhuận của doanh nghiệp, đặc biệt là trong bối cảnh nền kinh tế còn nhiều khó khăn.

Tại sao lãi suất cho vay vẫn ở mức cao?

Theo nhận định của chuyên gia Nguyễn Dương Công Nguyên từ Chứng khoán Mirae Asset, việc giảm lãi suất huy động ở các kỳ hạn trung và dài hạn sẽ giúp các ngân hàng từng bước tối ưu hóa chi phí vốn đầu vào, từ đó tạo ra dư địa cho việc giảm lãi suất cho vay trong thời gian tới. Tuy nhiên, giảm lãi suất không phải là một quyết định dễ dàng đối với các ngân hàng, đặc biệt là trong bối cảnh nền kinh tế đang phải đối mặt với nhiều yếu tố rủi ro như lạm phát và tỷ giá.

Các chuyên gia cho rằng lạm phát vẫn là yếu tố tác động mạnh mẽ đến lãi suất. Dù Ngân hàng Nhà nước đã thực hiện nhiều biện pháp giảm lãi suất huy động, song tỷ lệ lạm phát vẫn ở mức cao, khiến các ngân hàng không thể giảm lãi suất cho vay sâu hơn. Cùng với đó, sự biến động của tỷ giá ngoại tệ và các yếu tố kinh tế toàn cầu như giá năng lượng cũng tạo ra nhiều rủi ro cho các ngân hàng, khiến việc giảm lãi suất gặp khó khăn.

Để giảm bớt gánh nặng tài chính cho doanh nghiệp và người dân, Phó Giáo sư, Tiến sỹ Đinh Trọng Thịnh cho rằng nhiệm vụ cấp thiết của Ngân hàng Nhà nước là điều chỉnh giảm mặt bằng lãi suất cho vay. Bên cạnh việc giảm lãi suất huy động, Ngân hàng Nhà nước cần sử dụng các công cụ chính sách linh hoạt, điều tiết cung tiền hợp lý và cung cấp nguồn vốn rẻ cho các ngân hàng. Chỉ khi các ngân hàng giảm được chi phí vốn, họ mới có thể hạ lãi suất cho vay, từ đó tạo điều kiện cho các doanh nghiệp phục hồi và phát triển.

Bên cạnh đó, các ngân hàng cũng cần có những biện pháp giảm chi phí hoạt động và lợi nhuận để tạo dư địa cho việc giảm lãi suất cho vay. Thực tế, các ngân hàng đều đang phải đối mặt với áp lực chi phí cao trong khi mức lợi nhuận đã bắt đầu thu hẹp. Vì vậy, việc các ngân hàng giảm lãi suất không chỉ đơn thuần là một quyết định chiến lược mà còn là một yêu cầu cấp thiết đối với nền kinh tế hiện nay.

Mặc dù hiện tại, số lượng ngân hàng giảm lãi suất cho vay còn ít, nhưng thị trường vẫn kỳ vọng vào những bước đi tiếp theo từ các ngân hàng còn lại. Những ngân hàng vẫn duy trì lãi suất huy động cao, có thể sẽ phải điều chỉnh lại trong thời gian tới để tạo ra dư địa giảm lãi suất cho vay. Đặc biệt là trong bối cảnh các chương trình tín dụng ưu đãi đã được triển khai, các doanh nghiệp sẽ có thêm cơ hội tiếp cận nguồn vốn giá rẻ.

Theo ông Nguyễn Hưng - Tổng giám đốc TPBank, việc điều hành lãi suất thực tế phụ thuộc vào nhu cầu sử dụng vốn của nền kinh tế. TPBank đã duy trì một mức lãi suất huy động ổn định, không chạy theo trào lưu tăng lãi suất đồng thời đảm bảo nguồn vốn để phục vụ khách hàng hiện hữu. Ông Hưng cũng tin rằng với sự điều phối của Ngân hàng Nhà nước, thị trường lãi suất sẽ sớm ổn định trở lại trong thời gian tới.

Ông Phạm Chí Quang - Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ Ngân hàng Nhà nước cũng khẳng định thời gian tới sự lan toả của việc giảm lãi suất huy động sẽ giúp các ngân hàng thương mại có điều kiện để giảm lãi suất cho vay, góp phần quan trọng vào mục tiêu tăng trưởng của nền kinh tế.

“Bối cảnh toàn cầu có thể gói gọn trong hai chữ bất định. Sự đứt gãy chuỗi cung ứng dầu đã tác động đến lạm phát toàn cầu, kéo theo hiệu ứng vòng hai - chi phí đẩy - làm gia tăng giá của nhiều mặt hàng. Tuy nhiên, Ngân hàng Nhà nước vẫn kiên định mục tiêu điều hành chính sách tiền tệ nhằm kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô,” ông Phạm Chí Quang cho biết.

Về lãi suất, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ khẳng định Ngân hàng Nhà nước sẽ nỗ lực yêu cầu tổ chức tín dụng giảm lãi suất cho vay, hỗ trợ nền kinh tế.

“Đây là thách thức rất lớn đối với toàn ngành ngân hàng nhưng vẫn còn dư địa nhất định để giảm lãi suất cho vay trong thời gian tới,” ông Quang chia sẻ thêm./.