Năm 2025 đánh dấu bước chuyển mình có ý nghĩa chiến lược của tỉnh Điện Biên. Khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không còn dừng lại ở khẩu hiệu hay định hướng chung, mà đã trở thành động lực phát triển trực tiếp, thấm sâu vào công tác lãnh đạo, quản lý, điều hành và đời sống xã hội. Việc hoàn thành và vượt 41/46 chỉ tiêu cho thấy bản lĩnh chính trị, tư duy đổi mới và cách làm bài bản của một tỉnh miền núi, biên giới trong bối cảnh nhiều khó khăn, thách thức.

Từ nhận thức đến hành động: Điều hành quyết liệt, chỉ đạo xuyên suốt

Điểm đáng chú ý trong tiến trình chuyển đổi số của tỉnh Điện Biên không chỉ bởi các con số đạt được, mà thể hiện ở sự chuyển dịch rõ rệt trong cách tư duy và phương thức điều hành. Việc kiện toàn Ban Chỉ đạo phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số do đồng chí Bí thư Tỉnh ủy trực tiếp làm Trưởng Ban đã đặt chuyển đổi số vào đúng vị trí: một nhiệm vụ chính trị trung tâm, được lãnh đạo thống nhất, chỉ đạo xuyên suốt từ tỉnh đến cơ sở.

Từ “điểm tựa” đó, hệ thống kế hoạch, đề án được ban hành kịp thời, tạo khung hành động rõ ràng; đồng thời khơi dậy sức lan tỏa xã hội thông qua các phong trào quy mô lớn như “Bình dân học vụ số”, phát triển dữ liệu dân cư, dữ liệu chuyên ngành… Những chương trình này ngày càng lan tỏa sâu rộng trong cộng đồng, góp phần biến chủ trương thành thói quen, biến mục tiêu thành việc làm cụ thể.

Điểm đáng chú ý ở Điện Biên là cách làm “đi thẳng vào việc”: phân công rõ trách nhiệm, định lượng nhiệm vụ, gắn kết quả chuyển đổi số với đánh giá điều hành và chất lượng thực thi công vụ. Chính cơ chế “ràng buộc bằng hiệu quả” này đã giúp chủ trương nhanh chóng đi vào thực tiễn, hạn chế tình trạng hình thức, chạy theo phong trào.

Trên nền tảng chỉ đạo quyết liệt, một trong những dấu ấn nổi bật của năm 2025 là bước tiến vững chắc trong xây dựng chính quyền số. Điện Biên đã cung cấp trực tuyến toàn trình 100% thủ tục hành chính đủ điều kiện, đưa dịch vụ công từ “có trên hệ thống” sang “vận hành trơn tru” và “được người dân sử dụng”. Thước đo quan trọng nhất của quá trình này là tỷ lệ hài lòng của người dân, doanh nghiệp đối với dịch vụ số đạt trên 98% - một con số cho thấy chuyển đổi số đã chạm vào chất lượng phục vụ, thay vì dừng ở kỹ thuật.

Ở góc độ tương tác xã hội, ứng dụng “Điện Biên Smart” với hơn 92.000 người dùng đã trở thành kênh kết nối hiệu quả giữa chính quyền và người dân, phản ánh đúng tinh thần “lấy người dân làm trung tâm phục vụ”. Khi người dân có thể phản ánh, góp ý, theo dõi thông tin và tiếp cận tiện ích số ngay trên điện thoại, mối quan hệ giữa chính quyền và Nhân dân được “rút ngắn” không chỉ về khoảng cách địa lý mà còn về độ trễ xử lý.

Ở chiều sâu điều hành, Trung tâm Điều hành thông minh (IOC) được ví như “bộ não số” của tỉnh, bởi khả năng tích hợp 12 nhóm dịch vụ dữ liệu, giám sát hàng trăm camera, ghi nhận hàng chục triệu lượt phương tiện và hỗ trợ phân tích theo thời gian thực. Từ đây, một thay đổi mang tính bản chất đang hình thành: điều hành dựa trên dữ liệu sống thay vì phụ thuộc vào báo cáo thủ công. Khi dữ liệu trở thành căn cứ, quyết định quản trị sẽ nhanh hơn, chính xác hơn, minh bạch hơn và cũng dễ kiểm chứng hơn.

Nói cách khác, chuyển đổi số ở Điện Biên năm 2025 không chỉ là “số hóa quy trình”, mà đang tiến tới “số hóa năng lực điều hành”: từ quản lý hồ sơ sang quản trị bằng dữ liệu; từ phản ứng theo vụ việc sang dự báo theo xu hướng; từ xử lý thủ tục sang nâng chất phục vụ. Đây chính là điểm cốt lõi làm nên giá trị bền vững của chuyển đổi số trong bối cảnh địa phương miền núi còn nhiều thách thức, nhưng quyết tâm và cách làm đang cho thấy một hướng đi rõ ràng, thực chất.

Hạ tầng số: Nền móng cho phát triển dài hạn

Không thể có chuyển đổi số thực chất nếu thiếu hạ tầng đồng bộ và đủ độ bao phủ. Năm 2025, Điện Biên đã tạo bước tiến đáng kể khi phủ cáp quang tới 100% trung tâm xã, phường và 88,5% thôn, bản; toàn tỉnh có 1.171 trạm phát sóng di động, bảo đảm 98% khu vực dân cư được phủ sóng. Những con số này cho thấy nỗ lực lớn trong bối cảnh địa hình chia cắt, dân cư phân tán, chi phí đầu tư cao và điều kiện triển khai phức tạp.

Điểm đáng chú ý là tỉnh không dừng lại ở việc “có hạ tầng”, mà chú trọng khai thác hiệu quả hạ tầng đã đầu tư, ưu tiên các khu vực khó khăn, vùng sâu, vùng xa nhằm thu hẹp khoảng cách số. Cách tiếp cận này đặt nền tảng cho phát triển kinh tế số và xã hội số theo hướng bao trùm, tránh nguy cơ phân hóa ngay trong không gian số.

Nếu chính quyền số tạo nên khung vận hành, thì trí tuệ nhân tạo (AI) chính là điểm nhấn tạo bản sắc cho Điện Biên năm 2025. Thông qua chiến dịch “Chiến dịch Điện Biên Phủ - Hành trình phủ AI”, tỉnh đã phổ cập kiến thức và kỹ năng AI cho hơn 13.000 cán bộ, giáo viên, từng bước đưa công nghệ mới vào quản lý và đời sống xã hội.

Việc vận hành Tổng đài AI 02156.829.829 hỗ trợ giải đáp tự động thủ tục hành chính đã góp phần xóa bỏ rào cản về thời gian và không gian cho người dân vùng cao. Đồng thời, AI được tích hợp trong Trung tâm Điều hành thông minh (IOC), hỗ trợ nhận diện, giám sát, phân tích dữ liệu và hình thành các “trợ lý ảo” cho đội ngũ công chức, qua đó nâng cao năng lực điều hành trong điều kiện nguồn lực còn hạn chế.

Chuyển đổi số ở Điện Biên không chỉ dừng lại trong các cơ quan nhà nước mà đã lan tỏa mạnh mẽ ra toàn xã hội. Năm 2025, 100% cơ sở giáo dục, y tế và cửa hàng xăng dầu triển khai thanh toán không dùng tiền mặt; mô hình “cây xăng không dùng tiền mặt” được thực hiện thành công. Đặc biệt, 98,8% người hưởng lương hưu và trợ cấp BHXH nhận tiền qua tài khoản - điều đó rõ ràng cho thấy tiện ích số đã đi vào đời sống thường nhật.

Phong trào “Bình dân học vụ số” với các Tổ công nghệ số cộng đồng theo phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà” đã giúp người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến và thanh toán số một cách thực chất, không hình thức, thể hiện rõ tinh thần “không để ai bị bỏ lại phía sau” trong tiến trình số hóa.

Có thể ví công cuộc chuyển đổi số của Điện Biên như hành trình kéo điện về vùng cao: những “trạm biến áp” đã được dựng lên (trung tâm dữ liệu, IOC), “đường dây” đã vươn tới tận xã, phường; và chặng đường kế tiếp là lắp “công tơ”, hướng dẫn từng người dân, từng tổ chức sử dụng nguồn “điện số” an toàn, hiệu quả, bền vững. Năm 2025 chính là mốc đặt nền móng vững chắc cho hành trình ấy - không chỉ về hạ tầng, thể chế, mà quan trọng hơn là về niềm tin và thói quen sử dụng công nghệ.

Từ một tỉnh miền núi còn nhiều khó khăn, Điện Biên đang từng bước khẳng định vị thế điểm sáng chuyển đổi số của khu vực Tây Bắc, mở ra triển vọng trở thành hình mẫu về ứng dụng khoa học - công nghệ cho các địa phương có điều kiện tương đồng. Ở đó, khát vọng đổi mới không dừng ở khẩu hiệu, mà đã được hiện thực hóa bằng những hành động cụ thể, bền bỉ và có chiều sâu, tạo nền tảng để tỉnh bước vào giai đoạn phát triển mới với tư duy số, quản trị số và xã hội số.

Phương Hằng

Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh uỷ Điện Biên