Sau một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, thành phố Cần Thơ đang từng bước khẳng định hiệu quả của bộ máy hành chính tinh gọn, hoạt động gần dân, sát dân hơn. Trong tiến trình ấy, phong trào thi đua “Dân vận khéo” không chỉ tiếp tục phát huy vai trò cầu nối giữa Đảng với Nhân dân mà còn trở thành động lực huy động sức dân tham gia phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng hệ thống chính trị và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Từ những mô hình xuất phát từ thực tiễn cơ sở đến các định hướng chiến lược của Thành ủy, phong trào đang chuyển từ tư duy “vận động” sang “đồng hành”, lấy người dân làm trung tâm, lấy hiệu quả thực tiễn làm thước đo, góp phần xây dựng nền hành chính phục vụ trong giai đoạn phát triển mới.

Từ thực tiễn cơ sở: Khi “Dân vận khéo” trở thành động lực phát triển

Những ngày đầu tháng 7, không khí làm việc tại nhiều xã, phường trên địa bàn thành phố Cần Thơ đã có nhiều đổi khác so với trước đây. Sau khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi vào hoạt động, khoảng cách giữa chính quyền và người dân ngày càng được rút ngắn; các kiến nghị được tiếp nhận nhanh hơn, những vướng mắc được giải quyết ngay từ cơ sở, nhiều mô hình phát triển cộng đồng được hình thành từ chính nhu cầu của người dân. Đây là kết quả rõ nét của công tác dân vận trong điều kiện tổ chức bộ máy mới.

Thực tiễn cho thấy, khi bộ máy hành chính được sắp xếp theo hướng tinh gọn, tăng cường phân cấp cho cấp xã, yêu cầu đối với công tác dân vận cũng có sự thay đổi. Nếu trước đây, trọng tâm là tuyên truyền, vận động để người dân hiểu và thực hiện chủ trương thì nay, công tác dân vận phải thực sự trở thành cầu nối giúp chính quyền nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân, kịp thời giải quyết những vấn đề phát sinh ngay từ cơ sở. Điều đó đòi hỏi mỗi cán bộ không chỉ vững chuyên môn mà còn phải biết lắng nghe, đối thoại và đồng hành cùng người dân trong quá trình phát triển.

Sự thay đổi ấy được thể hiện rõ nét qua phong trào thi đua “Dân vận khéo”. Năm 2025, toàn thành phố đăng ký thực hiện 2.711 mô hình, trong đó có 84 mô hình được đề xuất công nhận cấp thành phố (mức 3) và 71 mô hình tiêu biểu được đề xuất khen thưởng. Những con số này không chỉ cho thấy quy mô của phong trào mà còn phản ánh sự chuyển biến về chất trong công tác dân vận: từ các hoạt động chủ yếu mang tính tuyên truyền, vận động sang những mô hình trực tiếp giải quyết các vấn đề đặt ra tại địa phương.

Điều đáng ghi nhận là phần lớn các mô hình đều xuất phát từ thực tiễn đời sống. Mô hình sản xuất lúa hữu cơ ứng dụng công nghệ cao góp phần nâng cao giá trị nông sản, tăng thu nhập cho nông dân; mô hình du lịch cộng đồng tại xã Tân Hòa khai thác hiệu quả tiềm năng văn hóa bản địa, tạo thêm sinh kế cho người dân; những căn nhà Đại đoàn kết được xây dựng từ nguồn lực xã hội hóa giúp nhiều hộ nghèo ổn định cuộc sống; chương trình “Tết Quân - Dân mừng Chôl Chnăm Thmây” trở thành biểu tượng của tinh thần đoàn kết giữa lực lượng vũ trang với đồng bào dân tộc Khmer. Mỗi mô hình có cách làm khác nhau nhưng đều hướng tới giải quyết những nhu cầu thiết thực của người dân và huy động sự tham gia của cả cộng đồng.

Đây cũng là điểm khác biệt của phong trào “Dân vận khéo” trong giai đoạn hiện nay. Người dân không còn chỉ là đối tượng được vận động mà trở thành chủ thể tham gia xây dựng mô hình, đóng góp ý tưởng, tổ chức thực hiện và trực tiếp thụ hưởng thành quả. Chính quyền giữ vai trò định hướng, kiến tạo; Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội kết nối nguồn lực; doanh nghiệp, tổ chức tôn giáo cùng các lực lượng xã hội chung tay thực hiện. Khi các chủ thể cùng hướng đến mục tiêu chung, sức mạnh của phong trào được nhân lên, tạo sự đồng thuận xã hội và khơi dậy tinh thần trách nhiệm của mỗi người dân đối với sự phát triển của địa phương.

Có thể nói, sau một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, hiệu quả lớn nhất của phong trào không chỉ nằm ở số lượng mô hình được nhân rộng mà còn thể hiện ở sự thay đổi trong tư duy quản trị. Công tác dân vận không còn là nhiệm vụ riêng của ngành tuyên giáo và dân vận hay Mặt trận Tổ quốc mà trở thành trách nhiệm của cả hệ thống chính trị. Từ giải quyết thủ tục hành chính, chuyển đổi số, phát triển kinh tế đến bảo đảm an sinh xã hội đều cần có sự đồng thuận và tham gia của người dân. Sự thay đổi ấy tạo nền tảng để “Dân vận khéo” từng bước trở thành phương thức quản trị xã hội hiện đại, góp phần xây dựng chính quyền gần dân, trọng dân và phục vụ Nhân dân ngày càng tốt hơn.

Tuy nhiên, yêu cầu của giai đoạn phát triển mới không chỉ dừng lại ở việc nhân rộng các mô hình hiệu quả. Quan trọng hơn là phải thiết lập cơ chế để phong trào phát triển bền vững, gắn với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng hệ thống chính trị trong bối cảnh vận hành chính quyền địa phương hai cấp. Đây cũng là lý do Thành ủy Cần Thơ sớm cụ thể hóa chủ trương của Trung ương bằng những định hướng mang tính chiến lược, đưa phong trào thi đua “Dân vận khéo” bước sang giai đoạn phát triển mới, bài bản và đồng bộ hơn.

Bước ngoặt chiến lược: Tầm nhìn từ sự chỉ đạo của Thành ủy Cần Thơ

Những kết quả từ thực tiễn cơ sở cho thấy, phong trào thi đua “Dân vận khéo” chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi có sự lãnh đạo thống nhất của cấp ủy và cơ chế tổ chức thực hiện đồng bộ. Trên cơ sở đó, Ban Thường vụ Thành ủy Cần Thơ đã ban hành Công văn số 522-CV/TU triển khai thực hiện Hướng dẫn số 25-HD/BTGDVTW ngày 11/6/2026 của Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương về triển khai, thực hiện phong trào thi đua “Dân vận khéo” giai đoạn 2026 - 2030, tạo khuôn khổ để phong trào phát triển theo chiều sâu, gắn với mục tiêu xây dựng chính quyền địa phương hai cấp hiện đại, hiệu lực, hiệu quả.

Điểm mới trong giai đoạn này là công tác dân vận được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển của thành phố. Thay vì triển khai theo từng lĩnh vực riêng lẻ, phong trào được định hướng gắn với bốn nhóm nhiệm vụ trọng tâm: phát triển kinh tế gắn với khoa học - công nghệ và chuyển đổi số; xây dựng đời sống văn hóa; bảo đảm quốc phòng, an ninh; xây dựng Đảng và hệ thống chính trị vững mạnh. Cách tiếp cận này tiếp tục khẳng định công tác dân vận là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, từ cấp ủy, chính quyền đến các đoàn thể và từng cán bộ, đảng viên.

Một trong những điểm nhấn của Hướng dẫn số 25-HD/BTGDVTW của Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương là yêu cầu kiện toàn Ban Chỉ đạo phong trào thi đua “Dân vận khéo” các cấp. Ban Chỉ đạo không chỉ thực hiện nhiệm vụ phát động phong trào mà còn tổ chức kiểm tra, đánh giá, phát hiện và nhân rộng những mô hình hiệu quả; đồng thời kịp thời chấn chỉnh những nơi triển khai còn hình thức. Qua đó, phong trào được tổ chức thống nhất, khắc phục tình trạng mạnh ai nấy làm hoặc chạy theo thành tích, từng bước nâng cao chất lượng và sức lan tỏa của các mô hình.

Quan trọng hơn, Thành ủy Cần Thơ xác định hiệu quả của phong trào không được đo bằng số lượng mô hình đăng ký mà bằng những chuyển biến thực chất trong đời sống người dân. Một mô hình chỉ được xem là thành công khi giải quyết được vấn đề đặt ra từ thực tiễn, tạo sinh kế, nâng cao chất lượng cuộc sống, củng cố niềm tin của Nhân dân và có khả năng nhân rộng. Đây cũng là sự đổi mới trong tư duy lãnh đạo, từ “làm để hoàn thành chỉ tiêu” sang “làm để tạo giá trị cho cộng đồng”.

Hành động quyết liệt: “Đúng”, “trúng” và “6 rõ”

Để hiện thực hóa những định hướng chiến lược, Hướng dẫn số 25-HD/BTGDVTW đặt ra yêu cầu mọi hoạt động của phong trào phải được triển khai theo nguyên tắc “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm và rõ thẩm quyền. Đây không chỉ là yêu cầu về phương pháp tổ chức thực hiện mà còn là cơ sở nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm và hiệu quả của công tác dân vận.

Theo đó, mỗi mô hình phải xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của địa phương, có mục tiêu cụ thể, phân công rõ trách nhiệm và được đánh giá bằng kết quả thực tế. Hướng dẫn cũng nhấn mạnh ba yêu cầu xuyên suốt: không áp đặt từ trên xuống, mọi mô hình phải bắt nguồn từ nguyện vọng của Nhân dân; không thực hiện đơn lẻ mà phải huy động sự phối hợp của cả hệ thống chính trị và các nguồn lực xã hội; không chạy theo hình thức, lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo hiệu quả.

Bốn lĩnh vực trọng tâm của phong trào giai đoạn 2026 - 2030 cũng phản ánh rõ yêu cầu phát triển của thành phố trong bối cảnh mới. Trong lĩnh vực kinh tế, trọng tâm là thúc đẩy chuyển đổi số, ứng dụng khoa học - công nghệ, phát triển sản xuất và nâng cao năng lực cạnh tranh. Trong lĩnh vực văn hóa, phong trào hướng đến xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, lan tỏa những giá trị tích cực trên không gian mạng. Trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh, mục tiêu là củng cố “thế trận lòng dân”, giữ vững ổn định chính trị và trật tự, an toàn xã hội. Đối với công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị, phong trào tiếp tục phát huy phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”, tạo điều kiện để Nhân dân tham gia sâu rộng hơn vào quá trình xây dựng và giám sát hoạt động của chính quyền.

Có thể thấy, yêu cầu “đúng”, “trúng” và “6 rõ” không chỉ là phương pháp triển khai phong trào mà còn phản ánh tư duy quản trị hiện đại của chính quyền địa phương hai cấp. Khi mọi chủ trương đều xuất phát từ nhu cầu của người dân, được triển khai với trách nhiệm rõ ràng và đánh giá bằng hiệu quả thực chất, phong trào “Dân vận khéo” sẽ tiếp tục trở thành động lực quan trọng, góp phần xây dựng chính quyền phục vụ, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và tạo nền tảng cho sự phát triển nhanh, bền vững của thành phố.

Khơi dậy sức dân để kiến tạo tương lai

Nhìn lại chặng đường một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, có thể khẳng định phong trào “Dân vận khéo” đã góp phần quan trọng đổi mới phương thức lãnh đạo, nâng cao hiệu quả hoạt động của chính quyền và củng cố niềm tin của Nhân dân. Quan trọng hơn, phong trào đã khơi dậy tinh thần chủ động, sáng tạo của người dân trong tham gia phát triển địa phương, biến sức dân thành nguồn lực cho phát triển.

Trong giai đoạn tới, khi Cần Thơ hướng đến mục tiêu trở thành trung tâm động lực của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, yêu cầu đặt ra không chỉ là tiếp tục nhân rộng những mô hình hiệu quả mà còn phải xây dựng một nền hành chính thực sự phục vụ, trong đó người dân được tham gia nhiều hơn vào quá trình hoạch định, thực hiện và giám sát chính sách. Đây cũng là tinh thần xuyên suốt của Hướng dẫn số 25 và là định hướng mà Thành ủy Cần Thơ đang kiên trì thực hiện.

Phong trào “Dân vận khéo” vì thế không chỉ là một cuộc vận động mang tính thời điểm mà đang từng bước trở thành phương thức quản trị hiện đại, lấy người dân làm trung tâm, lấy hiệu quả thực tiễn làm thước đo và lấy sự đồng thuận xã hội làm động lực phát triển. Khi mỗi chủ trương đều bắt nguồn từ cuộc sống, mỗi mô hình đều giải quyết được những vấn đề của cộng đồng và mỗi cán bộ đều thực sự gần dân, trọng dân, vì dân, sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc sẽ tiếp tục được phát huy, tạo nền tảng vững chắc để Cần Thơ phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.

Thùy Linh

Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Cần Thơ